Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIXv
Einzelbild herunterladen
 

Concordatiedictorum

corpus acceptum cōmuniter in cōmuni ſpecie hominiset corpꝰ indiuiduatū in ſuppoſito hoīs corpꝰ indiuiduans ipſum hoīs ſuppoſitum conſtituens ſint idem corpꝰre habent tamē diſtinctōem rōnis. etiam ortam ex natura rei ratiocinabilis. et ſic concipitur rationabiliter corpus corpori adunite ꝓpter modalem alietatem et rationis diſtinctōem quā habet corpus ꝓut ꝯſtituit ſpēmmunem. et ꝓut conſtituit naturam vt eſt indiuiduata. etꝓut ꝯſtituit ip̄m ſuppoſitū quomodo eſt indiuiduans.QIIU IANIE paca venerabuliauꝘThomas diſcreberto circa terminatōem q̄ſtionis an eſt Quarta ꝯtrarietas quā tractatus ponit eſt circa queſtionē an eſt quāeſtimāt ẜm ſcm̄ Thomā demōſtrabilē niſi ypothetice. Sꝫ ẜm venerabilē Albertū eſſe demō ſtrabilem cathegorice. ſed hoc eſt verū patebit ex dicendis Dicitſanctus Thomas in ſumma ꝯtra gentiles libro tertio.ca. xlviij. ſicut ſe habet queſtio ꝓpter quid ad q̄ſtionē qͥaeſt. ita ſe habet queſtio quid ad queſtionē an eſt. nam qſtio ꝓpter quid querit mediū ad demōſtrandū qꝛ eſt aliquid. puta qꝛ luna eclipſatur. et ſil̓r queſtio quid eſt q̄ritmediū ad demonſtrandū an̄ eſt ẜm doctrinā traditā ſecūdo poſteriorū. et ſil̓e d̓t circa finem ſeptimi methaphiſiceEt in ſecūdo poſteriorū d̓t aliquā rem eſſe poſſumꝰſcire abſqꝫ hoc ſciamus ꝑfecte quid eſt dupliciter. vno hoc cognoſcimus aliquid de eſſentia eius Alioᶜ hoc ꝯgnoſcimus aliquod accidens eius aliquibꝰinterpoſitis d̓t ſic. Si non poſſet haberi aliqua alia ratōrei qͣꝫ definitio īpoſſibile eſſet rem aliquā ſciremusqͥn ſciremus de ea quid eſt. quia īpoſſibile eſt ſciamus aliquā niſi aliquā illiꝰ rei rōeꝫ. de eo qd̓ ē nobispenitus ignotū poſſumꝰ ſcire ſi eſt aut eſt. inuenit̉aūt aliqua alia ratio rei preter definitōnem. que quidemvel eſt ratio expoſitiua ẜcatōnis noīs. vel eſt ratio ip̄iusrei noīate. altera tamē a definitōe. qꝛ ẜcat quid eſt ſicut definitio. ſꝫ forte aliquod accn̄s. Unde in ꝑte primaqueſtione ſecūda. artic̄. ſcd̓o. noīa imponūtur ab effectibꝰUnde demonſtrando deū eſſe effectum accipere poſſumus medio quid ẜcet hoc nomē deus Et in ſummaꝯtra gētiles libro primocapl̓o. xij. d̓t ſic. in rōnibꝰ quibusdemoſtrat̉ deū eſſe oportet aſſumi pro medio diuināeēntiam ſeu quidditatem. ſed loco quidditatꝭ accipitureffectus medio ſicut accidit in demonſtratōibꝰ qꝛ. exhmōi effectu ſumitur ratio huius noīs deus. oīa noīadiuina īponūtur vel ex remotōe diuinorū effectuū ab ip̄ovel ex aliqua habitudine dei ad ſuos effectus. Premiſſis ꝯſonat etiam ip̄e tractatus et venerabilis Albertus circa finē ſeptimi metaphiſice. et circa ſcd̓m poſteriorum Uerū reꝑio ſanctu Thomā dicere queſtioneman eſt non eſſe terminabilem vel demōſtrabilē niſi hypothetice. ſed hoc ponit Albertus venerabilis in ſcd̓o poſteriorū. ibi em̄ d̓t ſic ſicut d̓t Alphorabius. q̄ſtio an eſtꝓpoſitōne cathegorica terminari poteſt. ideo conditionali terminat̉. Deinde d̓t Auicenna d̓t quiaſtio an eſt q̄rit eſſe ſimpliciter. et primū eſt terminabilis niſi primā cām et eſt terminabilis niſi cōditionalem. et ꝓpoſitionē cathegoricaꝫ. Et deinde qͣſiex ſeipſo loquens dicit ꝯditionalē q̄ſtio ſi eſt termīatur Et ſubdit aliquibꝰ interpoſitis. queſtio an eſt demōſtratōne terminat̉. ſed ex conditione vel conditionem. Errat ergo tractatus iſte in aſſertione illius cōtra

