Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXv
Einzelbild herunterladen
 

Concordātiedictorum

latur. et in fine ſexti methaphiſice dicit. oſtendimus in fine primi phiſicorū prima principia entis mobilis ſuntbonū et malū. qꝛ forma eſt priuatio Sanctus Thomasin principio cōmenti libri phiſicorū dicit ſubiectum libriphyſicorū eſt ens mobile ſimpliciter. dico aūt corpꝰmobile. qꝛ om̄e mobile probatur eſſe corpus in iſto libronulla aūt ſcīa ꝓbat ſuū ſubiectum. ideo ſtatim in principio libri de celo et mūdo qui ſequitur ad iſtū incipiturde notificatōne corporū Et in principio cōmēti libri decelo dicit. cōſueuit apud latinos dici in hoc libro agit̉de corꝑe mobili ad ſitū ſiue ẜm locū Et in libro de veritate materia. xiiij. queſtione octaua d̓t corpus mobile eſtſubiectū naturalis ph̓ie Et in prima ꝑte qͣſtione. lxxxiiijarticulo primo dicit. ſcīa naturalis eſt de corpore mobili Elicitur ex premiſſis primo. venerabilis albertus impugnat ſed cōprobat poſitōnem que affirmat ensmobile poni poſſe ſubiectum phiſice. nam conſentit verbis Areſto. de ente mobili mox p̄allegatis. Et etiā d̓t phiſica ſpeculat̉ accidentia principia ꝓpria entis mobilis. huiuſmodi principia accn̄tis ꝓprij etiā ſunt pͥncipia ipſius ſubiecti Dicit etiā forma pͥuatio ſuntma pͥncipia entꝭ mobilis Elicitur ſcd̓o. ſcūs Thomas intendit aſſerere corpus mobile nequaqͣꝫ poſſet poni ſubiectum phyſice. ſed cōuenientius poniturens mobile et non corpus mobile ꝓpter quādam ſubiecti attributionis cōditiōem de qua dicet̉ inferius quā habet ens mobile. aūt corpus mobile. Sed Egidius derhoma in cōmento ſuo circa libros phiſicoꝝ d̓t. videturdd̓m ens mobile ſit ſubiectum in hac ſcīa. ponitrōnes quibꝰ etiam vtit̉ ipſe tractatus. ſed reꝑit̉ venerabilis Alb̓. ponere rōnem aliquā cōtra ens mobile Finaliter tn̄ Egidius de rhoma ſubiūgit. qꝛ viri magne auctoritatis dixerūt ꝯtrariū. eſt ſic ꝑtinaciter aſſerendū claudat̉ via ad cōtrariū opinādū Itaqꝫ pro intelligentia pleniori eſt cōſiderandū mobile accipit̉ dupliciter. vno formaliter. alio modo materialiter. Formaliter accipit̉ adhuc dupliciter. Uno vt noīat paſſionēſeu ꝓprietatem eſt naturalis quedā ad motū aptitudoAlio vt noīat formalē rōem ꝯſiderandi eſt obiectalis ratio habēs ſe quodāmō ad ipſuꝫ genus ſcibile materialiter acceptū ſicut drn̄a ſub ſtantialis ſe habet ad genus logicū. et hmōi rōem noīat mobile poſitū in ſubiecto ip̄ius phiſice. ſiue ponatur ens mobile ſiue corpꝰ mobile. et noīat paſſionē. qꝛ ſubiectū debet aſſignari incluſione paſſionis. ſed mobile acceptū materialitereſt id qd̓ habet ſe potētialiter et ſubiectiue tam reſpectumobilitatis eſt formalis conſiderandi qͣꝫ etiā reſpectu mobilitatis eſt propria paſſio ſubiecti Deinde vlterius limobile ẜm quālibet p̄dictaꝝ trium acceptionū poteſt adhuc ſumi dupl̓r. Uno modo limitate mobiliſe et principaliter. et ſic mobile eſt extenſius ẜm re qͣꝫcorpus. Alio p̄t extendi tam ad mobile ſe et pͥncipaliter qͣꝫ etiam ad mobile ſcd̓ariū accidens. ſic mobile eſt cōmunius qͣꝫ corpus. īmo qͣꝫ ſubſtantia. nam extēdit ſe ad quedā ſunt ſubſtantia. Potētie em̄ aīe mobiles ſunt a ſuis obiectis. Etiam pūctus et forme accidentales ad motū illorū in qͥbꝰ ſunt accn̄s ſtꝭ mobilesConſiderandū. Areſto. in vi.SI̓ILIII V Dopyſicoꝝ accipiendo mobile limitate mobili ſe et pͥncipaliter oſtendit rōnibꝰ phyſicis nullū imꝑtibile ſeu non corpus eſt mobile contra

