Sancti ThomeFolio. xix
Folio. xix
per modū fluētis et nō ꝑ moū ſtantis ſeu fixi. Et eſt h̓.¶ Qꝭ ẜm grammaticosNIIeIteNo.. nome ẜcat ꝑ modū ſubſtantie cōpoſite ex forma ⁊ materia. ẜcat ſub̓am cū qͣlitate. Pronomē ꝟo ẜcat ꝑ modū ſub̓e mere ẜcat em̄ ſub̓aꝫſine qͣlitate. Uerbū ꝟo ſubſtātiuū ẜcat ſub̓am formalēnō tn̄ ꝑ modū ſub̓e. ſꝫ ꝑ modū fluxus ſeu fluētis ¶ Adoctauā d̓r ꝙ lꝫ res creata ꝑ eſſentiā ſit ens captū noīaliter ꝓut d̓r ab eſſentia tn̄ qd̓libet creatū eſt ens acceptum ꝑticipial̓r. ꝓut d̓r ab eē exiſtētie. nō qͥdē ꝑ eſſentiaꝫſꝫ ꝑ eē ip̄i eēntie ſuꝑadditū ¶ Ad nonā d̓r ꝑ interēptōnem ſcd̓e ſeq̄le Nā n̄ ſeqͥt̉ ꝙ (exepli gr̄a) hō ſit duo entiaſi in hoīe ſit duplex eē vnū eſſentiale ⁊ reliquū exiſtētiale. Tum qꝛ hō ſumptꝰ ẜm ſe in ſuo intellectu nec īcludit nec cognominat eſſe exn̄tie. Tū et ſi acciperet̉ hō cūincluſione ip̄ius eſſe adhuc hō nō eſſet duo entia ſimpl̓iquēadmodū eſt ꝯſtitutū ex ſub̓a et accn̄te vt patuit ſuperius. Sil̓r nec ſeqͥt̉ ꝙ vniꝰ rei ſit duplex definitio. naꝫdefinitio rei nō ſumit̉ ab eſſe exiſtentie. ſꝫ ſumit̉ ab eſſeeſſentie qd̓ ip̄a definitio indicat. ¶ Ad decimā dd̓m ꝙappropriate loquēdo eſſe nō differt ab eſſentia. ſꝫ potiuseſt diuerſum ab ea qͦdāmo. ſil̓r ſicut forma nō ꝓprie differt ſꝫ diuerſificat̉ a materia. et ita nō oꝑtet ꝙ eſſe diſtinguat̉ ꝓprie ab eſſentia genere ſpē vel tm̄ numeral̓r ſꝫ ſufficit ꝙ eē ſit ꝑ ſe diuerſum ab eſſentia. ¶ Ad vndecimādd̓m ꝑ interemptōem. nā ens ſumptū ab entitate ē t̓rācendens tā ad ens dictū ab eſſentia qͣꝫ ad ens ſumptūab eſſe exiſtentie ¶ Ad duodecimā dd̓m ꝙ queſtio ſi ēq̄rit eē eēntie informe ⁊ ſub illa generalitate q̄ d̓r eēntiaQueſtio aūt qͥd eſt q̄rit idē eſſe eſſentie ꝓut eſt ſpecificeformatū ſeu in ſpēali. ⁊ qꝛ eſſentia ꝯſiderata ſpēalit̓ preſupponit ſeip̄am acceptā general̓r. iō queſtio qͥd eſt dicit̉p̄ſupponere queſtionē ſi eſt. cū em̄ q̄rit̉ qͥd eſt hō p̄ ſupponitur ꝙ hō habeat qͥdditatē. ſꝫ qꝛ oīs qͥdditas ſeu eſſentia hꝫ aptitudinē ad exiſtere qͦdāmō ſimil̓r ſicut materia hꝫ aptitudinē ad formā. igit̉ queſtio ſi eſt d̓r q̄rere eēexiſtentie nō ꝓhibitū. ⁊ ita queſtio ſi eſt q̄rit eſſe exiſtentie ꝯcomitanter. ⁊ hoc mō potiſſime ſaluat̉ aſſertio doctoris in tercia ꝑte ſumme ꝯͣ gentiles capitulo qͣdrageſimooctauo. dicetis ꝙ ſicut ꝓpter qͥd eſt demonſtrādimediū qꝛ eſt. ita qͥd eſt mediū demōſtrandi ſi eſt qd̓ nōeſſet ſi queſtio ſi eſt q̄reret ſimpl̓r eſſe exiſtentie. nihilominus eſto ꝙ queſtio ſi eſt q̄rat̉ eſſe actualis exiſtentie.