Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Sancti Thome

Folio xxiiij.

emplariter. nam in definitōe aīme ponitur corpus a naturali ph̓o. cōſiderat aīam ſolū inqͣꝫtuꝫ eſt forma corporisphyſici Deinde ibi. Sed tn̄ inter formas. cōparat for ſubſtātialē ad formā accn̄talē penes drn̄am. ſi attente cōſideret̉ lrā ex ea recolligi poterit qͥntuplex drn̄a formeſub̓alis a forma accn̄tali. Prima eſt. id cui aduenit forma ſub̓alis .ſ. materia habꝫ ſe eſſe abſolutū. ſicut ip̄aforma ſubſtātialis que ipſi materie aduenit. Illud aūt cuiaduenit forma accn̄talis hꝫ eſſe ſe abſolutū cōpletumeſt em̄ ſubſtātia ꝯpoſita vel ſaltē ſubſtātia ſe ſubſiſtens.Scd̓a drn̄a tangit̉ ibi. Et ideo. et eſt ex ꝯiunctōe fome ſub̓alis materia reſulcat illud eſſe in res ſe ſubſiſtit. aūt ex ꝯiunctōe forme accn̄talis ſubiecto conſtituit̉ in res ſubſiſtit. qͥnimo hoc accn̄ti p̄ſupponit̉. Tercia drn̄a tangit̉ ibi. Et ex eis. eſt ex cōiunctōne formeſub̓alis materia efficit̉ ens ſeu vnū ſimpl̓r ſe. ſed exiunctione forme accn̄talis reſultat ens ſeu vnū accn̄sẜm quid. Quarta drn̄a tangit̉ ibi. Propter qd̓ ex. eſtex ꝯiunctōe forme ſub̓alis materia reſultat q̄dam eentia. aūt ex ꝯiunctōne forme accn̄tal̓ ſubiecto reſultatquedam eēntia. naꝫ eēntia debet eſſe vna natura ſpecifica.Quinta drn̄a que tangit̉ ibi. Un̄ forma eſt. eſt qͣꝫuis forma ſub̓alis habeat ẜm ſe eſſentiā ꝯpletā. eſt tn̄ ꝑs eſſentie ꝯplete. forma aūt accn̄talis. nec ẜm ſe hꝫ eſſentiā abſolutam ꝯpleta. nec eſt ꝑs eēntie cōplete. ſed ſicut ens eſt ẜmqͥd. ita hꝫ eēntiā ẜm qͥd .ſ. dependentē ad ſubiectū.Dein̄ ibi. Sed illud cui accidit. declarat viciſſim drn̄asſuppoſitas. ſcd̓am ibi. Et accn̄s. terciā ibi. Et qd̓ reseſt. quartā ibi. Et ex eoꝝ. quintā ibi. Propter qd̓ accn̄sqꝛ tn̄ hmōi declaratōes ſunt ſuꝑius interpoſite. eaꝝſequutio dimittat̉. Deinde ibi. Sꝫ illud qd̓ d̓r. doctoron̄dit accn̄tia a ſub̓a deriuent̉. pͥmo hoc on̄dit generaliter in cōi. ſcd̓o declarat ꝑticulatim qͣliter accūtia ex pͥncipijs ſubſtātie oriant̉. ibi. Qd̓ tn̄ diuerſimode. format igit̉pͥmo talē rōem. Maximū veriſſimū in qͦlibet genere eſtcauſa alioꝝ poſterioꝝ ī eodē genere. ſꝫ in genere entiū ſubſtātia eſt maxime veriſſime ens ſeu habēs eēntiā. ſub̓aeſt accidentiū ẜm qͥd ſcd̓ario ꝑticipant rōem entis.Maiorē declarat in lr̄a exēplum ph̓i in ſcd̓o metaphiſice. ignis eſt maxime calidus ē cauſa caloris in alijsrebꝰ calidis Dein̄ ibi. Qd̓ tamē diuerſimode manifeſtat doctor id ſpecialius on̄dendo qͣliter accn̄tia ex principijs ſub̓e diuerſimōe deriuēt̉. et qͣdripartit̉ hec ꝑs ẜmdoctor aſſignat qͣttuor diſtinctōnes accn̄tiū ſumptas penes hītudines eoꝝ ad pͥncipia ſub̓e ex qͥbus oriunt̉. Primo aſſignādo pͥmā diſtinctōeꝫ accn̄tiū. d̓t cuꝫ accn̄tiaꝯſequunt̉ pͥncipia ſub̓e ſunt forma materia. ꝗ̄dā accidētia pͥncipalit̓ ꝯſequūtur ip̄am forma. qͣdā aūt ꝯſequutur pͥncipalit̓ materiā in ordine tn̄ ad formā. Dein ibi.Forma aūt. ponit ſcd̓am diſtinctionē accn̄tiū. eſt ſubdiſtinctio p̄cedētis. dicēs accn̄tiū ꝯn̄tiū ip̄am formā. q̄daꝫꝯſequūtur formā talē cuius depēdet ad materiā. cuiuſmōi eſt aīa rōnalis. hmōi accn̄tia hn̄t cōicationeꝫ materia. ſicut ſunt intelligere velle. non fiūt orga corꝑale. vt ꝓbat ph̓s in tercio de aīa. q̄dā aūt accn̄tiaꝯſequūt̉ forma. cuius depēdet ad materiā. hmōi accidētia cōicant cum materia. vt ſtꝭ talia videre audire ⁊c̄.exercēt̉ organū corꝑale Dein̄ ibi. Sꝫ nullū accn̄s. aſſignat doctor terciā diſtinctiōeꝫ. pͥmo ponit. ſcd̓o ſubīfertqͦddā correlariuꝫ. ibi. Et qꝛ vnaq̄qꝫ. adhuc primo p̄mittitq̇ddā videlꝫ qꝛ materie p̄t ſe ꝯpetere ſine forma nulla accn̄tia ꝯſequunt̉ materiā ſine cōicatiōe forme. ſꝫ

