Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Deente et eſſentia

eſſe exn̄tie naturaliter pͥus vnit̉ nature ſpecifice qͣꝫ ſuppoſito. ita ip̄a natura ſpecifica d̓r ip̄m eſſe ẜm rōnem cōmunicare ſuppoſito vel in ſuppoſitū exerere. Iſtud doctor ſanctus in ſecūda ꝑte ſumme ꝯtra gētiles capl̓o qͥnquageſimo ſcd̓o. declarat hec verba dicens. hoc in cōpoſitis exmateria forma. forma d̓r pͥncipiū eſſendi. qꝛ eſt ꝯplemētum ſub̓e. cuius actus eſt ip̄m eſſe ſicut diaphonū eſt aeripͥncipiū lucendi. qꝛ facit ꝓprium ſubiectuꝫ lumīs. Un̄ex his verbis elicit̉ recipit̉ in materiā immediateſed formā quēadmodū lumē recipit̉ in aerē ip̄am diaphoneitatē. que tn̄ eſt lumīs effectiua. Ex qͥbus correlarie colligit̉ ip̄m eſſe actualis exn̄tie d̓r actus eſſentievel forme informatōem ꝓpter aliqua effectiua ip̄iuseſſe ab eēntia cauſationē pꝫ ex p̄miſſis Dicendū quarto materia qͣꝫ forma ꝑtis qͣꝫ etiā ip̄m ſunt in p̄dicamento dūtaxat reductiue. verū nec materiā nec. ſed ſolā formā reponunt̉ res ſub certa ſpē. ptꝫ pͥma ꝑs.om̄e id qd̓ eſt aliqͦ ſe in p̄dicamēto vel eſt genus velſpēs vel drn̄a vel indiuiduū. ſed ip̄m eſſe nullū hoꝝ eſt..⁊c̄. Minor ptꝫ. eſſe exn̄tie nec eſt genus nec eſt ſpeciesTum qꝛ eſt qͥd actualiſſimū formabile ꝓprie per aliquā drn̄am. qꝛ exēpli gr̄a eſſe hoīs non p̄dicat̉ de indiuiduis hoīs eēntialiter in qͥd. nec eis eſt intrinſecū tanqͣꝫin eis eēntialiter ꝯcluſum. cuiꝰ oppoſitū eſſꝫ ſi eſſe exn̄tie homīs haberet rōem generis vel ſpēi reſpectu indiuiduoruꝫhoīs. Ex eodē pꝫ nec eſſe hꝫ rōnem drn̄e. drn̄a ip̄i reiſub̓e eſt intrinſeca. ptꝫ etiā eſſe homīs eſt indiuiduūhumane ſpēi. ſil̓r induceret̉ de eſſe exn̄tie Cuiuſlibet alterius. De materia aūt forma ꝑtis ꝯcorditer ꝯcedit̉ſunt in p̄dicamēto ſe. ſed ſolū reductiue. Scd̓a ꝑs pꝫ.cum materia ſit vna numero in oībus generabilibꝰ corruptibilibꝰ. ip̄a neqͥt eſſe principiū limitas ad ſpēm. Similiter nec ip̄m. nam limitatio ſpecifica fit intrinſecū. cuiuſmodi eſt ip̄m reſpectu ſub̓e. Relinqͥtur resin p̄dicamento in certa p̄dicamenti ſpē collocat̉ ipſamformā in hoc obtinet orizontē inter ip̄m eſſe qd̓ eſt vt hemiſperiū ſuꝑius. inter ip̄am materiā ſe hꝫ vt hemiſperiū inferius. Un̄ ꝯcomitanter pꝫ collocari in p̄dicamento ſe nec p̄conizat ſimpl̓r rei eminentiā nec admittit ip̄iꝰrei decliuitatē omifariā Ex his ꝓcedit correlarie eſſein ſe ſubſiſtēs cuiuſmōi eſt diuinū eſſe in nullo p̄dicamētocollocat̉. Sed eſſe receptiuū eſt eiuſdeꝫ generis reductiue eēntia cui coelementat̉ Prima ꝑs patebit inferiꝰ in ꝓxima lectione. Scd̓a ꝑs pꝫ. qꝛ ip̄m eſſe ſit ſe in predicamēto. rōnabilius eſt ip̄m ponat̉: eiuſdem generis reductiue eo cui coelementat̉ vt ſue ꝓprie potentie qͣꝫ ipſum reducat̉ ad idē genus cuꝫ qͦcunqꝫ alio. Relinqͥtureſſe exūtie hoīs ſit reductiue in p̄dicamēto ſubſtātie. et eſſealbedinis in p̄dicamento quantitatis.Eſt ordinē rn̄dendumNd rALIMNl̓.aprimā dom primo orefert dicere ip̄a ſcd̓a eſſe ꝯpoſita ex eſſe eēntia dicerein ſcd̓is ſit cōpoſitio eſſe eēntie. Un̄ qͣꝫuis ſequat̉ ipſa ſecūda cōponunt̉ ex eſſe eēntia. eſſe cointelligit̉ in ip̄is ſecūdis. tn̄ ſeqͥtur in ſcd̓is eſt ꝯpoſitio eſſe eēntie ſeu exet eēntia. cointelligit̉ in eis. nam qͣꝫuis in qualibet creataſub̓a ſit coelementatio ſub̓e accn̄tis. tamen accidens inipſa rei ſubſtantia cointelligit̉ Scd̓o dici p̄t licet rescreata ꝯſiderata ſolū ſubſtātialiter ſeu eēntialiter coincludat eſſe in eius intellectu. nec dicatur ꝓprie ex eſſentia cōponi. tn̄ hec ip̄a res ꝯſiderata ſimul eēntialiter ex-

