Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XIXv
Einzelbild herunterladen
 

De enteet eſſentia

dd̓m ip̄m eſſe exiſtentie etiā ꝯſideratū qͣlitercūqꝫeſt actuabile realiter aliqͥd ab eo real̓r ꝯdiſtinctu qͣlit̓tn̄ actuant̉ forma et materia. ſꝫ eſſe exiſtentie ꝯſideratūtranſcendent̓ eſt ſolū actuabile ſeu formabile ẜm rōem eſſe vitale et eſſe ſenſitiuū. eſſe āt exiſtentie ꝯſidera ſpēaliter nec ē actuabile alid̓ ẜm rem nec ẜm rōem.Patꝫ igit̉ qͣꝫuis in re creata ſit aliqͥd actualius ẜmnem ip̄o exiſtentie accepto trāſcendent̓. tn̄ nihil eſt hip̄o actualiꝰ ẜm. ſꝫ ip̄o exiſtētie ꝯſiderato ſpēaliterin aliqͣ re creata. nec eſt aliqͥd actualiꝰ in eadē re ẜm reꝫnec ẜm rōem Dicit̉ āt in eadē re. qꝛ eſſe exiſtētie vniꝰ creati eſt actualiꝰ qͣꝫ exiſtētie alteriꝰ Ad viceſimāſecundā dd̓m lꝫ forma ſit actꝰ eſſential̓ eſſentiā. tn̄ ſidi cōpetit actꝰ exiſtential̓ ꝑticipatōem ip̄ius exiſtētie. qd̓ eſt actualitas ip̄ius forme Ad viceſimāterciādd̓m doctor ītendit illic ſil̓itudine omifariā ſꝫ aliqͣlem. vn̄ d̓t doctor ibidē. ſicut oꝑatio ē actualitas ipſius potentie. ita ē actualitas eēntie Ad viceſimāquartā rn̄dendū īteremptōeꝫ. exn̄tie ſe hꝫ adeſſentiā ſil̓r vt lucere ad lucē. ītelligere ad ītelligentiaꝫſaltē ſi lucere intelligere nomināt ip̄as oꝑatōes exercitas. ſꝫ potiꝰ ſe hꝫ ad eſſentiā ſicut lucis ad luce. ſicut ītelligentiale ad ītelligentiā Ad viceſimāqͥntāpatuit in ſcd̓o notabili. ī ꝓpōe terciā qͥd ſit dd̓ꝫ Adviceſimāſextā dd̓m eſſentia reꝑiunt̉ in p̄dicamento ẜm accipiunt̉ in ſua generali trāſcendētia. ſedẜm accipiunt̉ ſpēaliter qͣliter accipiunt̉ d̓r. eſthoīs vn̄ hoīs ponit̉ reductīe in p̄dicamēto ſub̓e Advltimā d̓r exn̄tie ſaltē ip̄ius ſub̓e aduenit enti exiſtenti in ſuo actu vltimato. ſꝫ aduenit enti dūtaxat eēntialiter cōpleto Ueꝝ ē tn̄ exn̄tie ip̄ius ſub̓e qͦdāmōmediū obtinet inter ip̄am ſub̓am. inter ip̄m accn̄s ſeu exn̄tie accn̄tꝭ qd̓ aduenit enti etiā eēntialiter qͣꝫ exiſtentialiter ꝯſummato. Ad autoritatem aūt Auīcēnd̓r eſſe exiſtentie d̓r rebꝰ creatis accidere inqͣꝫtumē de ip̄aꝝ eſſentiali ītegritate. nec de ip̄aꝝ ītellectu quēAdmodū etiā inferius ſuꝑiori accidit vt forma materie.Circa reſiduum huius lectōnisAduertendū. noſter ītellectꝰ poſſiPO bilis parificat̉ materie pͥme hoꝝ inferioꝝ. qꝛ ſicut materia pͥma īferioꝝ ē infimū in genere corꝑaliū. ita ītellectꝰ poſſibil̓ eſt īfimū in genere ītellectualiū. Tum qꝛ ſicut ip̄a materia īferioꝝ formas adqͣs ē in potentia acqͥrit ſucceſſiue motū mutatiōemſic ītellectꝰ poſſibil̓ ſpēs ītelligibiles viciſſim adipiſcit̉. etiā ip̄is adeptis intelligit eas diſcurſiue mobiliter. Sꝫ ītellectꝰ intelligentiaꝝ nec ꝓprie poſſibil̓ necagens dici dꝫ. ſꝫ cōplectens vtrūqꝫ coaptat̉ materie corpoꝝ celeſtiū. qꝛ illa eſt altioris gradꝰ in entibꝰ qͣꝫ materia īferioꝝ. qꝛ ſicut materia celeſtiū formā ad quā ēin potētia acqͥrit mobilitatē. ſꝫ ꝯcreatōem ſubitanea ſic intellectꝰ intelligentiaꝝ adipiſcit̉ ſpēs intelligibiles ꝯnaturatōem. eas ītelligit ſine diſcurſu. intellectus ꝟo diuinus ītelligit. ſe alia per ſeipſum. Exquo patet ordo intellectuum. Aduertendū. ſicut aīa rōnalisM llO qͣe dūtaxat actꝰ corꝑis ē a corꝑe ſeparabilis. ita eſſe exn̄tie hoīs qd̓ eſt actualitas aīe qͣꝫcorꝑis ē a corꝑe ſeꝑabilis. qͣꝫuis non poſſet ab aīa ſeꝑariUn̄ in ſeꝑatōe aīe rōnalis a corꝑe. ip̄a aīa coaccipit ſe eſſe exiſtētie hominis. et ita poſt ſeparatōem anime

