Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIIr
Einzelbild herunterladen
 

ua. em̄ forma ꝑtis d̓r qd̓ eſt tanqͣꝫ id cui ꝓpriū exiſtere attribuit̉. ſed tale eſt ſuppoſitū. in accn̄tibꝰ aūt ip̄m accn̄taleeſſe cēnete vnit̉ immediatius accn̄tali forme accepte cōiterdeinde cōicatur ſibijpſi accepte indiuidualiter. Ex hispꝫ oēs locutiones iſte admitti poſſunt in rebꝰ crcatiseſt cōpoſitio ex eēntia. ex eſſe ſubſtātia. ex forma.ex eſſe aebeta ex ſuppoſito0Premiſſis eſt ad q̄ſtionē ꝑticulaUIS IEAMrim rn̄dendū. Et dd̓m primocoelemētatio eēntie ip̄ius in qͦlibet cifra primū diuerſificant̉ parificat̉ ꝯſtitutoſ ip̄ius forme materie aliqͣliter.Patꝫ pͥma ꝑs qͥbuſdā rōnibꝰ p̄termiſſis gratia breuitatis. Primo ſic. eēntia rei ſeu eius ſubſtātia conuenit ſibiſe. eſt de eius intellectu. Sꝫ exēpli grā exn̄tie Sortisqd̓ p̄dicat̉ d̓r Sortes eſt. nec Sorti ſe ꝯuenit ẜm aliquē ꝑſeytatis modū. nec ē de eius intellectu. ſi ſic tunchec eēt nccāria Sortes ē. ſicut iſta. Sortes eſt Secūdo ſi ydētificaret̉ eēntia. ſeq̄ret̉ ens captuꝫ ꝑticipialiter ꝓut d̓r ab exntie. ens captū nomīaliter ꝓut d̓rab eēntia p̄dicaret̉ de rebus eqͣliter nccārio qd̓ peripathetici admittūt dicētes eſt formalis ꝯn̄tia arguēdoab eſt tercio adiacēte ad ē ſcd̓m adiacēs Tercio exiſtētie de re incipit verificari generationē vl̓ creationeꝫ.corruptione de ipſa incipit negari. ſꝫ res ad ſuaꝫ eēntiā hꝫhabitudinē īmobilē. ⁊c̄. Quarto in xp̄o ponunt̉ duenature vl̓ eēntie ſcꝫ diuina humana. tn̄ in eo non ponit̉niſi vnū exutie. eo humana natura in xp̄o erat aſſumpta ad diuinū. quod non poſſꝫ ſi eēntia idē nominarēt. qꝛ tūc vno multiplicato multiplicaret̉ reliquū.Proinde pꝫ ſpēaliter in ſubſtātijs ſeꝑatis autoritate autoris libri cauſaꝝ d̓t in cōmēto noue ꝓpōnis primaeſt tm̄. intelligētia aūt eſt forma. Preterea niſi in intelligētijs poneret̉ hmōi ꝯſtitutio oꝑteret in ipſis ponereꝯponem forme materie ſpūalis vt admitteret aduerſarius. hmōi aūt ꝯpō eſt ſuꝑius reprobata. Scd̓a ꝑs patꝫ. forma ꝯuatur ad materiā vt actus informās ad potētiā. conſil̓r ſe hꝫ ad eſſentiā Preterea ſicut eſtde eēntiali intrinſeco intellectu ipſius eſſentie ita nec forma eſt de intrinſeco intellectu ipſius materie. Preterea ſicut formam materia cōſtituitur in actu eſſentiali ſpecifico. ita eſſe exiſtētie ipſa forma vel eſſentia cōſtituitur ineſſe rate vel actualis exiſtētie. Preterea ſicut forma eſt pͥncipium intelligēdi ipſius materie ita ipſum eſt pͥncipiuꝫexiſtēdi ipſius forme vel eſſentie. Sed in propoſitōne dicebatur aliqualit̓. nam inter conſtitutionē forme materieinter conſtitutionē eſſe eēntie ſeu forme lata eſt differentia. nam materia non eſt ipſa ſubſtātia rei. ſed eſt pars ſubſtantie. eēntia vero eſt ipſa rei ſubſtātia. Similiter ipſuꝫnon eſt actus ꝓprius materie. ſed eſt actus forme qͣꝫ materie. forma aūt ſaltē informans ſubſtātialis eſt actꝰ materie appropriatus. Et hanc drn̄am aſſignat Doctor inſecūda parte ſumme contra gētiles. capitulo qͥnquageſimo tercio. Preterea aliqua forma creata poteſt exiſtere ſine materia. ſꝫ nullum creatū ꝑſiſtere poteſt ſine forma. ſimiliter nec forma exiſtete poteſt ſine. Preterea materiap̄exiſtit forme introducende ſaltem in generalibꝰ. ſed forma nunqͣꝫ p̄exiſtit ip̄i eſſentie quod in ipſa ſuſcipitur.Ex dictis comp̄henditur correlarie om̄e cira pͥmuꝫ aliud eſt ens. aliud eriſtēs. nam eſt ens eſſentiaꝫet eſt exiſtēs ipſi eēntie ſuꝑadditū. Secūdo dd̓minfra ambitū creature nihil ipſo exiſtētie reꝑitur actua-

