Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXIr
Einzelbild herunterladen
 

e et AlbertiFolio xxxj

mobile limitate ꝓut ſcꝫ ẜᵐ reꝫ veritatē ꝯuertit̉ corꝑemobili. Nec ex iſto ſequit̉ vnius eiuſdeꝫ ſcīe ſunt duodiuerſa ſubiecta. licꝫ ꝯmune ſimpl̓r p̄dicatōemmune partim p̄dicatōem partim attributōeꝫ diſtinguātur ẜm ſe abſolute capiant̉. tn̄ cōe ſimpl̓r p̄dicationem ꝓut ſumit̉ ẜᵐ extenſionē ad oīa ea de qͥbꝰ p̄dicat̉.mune partim p̄dicatōem. ꝑtim attributōnem ꝓutſumit̉ ẜm extenſionē tam ad ea de quibꝰ p̄dicat̉ qͣꝫ etiā adea que ad ip̄m habent reductōem ordinē ſeu attributōemet tūc licꝫ diuerſimode. ad eadem ſe extendūt ẜm reꝫoīno coincidūt. ꝓpter hūc duplicē modum aſſignatiōisſubiecti ſcīaꝝ diſtinguūt nōnulli in ſciētijs ſubiectū ꝯmunitatis. ſubiectū pͥncipalitatisIf Conſiderandū eſt. cuꝫ ſcīa totalisamplior ſit qͣꝫ pars eiꝰ. ſubiectū ſcientie totalis debet noīari latius qͣꝫ ſubiectum ſcīe partialis.ſic ſubiectum libri phyſicoꝝ debet poni ens mobile ſumptum ſimpl̓r ẜm ſe. ſed ſubiectū totius phyſice eſt ensmobile ſumptū ſimpl̓r ẜᵐ ſe qͣꝫ etiā ẜᵐ ſuas ꝑtes. pari ſicut ſubiectū libri pͥorū ponit̉ ſyllogiſmus ſimpliciteret ẜm ſe acceptus. ſed ſubiectuꝫ totius logice ponit̉ ſyllogiſmus ſumptus tam ſimpl̓r ẜm ſe qͣꝫ etiā ẜm ſuas partes ſubiectiuas integrales. Nūc ꝓdeūt verba inuectiua ponit. tractatus ipſe d̓t ſic. Ille doctor ſanctus incōtradicit doctori magno ſuo dudū ſicut nūc meo qͥbuſdam ꝑſuaſionibꝰ ſibi demonſtratiuis. mihi aūt ſophiſticiset mobilitas non fluit de pͥncipijs eſſentialibꝰ entis ẜmhmōi. ens intrat genus nature per mobilitatē tanqꝫ drūam ſibi extrinſecam ſed intrinſecā. ergo ſciētia phyficalis eſſꝫ realiter diſtincta a ſcīa que eſt de ente. corpus eſt ꝓprium determinabile ſeu genꝰ mobilitate diſtinctum. qd̓ ego cōcedo cum doctore meo qui in hac materia eſt inimicus veritatis. ſicut putat ſcūs Thomas.eſt manifeſtū ex rōnibꝰ poſt oppoſitū inductis. que meo iudicio veritatē ſententiā Areſto. ineuitabiliter cōcludūtSoluātur ergo ſophiſmata ante oppoſitū multiplicata.quoꝝ quedam ſunt Thomiſtaꝝ in forma. quedā verome ad cōfirmatōnem apparentie veriſimilioris adiecte etnullibi ꝓbatur mobilitas eſt drn̄a ſub̓alis corꝑis phyſici de corpore. ſed mobilitas que eſt ꝯſequēs paſſio Et nimirū hoc ignorauit ſcūs Thomas. hanc ignoranriam om̄es Platonici nōnulli peripathetici fuerūt ſeducti. ita vt putarent ſub̓am ſenſibilem eſſe formal̓r de genere accn̄tis. nihil eſt ens mobile qd̓ ſit corpus mobile.Iſtoꝝ verboꝝ inſultatōi eſt obuiandum. d̓t tractatus illedoctor ſanctus. hec ipſa demonſtratio ſcm̄ Thomā venerat̉ ſatis. ſed caueat tractatus ne montē tangat aut osin celū ponat. In hoc ꝯtradicit. iam patuit inter ſubiectum qd̓ ſcūs Thomas ponit. qd̓ ponit venerabilis Albertus eſt niſi diſtinctio modalis. nec aliqͥs eoꝝ vnumſubiectū ſic aſſignat ſimpl̓r alterū excludat Et ideoeſt dd̓m inter eos ẜm hoc ſit cōtradictio doctori magno. venerabilis Albertus fuit doctor magnus. ſed magnus ſit gradus poſitiui p̄iudicat alioꝝ magnitudiniqͥnetiā nec maioritati. Quo dudū ꝓfecerūt plurimi vltraillos quoꝝ aliqn̄ fuerunt diſcipuli. Erat ſcūs Thomasadhuc iuuenis exiſtēs anteqͣꝫ eſſꝫ in theologia baccalarius venerabil̓. Alb̓. diſcipulus Et vt legenda d̓t etiā tūcſcūs Tho. multa magiſter dixerat repetendo ſuppleuit. ita fertur venerabilē Albertū dixiſſe ſpm̄ ꝓphetie.Nos vocamus iſtn̄ bouem mutū. ſꝫ ip̄e adhuc tale dabit

