Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XVIIr
Einzelbild herunterladen
 

Sancti EpomeFollo xvtjC49A

Follo xvtj

a v. 940 Cet potētia. Unde d̓t cōmentator. ſi natura intellenuctus poſſibilis eſſet ignorata inuenire poſſemus multitudinē in ſeꝑatis. Natura aūt intellectus poſſibilis eſtſit pura potētia in genere intelligibiliū. que ſi ignorareturnon cognoſceremus rōem potētie in ſeparatis. Et ſubiūgit doctor diſtinctio intelligētiarum ab inuiceꝫ ſumiturẜm gradum actus potentie. nam intelligentia ſuperiorque magis appropinquat pͥmo plus participat de actuminus de potētia. Inferior aūt habet minus de actu qͣꝫ ſuperior magis de potētia. iſte ordo completur in rōnaliaīa tenet gradū vltimū in ſubſtatijs intellectualibꝰ ioeiꝰ intellectꝰ poſſibil̓ ſe hꝫ ad formas ītelligibiles ſic materia pͥma ad for̄as ſenſibiles Dein̄ ibi. Et ꝓpt̓. Subrūgit doctor qꝛ rōnal̓ aīa inter alias ſub̓as intellectuales plus habet de potētia. eſt imꝑfectior. ideo efficit̉ adeopropinqua rebus materialibꝰ. vt res materialis trahaturad participandū ſuum eſſe. vt patꝫ de homīe. in quo ex anima corpore reſultat vnū eſſe qͣꝫuis illud eſſe prout eſt ipſius aīme non depēdeat a corpore. ſed ab eo poteſt ſeparari. Poſt animā autem rōnalem inueniuntur alie forme adhūc plus potentiales. quarum eſſe ſine materia non poteſt. Et in iſtis etiam inuenitur ordo gradus ꝑfectionis.quouſqꝫ ꝑueniatur ad formas elemētares que ſunt materie propinquiſſime. vnde nec ille aliqua oꝑatōnem habentniſi ẜm exigētiam qualitatum actiuarum paſſiuaꝝ. namforme ſubſtātiales elemētoꝝ non habent aliquā operatōnem. niſi illam cuius principia ſunt qualitates elemētaresquibus materia elemētoꝝ diſponit̉ ad eoꝝ formas recipiēdas. Forme aūt ſubſtantiales animatoꝝ ſunt inſuꝑ principia vegetatōis. cuius iſte qͣlitates elemētares virtutepria ex ſe non ſunt ꝯprincipia. verū etiā eorundē aīatorūmateria diſponit̉ virtutē formatiuā ſeu ſemētinam eſtalterioris ordinis qͣꝫ elemētares qualitatesQIIIVIMN. Iereiam expoſite. vtrū in quoliter¶Intuitu lucidioris intelligētie litꝰſecundoꝝ ſit coeſemētatio realis cefitie ipſius eſſe. quodeſt quid actualiſſimū ab eſſentia non effectū. ſed ſecuꝫ eiuſdem cathegorie Et arguit̉ titulus includat falſitatēprimo ſic ipſa componētia coincludunt̉ in compoſito. ſtꝭde eius intellectu. ſed eſſe nec includitur in re creata. nec ēde eius intellectu. igitur res creata non coelemētatur exet eſſentia. Maior eſt de ſe nota. minor declaratur in littera. nam intelligendo hominem vel fenicem non contelligimus eius exiſtentiā Secundo ſic. ex duobus actibꝰ ſeuin actu exiſtētibus non fit vnum. ſed tam qͣꝫ eſſentia nominat actum. igitur ex eis non fit alicuius create rei conſtitutio. Tercio ſic. eſſentia a peripatheticis nūcupat̉ forma quo eſt actus. ſed ſi eſſet aliqua compoſitio ex eſſeeſſentia. tunc in illa cōſtitutione centia ſe haberet vt potentia. vt quod eſt. qͥnimo conſimilit̓ vt materia. quod ſi ſicnon erit opus vt videt̉ in rerum generationibꝰ ponere materiam. nam eſſentia ſubiectum generatōnis poni poterit Quarto ſic. ipſum eſt de numero ſecundoruꝫ. igiturin ipſo pari ratione erit conſtitutio ex eſſe eſſentia. et ſi ſicinquiritur de ſuo eſſe. quod ſi iterum conſtituatur ex eſſe eteſſentia proceditur ſine ſtatu. Oportebit itaqꝫ confiteriipſum eſſe ſit exiſtens ſe. non aliquid ſibi ſuꝑaddituꝫet conſequēs non oportet ponere aliquid rebus creatiscondiſtinctum quo exiſtant res create. Quinto. omneaccidēs eſt forma ſimplex. igitur ſaltem in accidētibuseſt reperibilis compoſitio ex eſſe eſſentia. ſimilit̓ nec in ip-

