Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIv
Einzelbild herunterladen
 

De enteet eſſentia

aduenit accidēs in ſe eſt cōpletuꝫ ſubſiſtens inſuo eſſe. quod quidē eſſe naturaliter p̄cedit accidens qd̓ ſuꝑuenit. Et ideo accidens ſuꝑueniens ex cōiunctione ſui eo cui aduenit noncauſat illud eſſe in quo res ſubſiſtit qd̓ res ēens ſe. ſed cauſat quoddā eſſe ſcd̓m ſine quores ſubſiſtēs intelligi p̄t eſſe. ſicut primū p̄t intelligi eſſe ſine ſcd̓o. Unde ex accn̄te ſubiectonon efficit̉ vnū ſe ſed vnū per accidens Etideo ex eoꝝ cōiunctione reſultat eſſentiadam ſimpliciter ſicut ex cōiunctione formemateria ꝓpter qd̓ accidēs neqꝫ rōem ꝯplete eēntie habꝫ. nec ꝑs ꝯplete eēntie eſt: ſed ſicut ē ensẜm qͥd ita eēntiā ẜm qͥd habꝫ. Sed illud qd̓d̓r primū maxime veriſſime in qͦlibet genere ēcauſa eoꝝ ſunt poſt in illo genere. ſicut ignisqui eſt in fine caliditatis ē cauſa caloris in alijsrebꝰ calidis. vt in ſcd̓o metaphyſice d̓r. Etſubſtātia que eſt primū in genere entis veriſſime maxime eſſentiā habēs. oꝑtet ſit cauſaaccidētiū ſecūdario quaſi ẜm qͥd rōnem entis ꝑticipant. Quod tamē diuerſimode contingit. qꝛ em̄ ꝑtes ſubſtantie ſunt forma materia ideo q̄dam cōſequunt̉ pͥncipaliter formaꝫq̄dam materiā Forma aūt aliqua inueniturcuius depēdet a materia vt intellectualisanima. materia vero habꝫ niſi formam.Un̄ in accn̄tibus conſequunt̉ formam eſt aliquod qd̓ habꝫ cōmunicationē materia.ſicut eſt intelligere quod fit organū corporale. ſicut ꝓbat ph̓us tercio de anima. Aliquavero ſunt ex cōſequentibꝰ formā que habētmunicationē cum materia ſicut ſentire. Sꝫnullū accidēs conſeqͥtur materiā ſine cōmunicatione forme In his tamē accidētibꝰ materiā conſequunt̉ inuenit̉ q̄dam diuerſitas.dam em̄ accidētia conſequunt̉ materiā ẜm ordinem quē habꝫ ad formā ſpecialē. ſicut maſculinū femininū in animalibꝰ. quoꝝ diuerſitasad materiā reducitur. vt dicit̉ decimo metaphiſice. Un̄ remota forma ſpeciali animalis dictaaccidētia non remanēt niſi equiuoce. Quedaꝫvero conſequunt̉ materiā ẜm ordinē quē habꝫad formā generalē: ideo remota forma ſpeciali adhuc in ea remanent ſicut nigredo cutis inethiope ex ꝯmixtione elemētoꝝ non ex rationeanime. ideo poſt mortē remanet in eo Et qꝛvnaq̄qꝫ res indiuiduat̉ materiā. collocaturin genere vel in ſpē ſuā formā. ideo accidentia

