Ax eſttegSetelieritiā1
teriam ſignatā. ⁊ hoc ẜm rōem vel aliter ⁊ realius. qꝛ ip̄arum eſſe prius recipit̉ in formā. ⁊ forma vlterius in materiam. iō ſub̓e materiales dicunt̉ finite tā ſuꝑius qͣꝫ inferiꝰſcꝫ tam penes eē qͣꝫ penes eſſentiam vel formā. verū tn̄ penes materiaꝫ dici poſſent quodāmō infinite. Et ſubiūgitdoctor ꝙ in ſubſtātijs materialibꝰ ꝓpter diuiſionē materieſignate poſſibilis eſt plurificatio indiuiduoꝝ ſub vna ſpē.qualiter aut ſe habeat eſſentia ſubſtantiaꝝ cōpoſitaꝝ adintentōes logicas eſt ſuꝑius poſtenſum.x Circa litterā p̄expoſitā. Utꝝ necꝘIIIEVAAL poſſit rōnalis anuns ex ſua naturali facultate drn̄as intelligentiaꝝ ꝓprias nec genus earūproximū cognoſcere. Prenotandū ꝙ ſubſtātia q̄ eſt genꝰgeneraliſſimū eſt remotuꝫ genus ipſaꝝ intelligentiaꝝ. Genus aūt earum proximū circunloqͥmur ꝑ ſubſtantia incorporeā vel immaterialē. Et circa iſtud genus ꝓximū quelibet intelligētia habet aliquā drn̄am ſibi ꝓpriam nobis ignotam penitus. Conſiderandū ſecūdo. ꝙ ficet rōnalisanima ipſis intelligētijs quodāmodo ſit cōgenia. tamē ipſa nec eſt eiuſdē ſpei nec ꝓprie eiuſdem generis ꝓximi cumipſis intelligentijs cum ip̄a naturaliter ſit forma corporisp̄ter naturā a corpore ſeꝑabilis. Unde ip̄a eſt naturaliterꝑs ſpēi ⁊ non ꝑ ſe ꝯpleta ſpēs qͣre nō debet poni eiuſdē generis ꝓximi cū ſubſtātijs ſeꝑatis. Huius aut oppoſituꝫ qͥbuſdā fuit erroris occaſio. dicebant em̄ qͥdā aīam rōnaleꝫeiuſdē generis ꝓximi cuꝫ intelligētijs qͥ ꝯn̄ter ꝯcedebantd ꝙ aīa rōnalis intelligēdo ſeip̄am ꝯgnoſceret ſil̓r genus ꝓximū in intelligētijs. qͥdam etiā dicentes rōnalem animāſeu intellectū agentē eſſe eiuſdē ſpēi cuꝫ intelligētijs concedebant ꝙ ipſa rōnalis anima ſeu intellectus agens ꝑ completā ſui ip̄ius intellectionē poteſt aſſurgere in comp̄henſionem quidditatis ipſarum intelligentiaꝝ etiam quo ad differentias ſpecialiſſimasō Igit̉ rn̄dendumAAdubitaltor. Apamno o cia ionalis remotū genus intelligentiaꝝ p̄t ꝯphendere. ſꝫ earigenus ꝓximū dutaxat intelligit quada circulocutōe. patꝫnam ſpes intelligibiles reꝝ materialiū ſunt pͥncipia cognoſcēdi ſub̓am in qͣ ꝯueniūt intelligētie cū rebꝰ materialibꝰ ꝑabnegatōeꝫ aūt materie ⁊ ꝓprietatū reꝝ materialiū circūloqͥmur genus intelligētiaꝝ ꝓximuꝫ negatiue nūcupātesintelligētias ſub̓as īmateriales ⁊ incorporeas. veꝝ etiamrōnalis aīa ꝑ cognitōem reꝝ materialiū ⁊ potiſſime ꝑ cognitionē ſuijpius ⁊ ſui agētis intellectus qͥ eſt q̄dam ꝑticipatio lumīs ſeꝑati aſſurgere p̄t in qͣndā affirmatiuā circūlocutōnem generis ꝓximi intelligētijs ꝓut ſcꝫ ꝑfectionesqͣs aīa recipit in ſeip̄a ſuꝑeminētius attribuit intelligētijsvn̄ vocat eas ſub̓as intellectuales. Uerūtn̄ hmōi locutiofulcit̉ in negatōne. dicunt̉ em̄ intellectuales qͣſi ſine diſcurſu intelligētes. ¶ Scd̓o dd̓m ꝙ requaqͣꝫ p̄t ꝯp̄hendere rōnalis aīa drn̄as intelligetiaꝝ ꝓprias ex ſua facultare ꝓpriaptꝫ. nō em̄ p̄t alicuius intelligētie drām ꝯcipere ꝓpria ꝯgnitōe negatiua. nā cognitio ꝓpria negatiua vnius drn̄e exgit aliqͣlem cognitōeꝫ affirmatiuā oppoſite drn̄e. Qꝭ etiānec poſſit intelligere drn̄as intelligentiaꝝ penes eaꝝ proprias paſſiones vel penes ſeip̄as ptꝫ. nā cognitio ẜm intentionē ſue vltime dr̄ne reqͥrit in intelligēte aliquā ſil̓itudinēꝓpriā ip̄ius rei intellecte. Cū gͦ rōnalis aīa nequeat cōquirere ex facultate ſua naturali ſil̓itudinē ꝓpriā alicuius intelligētie ſeqͥtur ꝓpoſitū. nihilominus nō negat̉ qͥn ratōnalisaīa habeat potentiā obedientialē ad recipiendū influxum a