in doctrina mugitū in toto mūdo ſonabit. Et poſtea factus baccalarius Pariſeus cum cepiſſet legendo effundere que taciturnitate deliberauerat occultare. deus tantaꝫei infudit ſcientiā. in labijs eius tanta diuinitus eſt infuſa doctrina vt om̄es etiam videret̉ magiſtros excedereet etate adhuc iuuenis promouebat̉ ad magiſteriū theologie. Patꝫ ergo p̄ter venerabilē Albertum ceteros homines inſtructores habuit duos doctores alios ſcꝫ excellens naturale ingeniū. diuine illuſtratōis radiū gratuitūSicut nūc meo. hic nimis parum ſimilitudinis Quibuſdam ꝑſuaſionibꝰ errat tractatus penitus. qꝛ ſanctꝰ Thomas reꝑitur ponere aliam rōnem qͣꝫ illam vnicam plibatam. de qua tamen tractatus facit mentōnem. Etmobilitas fluit de eſſentialibꝰ pͥncipijs entis ẜm huiuſmodi. nec hoc aliquo modo ſanctus Thomas d̓t. ſedconformiter ſentit venerabili. Alberto pouenti mobilitas paſſio fluit ex principijs ꝓprijs entis mobilis. Dicitem̄ quarto metaphyſice. vt ſuꝑius allegat̉. phyſica accidentia ꝓpria pͥncipia entis mobilis ſpeculatur. Et infine pͥmi phyſicoꝝ pͥma pͥncipia entis mobilis ſunt forma pͥuatio ens intrat genus nature per mobilitatem tanqͣꝫ drn̄am ei intrinſecam. ſed extrinſecaꝫ. ergo ſcientia phyſicalis non eſſꝫ realiter diſtincta a ſcīa que eſt deente. non valet ꝯſequentia. qꝛ ſcientia de genere alia eſt aſcientia de ſpecie. Unde de ſubſtātia eſt metaphiſica decorpore eſt phyſica aut mathematica. tamen corpusꝯtrahit ſubſtantiam per differentiā extrinſecam. ſimiliteralia eſt ſcientia de animali. vt animal eſt. alia de hoīe. vthomo eſt. Et corpus eſt ꝓprium determinabile ſeu genmobilitate diſtinctum. Patꝫ hoc nullatenus eſt veruꝫſi mobile accipiat̉ extenſe. qꝛ tūc aliquod eſt mobile qd̓non eſt corpus. Sed ſi mobile ſumatur limitate rūc mobile non reſpectu corporis ſed reſpectu entis habet conditionem modum proprietatem ſeu rationem determinatōisobiectalis cui ꝯuenit preſupponere ſuū determinabile quatenus ſubiectu ſcientie ſit primo notum in ſcientia p̄ſuꝑpoſitum. qꝛ ergo in naturali ſcientia corpus oſtenditur demobili. ideo in ipſa aſſignatione ſubiecti phyſice magisꝯuenienter ꝓprie determinabile ipſius mobilis poniturens qͣꝫ corpus. Inimicus veritatis. ſicut putauit ſanctusThomas. nequaqͣꝫ eſt veriſimile ſanctum Thomam hocputaſſe. Sententia Areſtotel̓ eſt in oppoſitum. verbaAreſtotelis preallegata omnino ſunt cōformia poſitioniqua ens mobile ponitur ſubiectum. Sophiſma. hoc ſanctum Thomam non ꝯcernit. qꝛ ille non ſunt ratiōes ſancti Thome pro ente mobili. ſicut nec ratōes quas ponittractatus pro corpore mobili ſunt venerabilis Alberti. ignorauit. hic tractatus pandit rōnem ſancti Thomeiuxta eius mentem intellexit. qꝛ illa p̄tendit in ſextophyſicoꝝ ꝓbetur om̄e corpus eſſe mobile. ſed om̄e mobileeſſe corpus vt declaratū eſtDe incho Atlo. lui matena SepPFormarū ſubſtantiatimā ꝯtrarietatem ponit tractatus circa hoc. an materiaphyſica anteqͣꝫ ſubijciatur motui p̄habeat apud ſe habitūꝯfuſum omniū formarū ex ea motum educibilium Etdeterminādo dicit in materia p̄ſunt forme ſub vmbroſo potentiali imꝑfecto eſſe qd̓ per influentiam agentisgenerantis ad ꝑfectōem deducitur. nihilominꝰ ipſemettractatus finaliter valde rep̄hendit ꝯfundit illum ꝯfuſum habitum quē tamen pͥus ponit. Et d̓t ſic. hec eſt de-

f i.