que cōſequunt̉ materiā ſunt accn̄tia indiuiduiẜm que indiuidua eiuſdem ſpēi ab inuicē differunt. Accidētia vero conſequunt̉ formā ſuntꝓprie paſſiones vel generis vel ſpēi. vn̄ inueniunt̉ in om̄ibus ꝑticipantibꝰ naturā generis vl̓ſpēi. ſicut riſibile conſeqͥtur formā in homīe. qͥariſus cōtingit ex aliqua app̄henſione cōuenientis rei vel delectabilis aīme homīs Sciendum eſt etiam accn̄tia aliquādo ex pͥncipijseſſentialibꝰ cauſant̉ ẜm actum ꝑfectuꝫ ſicut calor in igne ſemꝑ actu eſt calidus. aliquandovero ẜm aptitudinē tm̄ ſed complementū accidit ex agēte exteriori. ſicut dyaphoncitas in acre cōpletur corpus lucidū exterius. in talibus aptitudo eſt accidēs inſeꝑabile. ſed cōplementū qd̓ aduenit ex aliquo principio qd̓ eſt extra eēntiā rei. ita intrat cōſtitutionē rei eſtſeparabile ſicut moueri hmōi accidentiaIſte eſt tractatus tercius p̄ſentis ꝯpendij. in quo Doctor determīat de eēntia ipſoꝝ accidentiū. Et diuidit̉ tractatus iſte in duo capl̓a quēadmoduꝫ duo tractatus p̄cedentes. In pͥmo em̄ determīat de eēptia ipſoꝝ accidētiuꝫmetaphyſice. in ſecūdo vero determīat de eēntia ipſoꝝ accidentiū logice. vt puta comꝑationē ad intentōnes logicas. ibi. Sciendū etiā ē. Primū capl̓m ſubdiuidit̉ in duasꝑtes. in quaꝝ pͥma oſtēdit qualiter eēntiā reꝑiatur in ipſisaccidētibꝰ. in ſcd̓o on̄dit qualiter ipſa accn̄tia a ſubſtātiaa pͥncipijs ſube diriuant̉. ibi. Sꝫ illud qd̓ maxime. Adhucaut pͥma ꝑs ſubdiuidit̉. pͥmo em̄ on̄dit abſolute qualiterreꝑiatur eſſentia in accn̄tibus. Scd̓o manifeſtat idē cōparatiue. vt puta comꝑationē ad ip̄am formā ſubſtātialeꝫ.ibi. Sed ſicut ex forma. Primo continuādo dicta dicendis p̄mittit ſuam intentionē dicēs. Qꝭ qꝛ dictum eſt qūoinueniat̉ eēntia tam in ſubſtantijs cōpoſitis qͣꝫ ſimplicibꝰ.nūc ſuꝑeſt on̄dere qualiter eēntia reꝑiatur in ipſis accidenbus Deinde ſubdit ſuā intentionē ꝓſequēdo accidētia ẜm ſe habēt eſſentiā abſolutā ꝯpleta. quod on̄dit.tali rōne. eo aliqua habēt eēntiā quo ipſa habēt definitionē. ſed accūtia ẜm ſe habēt abſolutā ꝯpleta definitionē. nec habēt ẜm ſe eſſentiā ꝑfectam abſolutamMaior pꝫ. qꝛ eēntia eſt id qd̓ definitōem deſignat̉. Minor patꝫ. qꝛ accn̄tia poſſunt definiri niſi ſubiectū. naꝫaccn̄s hꝫ eſſe depēdens ad ſubiectū. accn̄tis ſit ineſſeDeinde ibi. Sed ſic ex forma. Doctor manifeſtat qualiter reꝑiatur eēntia in accn̄tibus ꝯꝑando formā ſubſtantialē ad ipſam formā accn̄talē. pͥmo qͥdē penes cōuenientiā. ſcd̓o penes drn̄am. ibi. Sed tn̄ inter formas. Aſſignat duas cōueniētias forme accn̄talis cuꝫ forma ſublātiali. Prima eſt ſicut ex ꝯpoſitōe forme ſub̓alis materia reſultat eſſe ſubſtātiale. ita ex cōpōne forme accn̄taliscum ſubiecto reſultat eſſe accn̄tale. Scd̓a ꝯueniētia inſinuat̉ ibi. Et ideo nec. eſt ſicut forma acen̄talis ẜm ſehabet eēntiam ꝯpletā abſolutā. ſed definitio eius aſſignat̉ additamentū ſui ſubiecti. ſic nec forma ſubhātialisẜm ſe habet eſſentiā ꝑfectam abſolutaꝫ. eius definitioaſſignat̉ addicamentū ſue materie. quod manifeſtat exL