quecūqꝫ materiā ꝯſequunt̉. ꝯſequunt̉ in ordine ad for Dein̄ ibi. In his tn̄. ponit diſtinctōem iſtā accn̄tium cōſequentiū materiā pͥncipaliter q̄dam ꝯſequuntur ẜm ordinē quē habet ad formaꝫ ſpēalem ſicut maſculi quod eſt naturalis potentia. femininū qd̓ eſt naturalis impotētia quoꝝ diuerſitas ad materiā reducit̉. vt dicitur decimo metaphyſice. ꝯſequunt̉ em̄ materiā ẜm ordinem ad formā aīalis eſt ſpēalis. iſta accn̄tia remanent eadē in generato corrupto. vn̄ in aīmali mortuoreꝑitur ſexus maſculinus vel femininus. niſi ſaltē equiuoce. Qued ā vero accn̄tia conſequunt̉ materiā ẜm ordineꝫad formaꝫ generalē. ſicut nigredo cutis in ethiope. albedo in cigno ꝯſequūt̉ formā mixtionalē. reſultāt em̄ ex mixtione quadā elemētorum in mixto. iſta accn̄tia remanēteadē ſaltē ẜm ſpēm in generato corrupto. Un̄ in ethiope mortuo eſt eadē nigredo in ſpē que preerat in viuo.Dein̄ ibi. Et qꝛ vnaqueqꝫ. ſubinfert doctor ex iam dictisquoddā correlariū dicēs. qꝛ vnaq̄qꝫ res ſupplete materialis de ſermo ꝑ̄fuit indiuiduat̉ materia ſalteꝫ ſignatam. collocat̉ aūt in genere vel in ſꝑe ſuā formā. ideo accidētia ꝯntia materiā dicunt̉ accidētia indiuidui ẜm que indiuidua eiuſdē ſpēi ab inuicē diſtinguunt̉. accn̄tia veroſequētia formā dicunt̉ accn̄tia vel ſpēi vel generꝭ. hmōiſunt ꝓprie paſſiones. ſicut riſibile qd̓ ꝯſeqͥtur aīam rōnaleꝫ riſus ꝯtingit ex aliqua apprehēſione aīe ip̄ius homīs.Dein̄ ibi. Sciendū eſt etiā. aſſignat doctor quartā diſtinctōem dicēs. q̄dā accn̄tia ex pͥncipijs eſſentialibꝰ ſuiſubiecti cauſant̉. etiā ẜm actū cōpletū. ſicut calor in igneſꝑ eſt actu calidus. em̄ p̄t calor ignis igne ſubſtantialit̓remanēte. intm̄ remitti vt ignis denoīet̉ frigidus qͣꝫuis frigiditas aq̄ poſſet remitti ſic aqͣ denoīet̉ calida. Quedaꝫaūt accn̄tia cauſant̉ ſolū ex pͥncipijs ſui ſubiecti ẜm quan aptitudinē. ſed ꝯplementū ſuꝑaduenit ex agente ſuperiori. ſicut ex pͥncipijs aeris orit̉ dyaphaneitas. que cōpletur lucidum extrinſecum. in talibus aptitudo eſt accidens inſeꝑabile. ſed complemētū quod aduenit ex aliqͦ pͥncipio extrinſeco eſt accidens ſeparabile. ſicut riſibile etiamſe habet ad riſum.Pplenior intelligētia¶ANl̓ AIHCdictoꝝ moueat iſſaſtio. vtꝝ accn̄s ẜm ſe verā hn̄s eēntiā ſit tāte depēdētie vtip̄m ſine ſub̓a nec ſit definibile nec ītelligibile Et arguit̉pͥmo accn̄tia habeāt verā eēntiā. ph̓s in qͣrto metaphyſice ꝯꝑat analogiā entis ad analogiaꝫ ſanitatis. ſedꝯſtat ſanitas ſolū ē in aīali vere. aūt incibis vel in vrinis. pariformit̓ ens dūtaxat in ſub̓a reꝑit̉ vere non inaccn̄tibꝰ. ꝯn̄s accn̄tia verā eēntiā hn̄t Scd̓o ſic.pͥncipia ſub̓e ſunt etiā pͥncipia accn̄tis. accn̄s hꝫ eēntiā ſaltē ſub̓e ꝯdiſtinctā. Aſſumptū claret. qꝛ forma materia ſtꝭ pͥncipia accn̄tiuꝫ. vt d̓r in lrā. ex his ip̄is ꝯſtituit̉ſub̓a Tercio ſic. accn̄s ab autoribꝰ appellat̉ modꝰ entisſeu. aūt eēntia eēntia ſit nomē abſolutū. accn̄tibꝰ āt attribuit̉ natura abſoluta. ſꝫ natura dependēs reſpectiua Quarto ſic. quēadmoduꝫ ſe hꝫ ſub̓a al ſubſtare.ita ſe hꝫ accn̄s ad ineē. ſed ſub̓a p̄t intelligi ſine ſubſtare nec accidēs p̄t intelligi ſine inherētia. Quinto arguit̉exēplariter. nam ſimitas nec eſt definibilis nec intelligibil̓ſine naſo. cuꝫ ſimitas dicat curuitatē naſi. ſed ſicut ſimitasdeterminat ſibi naſum. ita qd̓libet alteruꝫ accidens exigitaliqd̓ ſubiectū ad qd̓ determinet̉. vt qͣntitas determīat ſibi corpꝰ. color ꝓprie dictus determīat ſibi corpus mixtū