iſtenter coincludit ip̄m eſſe in eius intellectu. ex eſſe eēntia d̓r ꝯponi qͥnimo albus cōponi dici p̄t ex hoīe albedine Ad ſcd̓am dd̓m pͥmo in ꝯſtitutione eſſe eēntieeēntia ſe habꝫ vt potētia ip̄ius ſuſceptiua Scd̓o d̓reēntia eſſe ſunt hoc entia in actu qūo p̄tendit autoritas qua d̓r ex duobꝰ in actu exn̄tibus fit terciumnam autoritas potiſſime intelligit̉ qn̄ ip̄a duo ſunt in actudiſparato quēadmodū ſunt aſinus homo. Tercio d̓r licet ꝯſtitutū ex eēntia ſit tante vnitatis qͣnte eſtconſtitutū ex materia forma. tn̄ conſtitutū ex eēntiaeſt longe maioris vnitatis qͣꝫ ꝯſtitutū ex accn̄te ſubſtantia. Un̄ cōſtitutū ex materia forma includit ſolū quidditatiuū ſpecificū. ꝯſtitutū vero ex eſſe eſſentia includittam eſſe qͥdditatiuū qͣꝫ eſſe exn̄tie qd̓ eſt ꝓportionabilis actualitas ip̄ius qͥdditatiui. cōſtitutuꝫ vero ex ſubſtantiaet accn̄te includit duo eſſe qͥdditatiua quoꝝ cuilibet corrn̄det ſuū exn̄tie Ad terciā patuit ſuꝑius quid ſit dd̓mnam licet q̄libet forma ſit actꝰ vel reſpectu materie vt forma informās. vel ſaltem ẜm ſe vt forma foris manēs. tamen quelibet forma reſpectu exn̄tie ſe habꝫ vt potentiaUn̄ eſt incōueniens idē reſpectū diuerſoꝝ ſit quo ēet quod eſt. actus potētia. Ad illud aūt qd̓ adiungit̉ rn̄detur interemptōem. naꝫ in generabilibꝰ ponit̉ materiavt aliqͥd forme introducende tꝑaliter p̄exiſtens qd̓ generans diſponit̉. ſed eēntia p̄t p̄exiſtere ip̄i eſſe qd̓ recipit̉in eam. Un̄ eēntia neqͥt eſſe ſtramentū generatōis ſucceſſiue quale ponit̉ materia. Nihilominus eēntia p̄t eſſe ſubiectum introductōis ſubitanee ip̄ius exn̄tie Ad quartam d̓r ip̄m exn̄tie eſt de numero ſecūdorum tanqꝫ id qd̓ exiſtit de quo q̄ſtionis titulus intelligit̉. ſed eſt ſolum id quo exiſtunt aliqua. Un̄ cum hoc verbū eſt ſcd̓madiacēs includat hoc participiū ens quod ẜcat actū vnitūſub̓e ſeu ꝯcretū ad ſub̓am. ſicut albū ẜcat albedinē ꝯcretāad ſubiectū. ſicut iſta ꝯcedit̉. albedo eſt alba. ſed potiꝰd̓r albedo eſt albedo. vel albedo eſt id quo aliqͥd eſt albumita nec iſta ꝯcedit̉ eſſe eſt. ſed d̓r eſt eſſe vel eſſe eſtaliqͥd eſt. Ad qͥntam d̓r. licet forma accn̄talis ꝯſiderata eēntialiter ẜm ſe ſit ſimpl̓r. tn̄ ſibi ꝯiungit̉ exūtie ſibiſuꝑadditū. Sil̓r licꝫ materia ſit ſimplex eēntialiter. tn̄ ſibiſuꝑadditur eſſe exn̄tie qd̓ in materialibꝰ nedū eſt actualitas forme ſed etiā materie. Poſſet etiā dici forma accn̄talis materia cōſiderate tam eēntialiter qͣꝫ exiſtēter eēntreſolubiles in eſſentiā Ad ſextā cōcedit̉ quodam ſil̓r materia ſe hꝫ ad potentiā ſicut ſe hꝫ forma ad actum. nam ſicut hoc qd̓ d̓r potētia materie dupl̓r p̄t accipi.ſcꝫ Uno intrāſitiue vt ſit ſenſus potētia eſt ip̄ametmateria quo modo ꝯcedit̉ materia eſt potentia materieAlio p̄t accipi trāſitiue vt ſit ſenſus potētia materie .i.potētia inheret ip̄i materie. quo oꝑtet potentiamaterie ſit ipamet materia ſicut nec potētia viſiua eſt oculus. Et pari hoc qd̓ d̓r actus forme dupl̓r poteſt accipi. Uno modo intrāſitiue vt ſit ſenſus actus eſt formaAlio tranſitiue vt ſit ſenſus actus inheret ip̄i formeconcedit̉ vno actus forme ſit forma. negat̉ alio Ad ſeptimā d̓r ſub̓a accipit̉ extēſe cum d̓r verbum ſubſtantiuū ẜcet ſubſtantia. nam licet hoc verbū ſumſignificet quādoqꝫ ip̄am rei ſubſtantiā quādo ſcꝫ eſſe accipitur eēntie. tn̄ ſepe accipit̉ pro exn̄tie. quod ē proprie ſub̓a. ſed potius actualitas ſub̓e ſeu eēntie. quandoqꝫetiā eſſe eſt nota compoſitōnis extremoꝝ. ſed omibus hismodis d̓r ſub̓am deſignare. eo nec actionē nec palſionēẜcat qͣꝫuis ẜcet modū actōis vel paſſionis inqͣꝫtum ẜcat