Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Incordātiedictorum

lectus intelligit. ſed ſicut in quo intelligit. in iſto exp̄ſo et formato videt naturā rei et intelligit Et ſil̓r qd̓ libeto quinto q̄ſti. ix. d̓t ꝟbū exterius non ẜcat ſpēm intelligibilem. ſed verbū cordis quod per operatōem formatur. qͣꝫuis ipſum verbū poſſet dici forma vel ſpēs intelligibilis. ſed ſunt per intellectum conſtituta ſicut forma artis quā intellectus adinuenit d̓r quedam ſpēs intelligibilis. Et in ſumma cōtra gētiles libro primo capl̓o. liij.d̓t intellectus ſpēm rei formatus intelligendo formatin ſeipſo quādam intentōem rei intellecte que eſt ratio ipſius quā ẜcat definitio et hoc quidem neceſſariū eſt. eointellectus intelligit indifferenter rem preſentem et abſentem. in quo intellectu imaginatio conuenit ſed intellectus hoc amplius habet etiam intelligit rem ſeparatam a conditōnibꝰ materialibus ſine quibus in naturarerū exiſtit et hoc poſſet eſſe niſi intellectus intentionē predictam ſibi formaret. hec aūt intentio intellecta ſit quaſi terminus intelligibilis operationis eſt aliuda ſpē ītelligibili que facit intellectum in actu quā oportꝫcōſiderare vt intelligibilis operatōis pͥncipiuꝫ licet vtrūqꝫ ſit rei intellecte ſimilitudo. per hoc em̄ ſpecies intelligibilis que eſt forma intellectus intelligendi principium eſt ſimilitudo rei exterioris. ſequit̉ ītellectus intentionem formet illi rei ſil̓em. qꝛ quale eſt vnūqd̓qꝫ tale operatur Et ex hoc intentio intellecta eſt ſimilis alicui rei ſequit̉ intellectus formādo hmōi intentōnemrem illam intelligat Uerbis premiſſis ſcī Thomeꝯſonat id qd̓ venerabilis Albertus d̓t in de hoīe vbi d̓tſic. ſi propͥe loquamur ſpēs intelligibilis eſt materiaconſiderationis circa quā eſt ꝯſideratio. ſed res potiuscuius eſt illa ſpēs. Et ſubdit. ſed ſi fiat vis in hoc tūcſpēs intelligibilis eſt. in duplici ꝯſideratōne em̄ eſt ſpēsrei ſpēs ītellectus. ſed rei ſpeciēs eſt. vt in quā ducithoc eſt rei et quidditas. ſpēs vero intellectꝰ vt forma perfectiua potentie eius. Et deinde ſubdit ſpēsꝯſiderat̉ duobꝰ modis. ſcꝫ vt ratio rei et vt accidēs anime. vt rei eſt apud omēs idem. vt accidens vero aīeindiuiduat̉ in omnibꝰ aīalibꝰ Et ſubdit vl̓e eſt de om̄iẜm eſt ratio vel natura cōmunis ſuorū ꝑticulariū. et ẜm eſt accidens aīe Et ſubdit vl̓e ẜm eſt accidens aīe eſt ratio rei. ratio em̄ eſt quidditas rei ſubſtantie. ſpēs aūt intelligibilis eſt accn̄s rei ſꝫ intellectus Et hec verba venerabilis Alberti vix ſonāt tantaꝫidemptitatē vl̓is poſt rem vl̓i ante rem in re qͣꝫtuꝫ ſonant ꝟba ſcī Thome. quare recte iudicant ſanctus Thomas ponat materiā eſſe cauſam indiuiduationis in materialibꝰ ſubſtātijsErtia cōtrarietas quā tractatus ponit eſt circaprincipiū indiuiduatōnis in ſubſtātijs materialibus. putat em̄ tractatus ſcūs Thomas dicat materiam eſſe cām originalem indiuiduatōis. ſedqͣꝫtitatem. Iſtius oppoſitū oſtendit multitudo producēdorum. Nam ſanctus Thomas circa octauā ꝓpoſitionem libri cārū dicit ſic. aliqͥd non ſit natum eſſe in multis poteſt ꝯtingere dupliciter Uno modo per hoc ēdeterminatum ad aliquod vnū in quo eſt. Alio modoper hoc non eſt natum recipi in aliquo. ex hoc habetindiuiduatiōem ſicut materia prima in rebus corporalibus que eſt principium ſingularitatis. et hoc modo eſt