lius. quēadmoduꝫ nihil ipſa materia pͥma eſt potētialiuspatꝫ nam exēpli gratia. ipſum exn̄tie homīs vel equi eſtactualitas. non p̄t ſubſterni vt potentia alicui ipſam actuanti. ſed eſt extrema actualitas hominis vel equi quodinnuit Boetius in libro de emdomadibꝰ ſic dicēs quod ēparticipare aliquo p̄t. ſed ipſum nullo modo aliquo ꝑticipat. fit em̄ ꝑticipatio cum aliqͥd iam eſt eſt em̄ aliqͥd cumeſſe ꝑceperit. Matetia vero viceuerſa non p̄t aliqͥd aliudactuare cum ſit infimū receptaculū. vn̄ ſeqͥtur ipſumẜm ſe eſt pura actualitas. licet ipſum ſit vnibile potētie receptiue ſicut proportionaliter qͣꝫuis materia pͥma ſit actuivnibilis d̓r nihilominus ẜm ſe pura poſſibilitas cum ipſaẜm ſe nec habeat eſſe actualis exiſtētie nec eſſe quidditati determinate ſpēi. Forma vero nec ē pura poſſibilitasnec eſt pura actualitas. ſed eſt ſimul actus potētia. namq̄libet forma tam informās qͣꝫ foris manēs ſe habet vt potētia reſpectu exn̄tie. Forma aūt informans etiā d̓t actus reſpectu ip̄ius materie quam determinat ad quidditatiuū certe ſpēi. ſimil̓r forma foris manens dici p̄t actus inqͣꝫtum ipſa ẜm ſeeſt formalis nature. habet qͥdditatiuū determīate ſpēi. Cumigit̉ pura actualitate nihilſit actualius pura potētialitate nil ſit potētialius pꝫ ꝓpoſitio. Nihilominus diuinuꝫ eſſe eſt longe actualius qͣꝫ eſſeexn̄tie creatoꝝ. qꝛ diuinū eſſe eſt cōmiſcibile ſeu ꝯtrahibile alicui potētie ip̄ius ſuſceptiue. aūt exn̄tie creatoꝝ recipit̉ formaliter in creatura. Ex his dep̄hendit̉ correlarie rei eſt ip̄m ſuū. cuiuſmodi eſt ſola cauſa pͥma nullatenus aliqua ineē poſſint accūtia. Prima pars pꝫ rōemdoctoris in littera qua deducit in ſe ſubſiſtēs non eſtplurificabile. Scd̓a ꝑs pꝫ. qꝛ ſubſtractuꝫ accn̄tibꝰ ſe habereſpectu accn̄tiū vt potētia ad actū. aūt cum ſit mera actualitas vt p̄fert̉ eſt potētia ſuſceptiuū alicuius ipſumactuātis. Quinimo ip̄a accn̄tia in creatis inherēt ipſi exn̄tie. ſed ip̄i ſub̓e creatoꝝ. itaqꝫ res eſt dūtaxat ip̄mHeē p̄t ſubſterni alicui accn̄ti Qd̓m tercio. eēntia vl̓eforma nullatenus realiter ip̄m exn̄tie efficere p̄t in ſeipſam. Nihilominꝰ eēntia vel forma exereredici p̄t ipſumin ſuppoſitū vel in materiā. Prima ꝑs patꝫ deducēdo adimpoſſibile. nam ſi eēntia efficeret eſſe in ſeip̄am ſeq̄returaliquid eēt cauſa eēndi effectiua ſibij pſi qd̓ eſt impoſſibileniſi intelligat̉ aliqͥd ſit eēndi effectiua ſibi ẜm accn̄tale. hoc em̄ poſſibile. ſub̓a eſt effectiua aliquoꝝ ſuo accn̄tiū. eſſe exn̄tie eorundē. Nec ſoluo iudicio meliori videt̉ ſufficiēs euaſio ſi dicat̉ eēntia ſit eēndi effectiua ſibi pͥncipalis. ſꝫ inſtrumētalis. ex hoc ſeq̄ret̉ aliqd̓ ſcd̓oꝝ poſſit creationi inſtrumentaliter ſubſeruire qd̓ſanctꝰ doctor reputat impoſſibile. Sꝫ ſeq̄la pꝫ. qꝛ ſi eſſentia intelligētie eēt ꝯcauſa inſtrumētalis ſui. tūc eſſe intelligētie ſit creatū ipſa eēntia intelligētie cōcrearet ipſumeſſe. cōſimiliter induceret̉ de qͥbuſlibet creatis. Scd̓o ſeq̄retur aliqͥd eſſꝫ an̄qͣꝫ eſſꝫ ꝯtradictōem implicat. ſedpꝫ ſic. qꝛ eēntia intelligētie p̄t intelligi effectiue cōcauſare ip̄m. qͥn ipſa pͥus intelligatur eſſe cum oꝑari ſequat̉. Uerū ex alio cum cauſa p̄ueniat naturaliter ſuū cauſatum ipſa eēntia intelligentie intelligit̉ pͥus ſub cauſalitateefficiēdi qͣꝫ ſub formalitate eſſendi illud. non ſolum eſt inconueniēs. ſed contradictōnem implicat. Secundaparspatꝫ. nam forma ꝑtis realiter loquendo prius naturaliterſubſternitur ipſi eſſe exiſtentie qͣꝫ materia eatenus ipſa forma partis ipſum eſſe exiſtentie quod ſuſcepit prius naturaliter qͣꝫ materia dicitur ipſi materie communicare vel inipſam exerere. Uerum etiam loquēdo ẜm rōnem ipſum