Sancti Thome
Folio xxiiij.
emplariter. nam in definitōe aīme ponitur corpus a naturali ph̓o. qͥ cōſiderat aīam ſolū inqͣꝫtuꝫ eſt forma corporisphyſici Deinde ibi. Sed tn̄ inter formas. cōparat formā ſubſtātialē ad formā accn̄talē penes drn̄am. ⁊ ſi attente cōſideret̉ lrā ex ea recolligi poterit qͥntuplex drn̄a formeſub̓alis a forma accn̄tali. Prima eſt. ꝙ id cui aduenit forma ſub̓alis .ſ. materia nō habꝫ ꝑ ſe eſſe abſolutū. ſicut ip̄aforma ſubſtātialis que ipſi materie aduenit. Illud aūt cuiaduenit forma accn̄talis hꝫ eſſe ꝑ ſe abſolutū ⁊ cōpletumeſt em̄ ſubſtātia ꝯpoſita vel ſaltē ſubſtātia ꝑ ſe ſubſiſtens.Scd̓a drn̄a q̄ tangit̉ ibi. Et ideo. et eſt ꝙ ex ꝯiunctōe fome ſub̓alis cū materia reſulcat illud eſſe in qͦ res ꝑ ſe ſubſiſtit. nō aūt ex ꝯiunctōe forme accn̄talis cū ſubiecto conſtituit̉ eē in qͦ res ſubſiſtit. qͥnimo hoc accn̄ti p̄ſupponit̉. Tercia drn̄a q̄ tangit̉ ibi. Et ex eis. eſt ꝙ ex cōiunctōne formeſub̓alis cū materia efficit̉ ens ſeu vnū ſimpl̓r ꝑ ſe. ſed ex cōiunctione forme accn̄talis reſultat ens ſeu vnū ꝑ accn̄s ⁊ẜm quid. Quarta drn̄a q̄ tangit̉ ibi. Propter qd̓ ex. eſt ꝙex ꝯiunctōe forme ſub̓alis cū materia reſultat q̄dam eentia. nō aūt ex ꝯiunctōne forme accn̄tal̓ cū ſubiecto reſultatquedam eēntia. naꝫ eēntia debet eſſe vna natura ſpecifica.Quinta drn̄a que tangit̉ ibi. Un̄ forma eſt. eſt ꝙ qͣꝫuis forma ſub̓alis nō habeat ẜm ſe eſſentiā ꝯpletā. eſt tn̄ ꝑs eſſentie ꝯplete. forma aūt accn̄talis. nec ẜm ſe hꝫ eſſentiā abſolutam ⁊ ꝯpleta. nec eſt ꝑs eēntie cōplete. ſed ſicut ens eſt ẜmqͥd. ita ⁊ hꝫ eēntiā ẜm qͥd .ſ. dependentē ad ſubiectū.Dein̄ ibi. Sed illud cui accidit. declarat viciſſim drn̄asſuppoſitas. ſcd̓am ibi. Et iō accn̄s. terciā ibi. Et ꝑ qd̓ reseſt. quartā ibi. Et iō ex eoꝝ. quintā ibi. Propter qd̓ accn̄sqꝛ tn̄ hmōi declaratōes ſunt ſuꝑius interpoſite. iō eaꝝ ꝓſequutio dimittat̉. Deinde ibi. Sꝫ illud qd̓ d̓r. doctoron̄dit ꝙ accn̄tia a ſub̓a deriuent̉. ⁊ pͥmo hoc on̄dit generaliter ⁊ in cōi. ſcd̓o declarat ꝑticulatim qͣliter accūtia ex pͥncipijs ſubſtātie oriant̉. ibi. Qd̓ tn̄ diuerſimode. format igit̉pͥmo talē rōem. Maximū ⁊ veriſſimū in qͦlibet genere eſtcauſa alioꝝ poſterioꝝ ī eodē genere. ſꝫ in genere entiū ſubſtātia eſt maxime ⁊ veriſſime ens ſeu habēs eēntiā. gͦ ſub̓aeſt cā accidentiū q̄ ẜm qͥd ⁊ ſcd̓ario ꝑticipant rōem entis.Maiorē declarat in lr̄a ꝑ exēplum ph̓i in ſcd̓o metaphiſice. nā ignis qͥ eſt maxime calidus ē