(ſaltē general̓r acceptū) adhuc fortaſſis ẜᵐ ph̓m q̄ſtioqͥd eſt qͦdāmō p̄ſupponeret q̄ſtionē ſi ē. nā ph̓s ponēseternitatē mundi aſſerebat hanc vel ꝯſil̓em eſſe nccāriāhō ē. equus ē. eo ꝙ ẜm ph̓m ſpēs nō poterat corrūpi ẜʳoīa eiꝰ īdiuidua. hāc tn̄ ſortes ē vl̓ ꝯſil̓em dicebat eē ꝯtingentē ¶ Ad decimāterciā facil̓ ē rn̄ſio admiſſo ꝙ qͣſtioſi ē q̄rat eē eſſentie mō qͦ p̄fert̉. Sit em̄ hec ꝓpō hō eſt q̄rn̄r ad q̄ſtionē ſi eſt valeret tm̄ ſicut hō ē ens dictū ab eēeſſentie qͦ mō ens nō nūerat̉ real̓r ꝯͣ hoīem. Un̄ lꝫ hͦ verbū ē ⁊ ſil̓r eiꝰ ꝑticipiū ens accipiant̉ familiariꝰ ꝓ eē exiſtentie. tn̄ vtrūqꝫ p̄t accipi ꝓ eē eēntie. erit āt meo iudicio iſtiꝰ rōis ſol̓o difficil̓ ponētibꝰ eē diuerſum ab eēntiaet dicentibꝰ nihilominꝰ ꝙ q̄ſtio ſi ē q̄rat eē exn̄tie ¶ Addecimāquarta d̓r ꝙ lꝫ generatio terminet̉ ad formā. etita ad ſub̓am. tn̄ nō terminat̉ ad eā niſi ꝓut ip̄a coaccipitur ſub ip̄o eē exn̄tie. ⁊ ſi eē exn̄tie ē etiā qͦdāmō ꝯterminale reſpectu gn̄atōnis inqͣꝫtū ip̄m eē ē rō gn̄ationis. nāaliqͥd d̓r generatū inqͣꝫtū ip̄m ꝑ generatōem eē ꝑticipat
ab alio. ¶ Ad decimāqͥntā dd̓m ꝙ cū definitio d̓r īportare eē tūc eē accipit̉ ꝓ eē exn̄tie qd̓ nō diſtinguit̉ ab eēntia real̓r. ſꝫ hͦ mō eſſe et eſſentia ſe hn̄t ſicut idē ꝟbaliterꝰet noīaliter deſignatū. quēadmodū etiā ſe hn̄t amatio ⁊amare. lectio ⁊ legere. curſus ⁊ currere. ⁊ ſic de alijs.¶ Ad decimāſextā dd̓m ꝙ veꝝ eſt ꝙ exēpli gr̄a in hoīeſit nedum cōpoſitio ex eſſe ⁊ eſſentia acceptis general̓r.ſed in ip̄is eſt etiam compoſitō ſpēaliter ex eſſe ratōnaliet ex eſſentia ratōnali. ⁊ in viuo eſt cōpoſitio ex eſſe vitali ⁊ ex eſſentia vitali ⁊ ſic de alijs. Sꝫ qꝛ viuere ⁊ intelligere ⁊ ſentire nomināt familiariꝰ oꝑatōem exercitā qͣꝫnominēt actualitateꝫ exn̄tialē. iō nō ꝯcedit̉ ꝙ in viuo ſitcōpoſitio ex vita ⁊ viuere in gn̄e ſub̓e remanēdo. qd̓ cōcederet̉ ſi viuere caperet̉ ꝓ eē vitali. ⁊ vita ꝓ eēntia vitali. ſil̓r diceret̉ de intelligentia ⁊ ītelligere. ⁊ ſic de alijs.¶ Ad decimāſeptimā patuit in cōmento qͥd ſit dd̓mnaͣ exēpli gr̄a. ſi eſſe exn̄tie ꝯcluderet̉ in intellectu hoīstūc hoīe ītellecto nullꝰ ignoraret ſeu dubitaret iſtā. hō ēſicut hoīe intellecto nō dubitamꝰ iſtā. hō eſt aīal rōnaleSil̓t ītellecto ip̄o eē exn̄tie nō ignoramꝰ iſtā eē ē eē veleſſe eſt id qͦ aliqͥd eſt. verū tn̄ ꝯcedit̉ ꝙ eē ītellecto nō intelligat̉ iſta eē eſt. vel eē eſt exn̄s. Iſta em̄ eſt falſa. eē eſtvel eē eſt exn̄s. eo ꝙ in tali ꝓpōne eē p̄dicat̉ denoīatīe deip̄o eē. cū tn̄ eē ſit eē ꝑ ſuijp̄ius entitatē. ſicut albēdo ē albedo ꝑ eſſentiā. ⁊ nō alba ꝑ denoīatōem ¶ Ad decimāoctaua d̓r ꝑ īteremptōem pͥmi aſſumpti. Nam iſte duep̄pōnes .