indiuiduatio in ſubſtantijs ſeparatis. et in tractatu de dimenſionibus interminatis. capitulo ſecundo in fine dicit ſic. Cum em̄ forma recipitur in materia circūſcripteper intellectum dimēſionibus fit aliquid exiſtens in genere ſubſtantie. et vltimū habens completam rationeꝫindiuidui in ſubſtantia Et licet ſit hic et nūc demonſtrabile niſi dimēſionibus certis et terminatis quas ſequi neceſſe eſt. eo forma recipit̉ in materia. impoſſile ſit eam in materia recipi quin conſtituatur corpus qd̓eſt ſubſtantia. cuius propria ſigna ſunt dimenſiones ip̄eet ideo dicitur materia ſub certis dimenſionibus eſtcauſa indiuiduationis. non ille dimenſiones cauſentindiuiduationeꝫ. accidens em̄ non cauſat ſubiectum. ſꝫquia per dimēſiones certas demonſtratur indiuiduumhic et nūc ſicut ſignū ꝓpriū indiuidui et inſeꝑabile Etin primo ſcripto diſtinctōe. xxiij. articulo primo ſic dicitNatura non dicit compoſitum. ex hac materia demonſtrata determinatis accidentibꝰ ſubſtantie. in qua indiuiduatur forma. hec em̄ materia demonſtrata eſt ſicut recipiens materiam cōmunē. Huic correſpondet illud qd̓dicit ſanctus Thomas in ſuo tractatu de quidditatibꝰentium ibi dicit ſic. Qateria quolibet modo acceptaeſt indiuiduationis principiū. ſed ſolum materia ſignataet dico materiam ſignatā ſub determinatis dimenſionibus ꝯſiderat̉. Et diſtinctōe octaua. ar. decimo qͣrto materiam natura indiuiduat̉. et aīa indiuiduat̉ niſi excorꝑe Et diſtinctōe xxv. arti. pͥmo. nature in ꝯpoſitis fitadditio materie determinate quā natura cōis generisvel differentie indiuiduatur. Et eodē arti. ꝑticulare efficitur indiuiduū aliquod eſſentiale. qd̓ quidem in rebꝰcōpoſitis eſt materia. Et in ſecūdo ſcripto. diſtinctōnetertia. arti. ſcd̓o d̓t ſic incōmunicabilitas in homine eſtex hoc forma ſua receptibilis in materie fundamento materiam determinatur. Et eodem articulo d̓t ſicforma ꝑticipabilis non indiuiduat̉ niſi materiā in quaaccipit eſſe determinatū. ſed forma eſt receptibilis indiget materia determinante ſꝫ in ſua natura determinat̉ ad eſſe. Et ar. quarto. aīa rōnalis ex corꝑe recipit.eſſe indiuiduatum. qd̓ qꝛ dependet ex corꝑe remanetindiuiduatio etiā deſtructo corꝑe. Et arti. decimo d̓t ſicforme indiuiduatio eſt niſi ex materia. vnde qͦtcunqꝫforme aggregentur ſemper remanet collectio illa cōmunicabilis multꝭ quouſqꝫ intelligatur matētiā determinata. vnde cognitis hmōi formis aggregatis non cognoſcit̉ Sortes et Plato. Et deinde ſubdit materia ēpͥncipiū indiuiduatōnis. et ſingularia indiuiduant̉ materiā. Et d̓t in ſcripto tertio. diſtinctōe ſecūda. in fine ſingulare habet incōmunicabilitatē illud qd̓ eſt de rōe eiꝰſcꝫ per materiam que eſt pars definitionis eius ſi definiatur. Et in quarto ſcripto diſtinctōne. xij. arti. primo d̓tſic. Primū indiuiduatōnis principium eſt materia. ſedex dimēſione materia habet diuidat̉. Deinde in pͥmaꝑte q̄ſtiōe tertia. art. ij. d̓t ſic forme ſunt receptibiles inmateria indiuiduant̉ materiā. pōt eſſe in alio cumſit primū ſubiectuꝫ Et arti. iij. pͥncipia definientia habētſe formaliter reſpectu materie indiuiduātis. Et q̄ſtionexiiij. arti. vndecimo. ſingularia ex cauſis vl̓bꝰ ſortiunturquaſdam formas et virtutes quātūcūqꝫ ad inuicē coniūgantur non indiuiduant̉ niſi materiam indiuidualeꝫEt deinde ſubdit ſcīa dei vſqꝫ ad ſingularia ſe extendit materiā indiuiduant̉. Et q̄ſtione viceſimanona.articulo pͥmo dicit. ſubſtantia indiuidijat̉ ſeip̄am. ſꝫ ac