exiſtentie homīs in ſola aīa ſubiectat̉. In alijs āt inqͥbꝰ forma ē a corꝑe ſeꝑabil̓. etiā p̄t a corꝑe ſeꝑari. Ptꝫ igit̉ hoīs dependet a corꝑe. qd̓ d̓r in lr̄a.His viſis patet quomō eēntia in diuerſis inuenit̉. īuenit̉ em̄ triplex modus habēdi eſſentiā in ſubſtātijs Aliqͥd em̄ ē ſicut deꝰ cuiꝰ eſſentia eſt ip̄m met ſuū eſſe. et ideo inueniuntur aliqui philoſophi dicentes deus habet qͥdditatē vel eēntiā. qͥa eēntia ſua eſt aliudqͣꝫeius Et ex ſequit̉ ip̄e ſit in genereqꝛ qd̓ ē in gn̓e oꝫ habeat qͥdditatē preterſuū cum qͥdditas vel natura ſpēi vel generisdiſtinguat̉ ẜm rōnem nature in illis quorum ēgenus vel ſpecies. ſed eſſe diuerſum eſt in diuerſis. Nec oportet ſi dicamus deus eſttm̄ vt in illorū errorem incidamus qui dixerūt deus eſt eſſe vniuerſale quo quelibet res formaliter eſt. hoc em̄ dei eſt huius cōditionisvt nulla additio ſibi fieri poteſt. vnde propterip̄am ſuam puritatem eſt eſſe diſtinctum abeſſe. propter quod in cōmento none ꝓpoſitionis libri de cauſis dicit̉. indiuiduatio primecauſe eſt eſſe tm̄ eſt puram bonitatem eius.Eſſe aūt cōmune ſicut ī intellectu ſuo includit aliquā additionē. ita includit in intellectu ſuo p̄ciſionē additōnis. quia ſi hoc eſſetpoſſet intelligi eſſe in quo ſuꝑ eſſe aliud adderetur. Similiter etiaꝫ qͣꝫuis ſit eſſe tm̄. non tamēoportet deficiāt ei relique ꝑfectiones nobi/litates ſunt in omnibus generibꝰ. ꝓpter qd̓fectuꝫ ſimpliciter d̓r. vt dicit philoſophusmentator quinto metaphiſice. ſꝫ habet eas modo excellētiori om̄ibꝰ rebꝰ. et in eo vnū ſunt. ſedin alijs diuerſitatē hn̄t. Et hoc eſt om̄es illeꝑfectiones cōueniunt ſibi ẜm eſſe ſuum ſimpliciter. ſicut ſi aliquis per vnā qualitatem poſſetefficere om̄es operationes oīm qualitatum invna illa qualitate oēs qͣlitates haberēt itadeus in ipſo ſuo om̄es ꝑfectiōes hꝫ. Secūdo modo inuenit̉ eſſentia in ſubſtantijs creatis intellectualibus in quibus eſt aliud eſſe qͣꝫeſſentia eorum. qͣꝫuis eſſentia ſit ſine materia.Unde earū eſt abſolutum. ſed receptū. etideo limitatum et finitū eſt ad capacitatem nature recipiētis. ſed natura vel qͥdditas eorū eſtabſoluta recepta in aliqua materia: ideodicitur in libro de cauſis intelligētie ſunt infiuite inferius. ſꝫ finite ſuꝑius. ſunt eīfinite quoad ſuū qd̓ a ſuꝑiori recipiūt. tn̄ finiunt̉ inferius. qꝛ earum forme non limitant̉ ad capact̓