ſ. ꝑ ⁊ ab īportāt circūſtātias cauſaꝝ diuerſaꝝ.Per em̄ īportat circūſtātiā cauſe formal̓. ſꝫ ab īportatcircūſtantiā cauſe effectiue. Un̄ lꝫ nec eē nec eſſentia cōueniāt alicui ſcd̓oꝝ a ſe effectiue. veruntn̄ ip̄a eēntia attribuitur rei ꝑ ſe formal̓r. ſꝫ eē exn̄tie nec rei attribuitura ſe effectiue nec ꝑ ſe formal̓r. Un̄ hō nec a ſe nec ꝑ ſe ēexn̄s. ſꝫ ē exn̄s tā ab alio qͣꝫ ꝑ aliud. vtputa ab ip̄o generante effectiue ⁊ formal̓r ꝑ ſe ſibijp̄i hoī ſuꝑdditū. Ueruntū hō ꝑ ſe formal̓r eſt aīal rōnale. nō āt a ſe effectiueAd decimānonā dd̓m. ꝙ creatū vnoº noīat ipſameentiā creatā ꝑticipantē eē exn̄tie. ⁊ hͦ mō ip̄m eē eēntieid ē eſſentia vl̓ ens dictū ab eēntia acceptū tranſcēdent̓ ēpͥmū creatū ẜm rōem. ſꝫ eēntia pͥme intelligētie ē pͥmūcreatū pͥmi ẜm rē. Alioº creatū īportat formaleꝫ ⁊ pͥncipalē rōem creatōis ⁊ ſic eſſe exntie cōiter acceptū eſtpͥmū creatū pͥmi ẜm rōem ſꝫ eē exn̄tie pͥme intelligentie eſt pͥmū creatū pͥmi ẜm rē. Un̄ eē exn̄tie d̓r pͥmumcreatū qͦdāmō pariformit̓ vt lux d̓r pͥmū viſibiliū. nihilem̄ creari p̄t ſine eſſe exn̄tie. ſicut nec aliqͥd videri p̄t ſineluce. Ad illud āt qd̓ annectit̉ dd̓m ꝙ eſſe exn̄tie acceptū general̓r eſt ꝯſideratōis metaphiſice. ſꝫ eē acceptumſpēaliter eſt reductiue eiuſdē ꝯſideratōis cū eſſentia cuicoelementat̉ appropͥate ¶ Ad viceſimā patuit ſuꝑiꝰ qͥdſit dd̓m. nā ẜm doctoreꝫ eſſe e actualitas ſuꝑadditataꝫeſſentie ꝯſiderate ſpecifice qͣꝫ eſſentie ſumpte īdiuidualiter. qͣre īterimendū eſt ꝙ eē eſſentie ⁊ eē exn̄tie diſtinguant̉ ſolū penes ſpecificū ⁊ īdiuiduale. Nec militat aduerſarioꝝ īterp̄tatio. tū qꝛ ip̄a ē volūtaria ⁊ extorta. nāexiſtere nō deriuat̉ ab ex ⁊ ab hͦ ꝓnoīe iſte ſꝫ deriuat̉ abex ⁊ ſiſto. res em̄ ꝑ ip̄m eē exn̄tie qd̓ ē formal̓ rō generati vl̓ creati inqͣꝫtū hmōi d̓r ſiſtere ſeu ſtare ex alio Tū qꝛetiā ẜm doctorē lꝫ eē ſit actualitas eſſentie ꝯſiderate ꝗlitercūqꝫ tn̄ ip̄m eē attribuit̉ ſingulari vl̓ ſuppoſito proprijſſime inqͣꝫtū ſuppoſitū ē potiſſime ip̄m qd̓ ē. ⁊ ſic hecip̄a īterp̄tatio doctori deẜuiret diceret̉ em̄ eſſe exn̄tie qͣſi eſſe iſtiꝰ ſingularꝭ vl̓ ſuppoſiti. ¶ Ad viceſimā pͥmam