Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIv
Einzelbild herunterladen
 

Oeente et eſtentiaᵖP

et eſſe exiſtētie. de quo eſſe tunc intelligat̉ aſſertio autoris libri cauſaꝝ dicentis eſſe eſt primū creatū primiInſuꝑ inqͥritur an aliqua ſcīa ꝯſideret eſſe exiſtētie ip̄a reꝝ Uiceſimo. eēntie ē ſpēi. eſſe āt exiſtētie ē indiuidui. eſſe videt̉ dici exiſtentie quaſi ex iſto ſtans. cuiuſmōi eſt ſingulariſatū. quā etiā interp̄tatōem Alb̓tus obſeruat. ſed idē eſt ſpēi indiuidui. idē eſt eēntie exiſtētie. Uiceſimoprimovidet̉ ſit qͥd actualiſſimū. ē ꝯfuſiſſimū ſpecificabile ſeu intrīſece formabile ẜm rōem poſterioresꝑfectōes. vt puta vitale ſenſitiuū. intelſcūale. vt pꝫ aduertēti. ⁊c̄. Uiceſimoſcd̓o. ip̄a for̄aeſt actus eēntiā: forma eſt in actu exiſtētie.et ꝯn̄s ip̄a forma eſt actualiſſimū quod in re creatareꝑiri p̄t. Uiceſimotercio. videt̉ efficiat̉ ab eēntia. qꝛ eſſe ſe habet ad eēntiā quēadmodū oꝑari ſe habetad potētiam. vt doctor inſinuat in pͥma ꝑte ſumme q̄ꝫſtione qͥnquageſimaquarta. ſed oꝑatio ꝓcedit effectiea potētia. eſſe efficit̉ ab eſſentia Uiceſimoquarto. ſe habet ad eēntiam ſicut lucere ſe habet ad lucē intelligere ad intelligentiā. Sed lucere ſil̓iter intelligere ſunt actus a luce intelligētia exerciti effectiue. igit̉eſſe efficit̉ ab eēntia ſaltē ꝓut eſt inpregnata virtutelitatis pͥme Uiceſimoqͥnto. famoſuꝫ ꝑipatheticoꝝdcm̄ aſſerit eēntiā exerere eēntiā pͥnᵐ eēndi for dare Nec vꝫ euaſio qua qͥs diceret. eēntia eſſetprincipiū eſſendi formale: eſſentia in intelligentijseſt forma foris manens. ita non poteſt eſſe principiūformale eſſendi. ſicut forſitan forma informans eſt pͥncipium formale cōmunicans eſt materie. Relinqͥtur. ſit principiū eēndi effectiuū Uiceſimoſexto. videtur eſſe ſit in eodē p̄dicamento cum eēntia. namtam qͣꝫ eſſentia ſunt q̄dam tranſcendentia. nullū ilorum debet in aliquo predicamento collocari. Ultimo. eſſe ip̄ius hominis eſt accidens. igit̉ eſt in eodēp̄dicamento cum homīe. Aſſumptūpatet. omne idquod aduenit enti in actu eſt accidēs. ſed eſſe aduenitenti in actu. qꝛ aduenit eſſentie ſeu forme. ſiue cōſidederet̉ ꝯmuniter ſiue indiuidualiter eſt qͥd completumẜm ſpem. idē vt videt̉ ſonat autoritas Auicenne dicētis eſſe accidat rebus creatis. Oppoſitum eſt deintentione doctoris ſancti hic in pleriſqꝫ alijs ſue doctrine paſſibus. inferius deducetur quibuſdā ratōnibus. Circa difficultatem p̄ſentis queſtionis eſt Aduertendum. circa ip̄am cōtrꝰ3. Querſia ph̓oꝝ reꝑitur. nam ponuntdam in nullo ſecundoꝝ ſit realis ꝯſtitutio ex eſſe eteſſentia. aſſerentes eſſe et eſſentiā idētificari realiter.ſi modaliter ſecernant̉: Et hāc viam ſeqͥtur dominusAlbertus qui ponit hec tria eſſentia in eſſentieexiſtētie modaliter ſic diſtingui. videlicet eſſentiaſit nomē ſubſtantiuum ſignificet̉ modū ſtantis pͥncipij formalis ip̄ius eſſe in quo ſcilicet fluit eſſe formaliter. Eſſe vero eſſentie eſt idem ip̄m deſignatū permodū actus intra ſe diffuſi modū intrīſece fluetisSed exiſtētie ē idē deſigͣtū modū extrīſece diffuſiſeu modū effluetis ī materiā vl̓ ſuppoſitū. Ad qd̓ adduci p̄t q̄dā manuductio. eſſentiā habet ſe vt aquafontalis ſtans. ſed eſſe eſſentie ſe habet vt aqua fluensintrinſe ce infra ripas fontalis aluei. ſed eſſe exiſtentiehꝫ ſe vt eadē aqͣ effluēs extrinſece in riuolos vel in aliqueꝫ