cauſa caloris in alijsrebꝰ calidis Dein̄ ibi. Qd̓ tamē diuerſimode manifeſtat doctor id ſpecialius on̄dendo qͣliter accn̄tia ex principijs ſub̓e diuerſimōe deriuēt̉. et qͣdripartit̉ hec ꝑs ẜm ꝙdoctor aſſignat qͣttuor diſtinctōnes accn̄tiū ſumptas penes hītudines eoꝝ ad pͥncipia ſub̓e ex qͥbus oriunt̉. Primo gͦ aſſignādo pͥmā diſtinctōeꝫ accn̄tiū. d̓t ꝙ cuꝫ accn̄tiaꝯſequunt̉ pͥncipia ſub̓e q̄ ſunt forma ⁊ materia. iō ꝗ̄dā accidētia pͥncipalit̓ ꝯſequūtur ip̄am forma. qͣdā aūt ꝯſequutur pͥncipalit̓ materiā in ordine tn̄ ad formā. Dein ibi.Forma aūt. ponit ſcd̓am diſtinctionē accn̄tiū. q̄ eſt ſubdiſtinctio p̄cedētis. dicēs ꝙ accn̄tiū ꝯn̄tiū ip̄am formā. q̄daꝫꝯſequūtur formā talē cuius eē nō depēdet ad materiā. cuiuſmōi eſt aīa rōnalis. ⁊ hmōi accn̄tia nō hn̄t cōicationeꝫcū materia. ſicut ſunt intelligere ⁊ velle. q̄ non fiūt ꝑ organū corꝑale. vt ꝓbat ph̓s in tercio de aīa. q̄dā aūt accn̄tiaꝯſequūt̉ forma. cuius eē depēdet ad materiā. ⁊ hmōi accidētia cōicant cum materia. vt ſtꝭ talia videre audire ⁊c̄. q̄exercēt̉ ꝑ organū corꝑale Dein̄ ibi. Sꝫ nullū accn̄s. aſſignat doctor terciā diſtinctiōeꝫ. pͥmo ponit eā. ſcd̓o ſubīfertqͦddā correlariuꝫ. ibi. Et qꝛ vnaq̄qꝫ. adhuc primo p̄mittitq̇ddā videlꝫ ꝙ qꝛ materie nō p̄t ꝑ ſe ꝯpetere eē ſine formaiō nulla accn̄tia ꝯſequunt̉ materiā ſine cōicatiōe forme. ſꝫ
quecūqꝫ materiā ꝯſequunt̉. ꝯſequunt̉ cā in ordine ad formā Dein̄ ibi. In his tn̄. ponit diſtinctōem iſtā ꝙ accn̄tium cōſequentiū materiā pͥncipaliter q̄dam ꝯſequuntureā ẜm ordinē quē habet ad formaꝫ ſpēalem ſicut maſculinū quod eſt naturalis potentia. ⁊ femininū qd̓ eſt naturalis impotētia quoꝝ diuerſitas ad materiā reducit̉. vt dicitur decimo metaphyſice. ꝯſequunt̉ em̄ materiā ẜm ordinem ad formā aīalis q̄ eſt ſpēalis. ⁊ iſta accn̄tia nō remanent eadē in generato ⁊ corrupto. vn̄ in aīmali mortuo nōreꝑitur ſexus maſculinus vel femininus. niſi ſaltē equiuoce. Qued ā vero accn̄tia conſequunt̉ materiā ẜm ordineꝫad formaꝫ generalē. ſicut nigredo cutis in ethiope. ⁊ albedo in cigno ꝯſequūt̉ formā mixtionalē. reſultāt em̄ ex mixtione quadā elemētorum in mixto. ⁊ iſta accn̄tia remanēteadē ſaltē ẜm ſpēm in generato ⁊ corrupto. Un̄ in ethiope mortuo eſt eadē nigredo in ſpē que preerat in viuo.Dein̄ ibi. Et qꝛ vnaqueqꝫ. ſubinfert doctor ex iam dictisquoddā correlariū dicēs. ꝙ qꝛ vnaq̄qꝫ res ſupplete materialis de qͣ ſermo ꝑ̄fuit indiuiduat̉ ꝑ materia ſalteꝫ ſignatam. collocat̉ aūt in genere vel in ſꝑe ꝑ ſuā formā. ideo accidētia ꝯntia materiā dicunt̉ accidētia indiuidui ẜm que indiuidua eiuſdē ſpēi ab inuicē diſtinguunt̉. accn̄tia vero cōſequētia formā dicunt̉ accn̄tia vel ſpēi vel generꝭ. ⁊ hmōiſunt ꝓprie paſſiones. ſicut riſibile qd̓ ꝯſeqͥtur aīam rōnaleꝫnā riſus ꝯtingit ex aliqua apprehēſione aīe ip̄ius homīs.Dein̄ ibi. Sciendū eſt etiā. aſſignat doctor quartā diſtinctōem dicēs. ꝙ q̄dā accn̄tia ex pͥncipijs eſſentialibꝰ ſuiſubiecti cauſant̉. etiā ẜm actū cōpletū. ſicut calor in igne qͥſꝑ eſt actu calidus. nō em̄ p̄t calor ignis igne ſubſtantialit̓remanēte. intm̄ remitti vt ignis denoīet̉ frigidus qͣꝫuis frigiditas aq̄ poſſet remitti ſic ꝙ aqͣ denoīet̉ calida. Quedaꝫaūt accn̄tia cauſant̉ ſolū ex pͥncipijs ſui ſubiecti ẜm quandā aptitudinē. ſed ꝯplementū ſuꝑaduenit ex agente ſuperiori. ſicut ex pͥncipijs aeris orit̉ dyaphaneitas. que cōpletur ꝑ lucidum extrinſecum. ⁊ in talibus aptitudo eſt accidens inſeꝑabile. ſed complemētū quod aduenit ex aliqͦ pͥncipio extrinſeco eſt accidens ſeparabile. ſicut riſibile etiamſe habet ad riſum.Pplenior intelligētia p̄¶ANl̓ AIHCdictoꝝ moueat iſſa qͣſtio. vtꝝ accn̄s ẜm ſe verā hn̄s eēntiā ſit tāte depēdētie vtip̄m ſine ſub̓a nec ſit definibile nec ītelligibile Et arguit̉pͥmo ꝙ accn̄tia nō habeāt verā eēntiā. nā ph̓s in qͣrto metaphyſice ꝯꝑat analogiā entis ad analogiaꝫ ſanitatis. ſedꝯſtat ꝙ ſanitas ſolū ē in aīali vere. nō aūt incibis vel in vrinis. gͦ pariformit̓ ens dūtaxat in ſub̓a reꝑit̉ vere ⁊ non inaccn̄tibꝰ. ⁊ ꝑ ꝯn̄s accn̄tia verā eēntiā nō hn̄t Scd̓o ſic.pͥncipia ſub̓e ſunt etiā pͥncipia accn̄tis. gͦ accn̄s nō hꝫ eēntiā ſaltē ſub̓e ꝯdiſtinctā. Aſſumptū claret. qꝛ forma ⁊ materia ſtꝭ pͥncipia accn̄tiuꝫ. vt d̓r in lrā. ⁊ ex his ip̄is ꝯſtituit̉ſub̓a Tercio ſic. accn̄s ab autoribꝰ appellat̉ modꝰ entisſeu eē. nō aūt eēntia cū eēntia ſit nomē abſolutū. accn̄tibꝰ ātnō attribuit̉ natura abſoluta. ſꝫ natura dependēs ⁊ reſpectiua Quarto ſic. quēadmoduꝫ ſe hꝫ ſub̓a al ſubſtare.ita ſe hꝫ accn̄s ad ineē. ſed ſub̓a nō p̄t intelligi ſine ſubſtaregͦ nec accidēs p̄t intelligi ſine inherētia. Quinto arguit̉exēplariter. nam ſimitas nec eſt definibilis nec intelligibil̓ſine naſo. cuꝫ ſimitas dicat curuitatē naſi. ſed ſicut ſimitasdeterminat ſibi naſum. ita qd̓libet alteruꝫ accidens exigitaliqd̓ ſubiectū ad qd̓ determinet̉. vt qͣntitas determīat ſibi corpꝰ. ⁊ color ꝓprie dictus determīat ſibi corpus mixtū