opinionem democriti ponētis athomos per ſe moueriet in illa Areſto. oſtenſione cōprehenditur et ꝓbat̉ īplicite mobile eſt ꝑtibile ſiue corpus. aūt includit̉ inhac ipſa ꝓbatōne om̄e corpus ſit mobile. ad iſtā nullum iꝑtibile ſeu non corpus eſt mobile ſequitur iſta.mobile eſt corpus. ſed ad illam ſequit̉ formaliter iſta.om̄e corpus eſt mobile. non ſequit̉ in ſil̓i. nullū inſenſibile eſt rōnale. om̄e ſenſibile eſt rōnale. ſed ſeqͥtur beneergo om̄e rōnale eſt ſenſibile. Areſto. in vi. phiſicoꝝprobat mobile quod eſt paſſio de ip̄o corꝑe. ſed ꝓbat viceuerſa ip̄m mobile ſit corpus ſiue ꝑtibile Et licet mobile ſic acceptū ſi ſumatur materialiter ſit idem corpꝰet acceptū formaliter corpore ꝯuertatur ẜm rem veritatem. tn̄ ẜm notoriaꝫ in phyſica p̄ſuppōem nec ẜmrationē. Nam democritus poſuit corꝑa ſe moueriet latonici ponebāt ſuꝑficies rerū mobiliū eſſe ſubſtantias qd̓ impugnat Areſto. in principio tertij libri de celo. Et eſt vna cōditio ſubiecti attributōnis ſit primonotum et in ſcientia preſuppoſitū Unde Auicēna in pͥncipio ſue metaphiſice. d̓t ſubiectum oīs ſcīe eſt res conceditur eſſe et ipſa ſcīa inquirit niſi diſpōnes illiꝰ ſubiecti. modo ſi mobile capiatur extenſe tūc p̄ſupponitcorpus. qꝛ cōmunius eſt qͣꝫ corpus. Si aūt mobile ſumatur limitate tunc nec corpus nec ſubſtantia reſpectu ip̄iꝰmobilis habēt in phyſica conditōem modū ſiue rationeꝫpreſuppoſiti. ſed ens notorie preſupponitur mobili accepto qualitercūqꝫ. et ꝓpterea ſanctus Thomas aſſerit ſepotius dicere ſubiectum ſcīe libri phyſicorū eſſe ens mobile. qͣꝫ corpus mobileponitur em̄ ens mobile ſubiectuꝫconuenientius ẜm rationem.i¶Cōſiderādū eſt. materiale debet forLl mali correſpondere. ita ſi mobile capiatur extenſe tunc materiale qd̓ cōſignat mobile ens ꝯceptum pͥmitus tranſcendēter preſupponit. ſed hoc ponit cōſignificando ip̄m principaliter directe. qꝛ om̄eens eſt mobile. Non emphiſice ſunt mobiles ſubſtātieſeparate nec earum accidētales forme. ſed materiale qd̓conſignificat mobile cōmuniter acceptum eſt ſupra corbus infra ens ſumptū oīno tranſcēdēter videlicet enshabens mobilitatem qualitercūqꝫ fiue accidens ſiueſe. vnde illud materiale non eſt noīatum vno noīe. Etex hoc patet in hoc dicit̉ ens mobile ſi etiam mobileſumatur extenſe lyens cōtractius accipitur qͣꝫ quandoens ſe ponitur Premiſſuꝫ eſt ſimile cum d̓r animal greſſibile aūt aīal bipes. Nam greſſibile et bipes ſignificant aīal vniuerſaliter tentuꝫ. ſed materiale qd̓ ſignificāteſt aliquo innoīatū exiſtēs infra aīal ſuꝑͣ hoīem.f Conſiderandū. eſt etiā vna aliaQAOconditio ſubiecti ſubiectum ſit qcōmuniſſimū. ſed dupliciter eſt cōmunitas. Una eſt comunitas ſimpliciter predicationis Alia eſt cōitas ꝑtimpredicationis ꝑtim reductōnis ſiue attributōnis Etſic vnius et eiuſdem ſcientie poteſt aſſignari ſubiectū autcōmune ſimpliciter per predicatōem aut cōmune ꝑtim predicationem et partim per attributōnem. quēadmodum ſubiectum logice ponitur ens ratōnis aut argumētatio ſiue ſyllogiſmus et ſubiectum theologie ponit̉ ensdiuinū cognoſcibile inſpiratōem aūt deus. Pariformiter ſubiectum phyſice poſſit poni ens mobile ſumendo mobile extenſequaliter cōmunius qͣꝫ corpus mobileqoaut poni poteſt ſubiectum phyſice ens mobile ac