alueū extrinſecū. Nihilominꝰ Alb̓tus in qͥbuſdā ſubſtaritijs creatis ponit ꝯſtitutōem ex eſt qͦd eſt. qͥnimo iſtaꝫetiā ponit in intelligētijs. eſt intelligit eēntiā ſeu for. qd̓ eſt vero intelligit aliqͥd poſſibile qd̓ de ſe nihil eſtet ip̄am eſſentiā actuabile. Un̄ ip̄e in effectu videt̉ in intelligētijs ponere materiā ſpiē qd̓ eſt ſuꝑius reprobatū.Auicēna aūt Doctor ſcūs Egidius de thoma ſentiūtcōcorditer in in oībus citra pͥmū reꝑiat̉ realis ꝯſtituteſſe eēntie ſiue forme. ẜm eos in intelligētijs eſſe extie eſt qͥd ſuꝑadditū realiter forme intelligētiali que eſt forma foris manēs. in ſubſtātijs aūt materialibꝰ ſuꝑadditur forme qͣꝫ materie. ſil̓iter in accn̄tibꝰ accn̄tale exn̄tie ſuꝑaddit̉ forme accn̄tali qͣꝫ ſub̓e. Un̄ doctores p̄nominati ītelligūt exn̄tie actualitatē ſuꝑadditā eēntie vl̓forme quā actualitate ip̄a forma d̓r exiſtere actualiter innatura quodāmō ſil̓r vt forma ſuꝑaddit̉ materie quaꝫformā ip̄a materia reponit̉ in actu eēntiali determīate ſpēiUn̄ exn̄tie eſt qd̓ p̄dicat̉ in ꝓpōne de eſt ſcd̓o adiacēte. vt puta d̓r Sortes eſt. ſenſus em̄ eſt Sortes eſt exūsactualiter in natura. Ex pꝫ lucide Doctor ſcūs venerabilis dn̄s Alb̓. non ſumūt exn̄tie in eadē ẜcationeUn̄ ſuppoſita ẜcatōne quā imponit Alb̓. ip̄i exn̄tie doctor ſcūs indubie ꝯcederet hec tria eēntia eſſe eēntieexn̄tie eēt ſolū modaliter diuerſa. naꝫ etiā ẜm doctoremeēntia eēntie ſoluꝫ modaliter diſtinguunt̉. ſed nulli eſtambiguū qͥn ip̄a eēntia vel eēntie cōiter acceptū idētificat̉ realiter eadē eēntia vel eodē eēntie accepto indiuidualit̓. eadē ē hūanitas ſumit̉ cōiter abſolute.indiuiduat̉ in ſuppoſitꝭ. Itaqꝫ volēs in hac materia diſputare p̄inqͥrat ab aduerſario qͥd velit non eēntie deſigreOVIUILVCin ſe ſubſiſtes leu in alteꝝ rece Aduertēduꝫ. pͥma eſt ip̄m eiptū. Et hec eſt nccāria. Deus eſt. ex ꝑte ſui ſe notaqꝛ p̄dicatū eſt de rōne ſubiecti. in intelligētijs aūt eſtde ſe ſubſiſtēs. ſꝫ ē receptū in forma ſeu eēntiam vn̄ in ip̄isetiā infra latitudinē p̄dicamēti ſub̓e remanēdo inuenit̉ſtitutio ex intellectuali ex eēntia vel forma intellectuali vnita alicui informatōem ſꝫ foris manēte niſi diceret̉ forma informas ẜm rōem inqͣꝫtū ſcꝫ eēntia in intelligētijs accepta cōiter recipi diceret̉ ẜm rōem in ſeip̄am accep indiuidualiter eatenꝰ in intelligentijs ponit̉ vna ſolarealis ꝯpō. ſcꝫ ex eēntia ſola dico in genere ſub̓e ſiſtendo. in ſubſtātus aūt materialibꝰ ip̄m immediatius recipit̉ in forma ꝑtis. forma aūt vlterius ꝯiungit̉ materieip̄m etiā materie counit̉. Un̄ in ſubſtantijs materialibꝰponit̉ duplex ꝯpoſitō .ſ. ex ex formaꝑtis. ſil̓iter ex forma ꝑtis ex materia Ex pꝫ in ſubſtātijs materialibꝰmateria dupl̓r actuat̉ .ſ. īmediate ip̄am formā quaꝫ inſpē collocat̉ mediate pee exn̄tie qd̓ exiſtit actualiter innatura. Uel dici poſſꝫ loq̄ndo qͦdammō logice ẜm rōeꝫ ip̄m exn̄tie pͥmo vniret̉ ſpecifice nature ſub̓e material̓ quā ẜm rōem cōicaret̉ ſuppoſito. vt puta exſtentieSortis naturalit̓ pͥus hūanitati vniret̉ ſuppoſitū vlteriꝰinformādo ſibi cōicaret. Un̄ q̄libet natura ſpecifica dicipoſſet ſil̓ qd̓ eſt qͦeſt ẜm rōem. Forma aūt ꝑtis eſt ſil̓eſt qd̓ ē etiā exꝑte rei ſimpl̓r. lꝫ reſpectu diuerſoꝝ. eſt em̄qd̓ ē reſpectu exn̄tie. ē reſpectu materie. Eſſe āt eſteſt tm̄. materia ꝟo forma foris manens eſt quod eſt tm̄ẜm rem licꝫ materia forma foris manēs accepte cōiter dici poſſent eſt reſpectu indiuidui ẜm rōem. Et hic eſt aduertēdū in ꝓpoſito qd̓ ē accipit̉ qͣlibet potētia ſuſcep