Cſuꝑioribus quodāmō ſicut materia pͥma hꝫ potentiā oſdientialē ad receptionē aīe rōnalis q̄ ſibi forinſecus influiiet ip̄a non educit̉. vtꝝ aūt ꝑ hmōi influxū aīa rōnalis ſeꝑata poſſet ꝑficere incōpletā cognitōem generis ꝓximi ipſaꝝintelligentiaꝝ ⁊ tandē poſſet aſſurgere in ꝯp̄henſionē differentiaꝝ vltimā earundē eſt q̄ſtio curioſa. Uidet̉ aūt aſſerendū ꝙ qꝛ facultas aīe naturalis non eſt ꝓportionata huiuſmodi influxui. iō ip̄a ꝑ hunc influxū nequaqͣꝫ p̄t ꝑfeciꝯp̄hendere intelligentiaꝝ qͥdditates. ſed dutaxat eas apihedere ſpeculariter et confuſe. ſi em̄ ſuperioꝝ illuſtratio eſideret̉ in ſua ſimplicitate tunc eſt improportionata natirali facultati aīme cognoſcentis. ſi aūt conſideret̉ vt ꝯteperata naturali facultati anime. tunc eius rep̄ſentatio evmbroſa non ꝓportionata ꝯp̄henſiōi intelligentie ẜm eiꝰqͥdditatē. Patet gͦ ꝯcluſius ꝙ aīma tōnalis nec ꝑ ꝯuerſicnem ad ſpēs intelligibiles reꝝ materialiū nec ꝑ ꝯuerſioniꝯguituiā ſuij p̄ius ⁊ ſui lumīs intelligibilis qd̓ eſt intellectus agens nec etiā ꝑ influentiā a ſuꝑioribꝰ ꝓportionatamſue naturali facultati p̄t aſſurgere in ꝯp̄hēſionē quidditatis intelligentiaꝝ. etiā qͣꝫ tumcūqꝫ intellectꝰ poſſibilis fuerit ꝑ lumen intellectus agētis ꝯphenſus. Sed oībus modis an̄dictis ꝯgnitio aīme manet ſpecularis ⁊ enigmaticaet nō qͥdditatis intelligentiaꝝ ꝯp̄henſiua. Etiā ⁊ ſi aīa ſutſeꝑata veruꝫ tn̄ gradatim cognitio vnius modi eſt limpidior qͣꝫ cognitio ẜm modū aliū ẜm ꝙ eſt huiculētior relucētia intelligentiaꝝ in vno qͣꝫ in reliquo. Quintiā ꝑ ſeꝑatōnē aīe a corꝑe limpiditas ſue cognitōis ſpecularꝭ reſpectuintelligentiaꝝ fit amplior ⁊ intenſior. qꝛ qͣꝫto ſpeculū eſt politius tanto in ipſo eſt exp̄ſſior imaginis reſplendētia. qͣꝫtoqꝫ obiectū eſt ẜm ſitum ꝓpius tāto imago eſt extenſior ſeuamplior. ſed ſi libeat vti metaphora aīa ſeꝑata a rubiginecorꝑis eſt politior qͣꝫ ꝯiuncta. eſt etiā intelligētia ꝓpior anime ſeꝑate qͣꝫ cōiuncte. naꝫ ordo in ſpūalibꝰ equalet ſitui incorporalibꝰ. Cōſtat aūt ꝙ aīa ſeꝑata ſubordinat̉ erectiuset indiſtantius coordinat̉ ip̄is intelligētijs qͣꝫ aīa cōiunctacorꝑi. gͦ ⁊c̄. Preterea aīa ſeꝑata ꝑfectius ſe intelligit qͣꝫcōiuncta. ſeꝑata em̄ ſe intelligit ꝑ ſeip̄am. ꝯiuncta autē ſeintelligit ꝑ alia Preterea intellectus agens ſeꝑatus illuſtrat liberius intellectū poſſibilē qͣꝫ vnitus corꝑi. nā in corpore etiā conuertit̉ ad phātaſmata Preterea intellectꝰpoſſibilis ꝑſegationem recipit habundā influentiā a ſuperioribus qua ad cognitione ſuperiorum vigoratur. Sedquia rationalis anima ꝑ ſe non habet cōpletam ſpecificamſubſiſtentiā nec cognitōem dearticulataꝫ. ideo appetit ſuocorpori aliter tamen diſpoſito reuniri. Ex dictis pꝫ qͣꝫ multum rōnalis anima ſeꝑata teneatur regratiari ſuo cōditori qͥ eam tam mirifice ⁊ ſuꝑnaturaliter eleuat ad cognitionem matutinā beatifice viſionis. Supradictis aūt meo iudicio fere conſentiunt ip̄i Albertiſte. dicunt em̄ ip̄i ꝙ intellectus poſſibilis etiam formaliter comp̄henſus per agentēintellectum intueri poteſt dūtaxat intelligentias quodāamplexū apprehenſiuo ⁊ attaactiuo. non comp̄henſiuo ſuorum eſſentialiū terminorum qui ſunt differētie earum proprie. Unde dicunt ꝙ intellectus humanus cognoſcere poteſt. quia intelligentie ſūt. ⁊ hoc ꝑ ſigna ſuorum effectuuꝫ.etiam quid nō ſint diſcernit determinate quid aūt ſint nōdijudicat niſi infinite. ſicut viſus corporalis infinite diffunditur ſuꝑ pelagus litoribus non incluſuꝫ. Opinant̉ tamēAlbertiſte ꝙ anima ratōnalis adhuc vnita corpori poſſetetiam naturaliter ꝑ raptuꝫ extatice obdormitionis ſeu foporis ſomnialis vel cōſimilis alienationis ſuū intellectualem intuitum ab enigmatibus phātaſticis ⁊ ſpeciebus in