uerſie. dicit tn̄ Buridanus in queſtionibus ſecūde poſterioꝝ queſtio ſi eſt poteſt terminari demonſtrationeſine petitione pͥncipij. hoc ex ꝓpōnibꝰ hypotheticis. velvna hypothetica alia cathegorica Eſt etiam notandum circa materiam quatuor queſtionuꝫ. q̄ſtio ſi eſtet quid eſt q̄runt entitatē ſeu eſſe rei ſed queſtio qꝛ eſt etꝓpter qͥd querūt ineſſe ꝓprietates ſeu paſſiones rei Un̄queſtio an eſt q̄rit entitatem rei ſeu eſſe ſimpliciter incōmuni. queſtio quid eſt q̄rit entitatē ſeu eſſe rei in ſpeciali. Similiter queſtio quia eſt querit ineſſe paſſionisſi in cōmuni. et queſtio propter quid querit determinatam cām ineſſe ipſius paſſionis quaſi in ſpeciali Exhis ſequit̉ primo in definitōne quidditatiua et eſſentiali ens debet poni. naꝫ queſtio quid eſt p̄ſupponit ensſicut ſpeciale p̄ſupponit generale Sequitur ſcd̓oquod querit qſtio an eſt de ipſis rebus creatis non ēexiſtentie actualis a parte rei. quia hoc conuenit rebuscreatis contingenter. nec hoc eſſe queſtio quid eſt p̄ſupponit. ſed eſt eſſe aptitudinale quod a quibuſdam nominatur eſſe non proꝑibitum Demonſtratōnis potiſſimeDe̓ MIVIO Qunta contrarietas quaꝫ ponit tractatus eſt circa medium demōſtrationis potiſſime. verū hanc ipſam ꝯtrarietatē ip̄emet tractatus reducit ad ꝯcordiā quādā inferius narrabit̉. Producampͥmo ea ex quibꝰ poterit patere intentio ſancti Thomeponit em̄ Areſto. qͣrto phiſicorū quatuor conditōeshabere debet definitio danda de loco. et vna illarum. ſcꝫtertia eſt definitōem loci ea que videntur loco ineſſeinſint. Circa hanc conditionem dicit ſanctꝰ Thomasſic. definitio loci erit talis ex ea manifeſtent̉ ꝓprietates loci inſunt loco qꝛ diffinitio eſt mediū in demōſtratione qua ꝓpria accn̄tia demōſtrant̉ de ſubiectꝭ. debet ātpenſari Areſto. d̓t ꝓprietates loci debere demōſtraride loco diffinitōem loci aūt d̓t definitōnes ꝓprietatum ipſius loci. Et ſubdit Areſto. in lrā ſic em̄ pulcerrime demōſtratur vnūqd̓qꝫ. Et ſcd̓o poſterioꝝ ſanctus Thomas d̓t ſic. videtur hic Areſto. dicere definitio paſſionis ſit medium in demonſtratione. Sed conſiderandum eſt definitio eius ꝑfici non poteſt ſine definitione ſubiecti. manifeſtum eſt em̄ principia quetinet definitio ſubiecti ſunt principia paſſionis non ergo demonſtratio reſoluetur in primam cauſam niſi accipiatur vt medium demonſtrationis definitio ſubiecti.Sic ergo oportet paſſionem concludere de ſubiectodefinitionem paſſionis vlterius definitōnem paſſionis concludere de ſubiecto per definitionē ſubiecti. Un̄in principio libri dictum eſt. oportet precognoſcere qͥdeſt non ſolum de paſſione. ſed etiaꝫ de ſubiecto. quodoporteret niſi demōſtrator vteretur definitione ſubiectidemonſtrando. et hoc patet per exemplum. ſi velimusde triangulo demonſtrare hꝫ tres angulos duobusrectis eqͣles. accipiamus pͥmo medio eſt figura habens angulum equalem duobꝰ extrinſecis ſibi oppoſitisquod eſt quaſi definitio paſſionis. quod iterū demōſtrare oportet per definitionem ſubiecti. vt dicamus omnisfigura tribus lineis rectis contenta habet angulum exteriorem equalē duobꝰ interioribꝰ ſibi oppoſitis. Et idepatet. ſi velimus demonſtrare vox acuta. et grauisſonēt. accipiamus definitōem paſſionis. vt hic dicit̉ ẜm habent proportionem numeralem. ſed ad hoc rurſum