ſa materia pͥma. nam illa eſt pura potētia irreſolubilis iprincipia componētia Sexto. videtur ſi in rebꝰ ponatur talis compoſitio tunc ipſa ſit compō rōnis nonrealis. nam ſicut ſe habet materia ad ſuam potētiam. ita videtur ſe habere forma ad ſuum actum ſeu actualitatē. ſedmateria eſt ſua potētia ẜm. igitur forma eſt realiter ſuaactualitas. conſequēs eſſe forme non ſuꝑadditur realiter Septimo. hoc verbū eſſe eſt verbum ſubſtantiuuꝫſed ꝟbum ideo d̓r ſubſtantiuū. qꝛ ſignificat ſubſtantiaꝫ vtaſſerunt grāmatici. hoc ꝟbumeſſe ſignificat ſubſtantiāſeu eēntiam. conſequēs eſſe diſtinguitur realiter abeēntia Octauo. vnaq̄qꝫ res creata eſt ens eſſentiam.nam he ſunt p̄dicatōnes eſſentiales. homo eſt ens. albedoeſt ens. ens aūt ab eſſe d̓r. vel d̓r aliquid habens eſſe. vnicuiqꝫ rei eſſe cōuenit eſſentiā. non rei realiter ſuꝑadditum Nono. ſi eſſe eſſentia diſtinguerētur realiter. ſequeret̉ exn̄tie eſſe eſſentie etiam diuerſificarētur realiter. quo admiſſo in vna re creata erunt duo diuerſa eſſe.ita vna res erit duo entia ꝓportionabiliter duobus. Similit̓ vnius rei erit duplex definitio. nam definitio indicateſſe Decimo. ſi eſſe differret ab eēntia. tunc vel differretab ea genere vel ſpē vl̓ tm̄ materialiter. ſed nullū iſtoꝝueniēter d̓r. vt pꝫ conſideranti. non bn̄ d̓r differre abeſſentia Undecimo. ſi eēntia eſſent realiter diuerſatunc non eſſꝫ vnū cōmuniſſimū. ſed ens nomīaliter acceptum ꝑticipialiter eſſent duorealiter diuerſa ꝓportionabiliter ex equo tranſcēdentia. Duodecimo. queſtio qͥdeſt que qͣrit eēntie p̄ſupponit q̄ſtionē ſi eſt. que q̄rit exiſtētie. quod eſſꝫ ſi exn̄tie eēt actualitas realiter quidditati ſuꝑaddita. qua qͥdditas exiſteret in rerum natura.hoc em̄ non ſeq̄retur. homo eſt aīal naͣle. eſt Decimotercio. ẜm ph̓m ſcd̓o poſtertoꝝ. q̄ſtio ſi eſt nonponit in numerū. ſꝫ ſi exn̄tie diuerſificaret̉ realit̓ ab eſſentia. tūc queſtio ſi eſt poneret in numeꝝ. in his ꝓpōnibꝰ.materia ē. homo ē. p̄dicatuꝫ diceretaliqͥd ſubiectis realiterſuꝑadditū. rōne cuius poneret̉ illic nūerus Decimoqͣrto. terminus generatōis eſt ſub̓a. generatio d̓r mutatōad ſub̓am. ſꝫ terminus generatōnis d̓r ip̄m. idē ſunt ſub̓a. ꝯn̄s eēntia Decimoqͥnto. illud ē eēntia reiqd̓ eius definitionē importat̉. ſꝫ definitio importat rei. vt habet autoritas famoſa. eſt idem qd̓ eēntia. Decimoſexto. eēntia ſunt q̄daꝫ tranſcendentia. ſedcuilibet rei debēt aſſignari principia conſtituētia ſibi appropriata. deberet dici (exēpli grā) Gabriel ꝯſtitueret̉ex eēntia. ſꝫ diceret̉ appropͥatius ꝯſtitueret̉ ex intelligere intelligētia. quod nullus finxit vnqͣꝫ Sil̓r videtur deberet dici viuuꝫ conſtitueret̉ ex vita viuere Decimoſeptimo. videtur doctoris non ſit efficax. naꝫ diceret aduerſarius non poſſemus intelligere hominē qͥnintelligamus eius eſſe intellectione complexa. licꝫ ignoremus ipſum hominē eſſe ẜm conceptionē complexam qͥnimo intelligere poſſumus ipſum eſſe exiſtētie intellectioneincomplexa. non cointelligendo ipſius eſſe exiſtētie eſſe ẜmcomplexam conceptionē. Nam pͥmum ꝑtinetad pͥmamoperationē iptellectus. que preuenit ſecundam operatio eius Qecim ooctauo. videt̉ valere diſtinctio queinter eēntiam a qͥbuſdam aſſignat̉. ſcꝫ conueniatrei ꝑticipationē abalio. eēntia vero cōueniat rei eſſentialit̓ ſeiꝑ̄aꝫ ſolū ip̄m. ſꝫ etiā ip̄a rei eēntia ꝓducit̉a efficiēte. Un̄ eēntia angeli creatur. ſubſtātiaaſini generatur. igit̉ rei non conueniteſſentia ſeip̄am. ſed ab alio Decimonono. inqͥritur ſi ſit duplex eſſe .ſ. eſſe eēntie