Sancti ThomeFolio xij.

phanū. et huic ꝯſiderationi luminis correſpondet acceptio nature ẜm ſe et abſolute. Quēadmodū em̄ naturaſic accepta naturaliter preuenit indiuidua exiſtens formalis ypoſtaſis eorūdem. ita lumē ſic ꝯſideratū preuenitnaturaliter eius receptionē. Eſt etiam lumē quodāmōformalis ypoſtaſis colorū. inqͣntū ad ꝯſtitutōem coloruꝫconcurrit. ⁊ in eis virtualiter reſeruat̉. quēadmodū forme elementorū remanent in mixtis. nō tn̄ lumē eſt eſſentialiter color propriedictus. cuius oppoſitū nō nulli aſſerunt allegantes ꝙ color cauſetur ex incidētia luminis innubē yrialem. ſꝫ conſtat ꝙ hmōi incidentia nō cauſat illiccolorem verū ꝑmāſiuum ſed apparentē. que aūt ſit cauſatalis apparentie habet alibi recitari. Secundo mō ꝯſideratur lumē ẜm ꝙ eſt diffuſum in dyaphonū dēſum ⁊ hocmodo lumini adaptatur natura cōſiderata. vt eſt receptain ſuis ſingularibus Tertio modo ꝯſideratur lumē ẜmꝙ a corpore dēſo illuminato reſilit ſpiritualiter multiplicando ſuos radios viſibiles ad potentiā viſiuaꝫ. in quārecipiunt̉ ijdem radij vitaliter. et hoc modo lumini coaptatur natura conſiderata ꝓut eſt a ſingularibus abſtracta. et ab intellectu cōmuniter apprehenſa per eius ſpeciēintelligibilem in intellectu ſubiectatam. Unde patet. ꝙnatura ſumpta primo modo rationabiliter dicit̉ ante re.ſecūdo modo in re. ⁊ tertio modo poſt rem Et ob id nōnulli diſtinguunt triplex vniuerſale. ſcꝫ ante rem. in re. etpoſt rem accipient es vniuerſale extenſo modo.Relinquit̉ ergo ꝙ ratio ſpeciei accidit nature humane ẜm illud eſſe qͦd hꝫ in intellectu. ipſaem̄ natura humana ī intellectu habet eē abſtractū ab om̄ibꝰ indiuiduis. et ideo habet vniformē cōparatiōem ad oīa indiuidua q̄ ſunt extraaīam. ꝓut eqͣliter eſt ſimilitudo reducens in omniū cognitōem inquātuꝫ ſunt hoīes. ⁊ ex hoc ꝙtalē reſpectum habet ad indiuidua intellectusadinuenit rōem ſpēi. et attribuit ſibi. Un̄ dicitꝯmētator in pͥmo de aīa. ꝙ intellectus agit vniuerſalitatē in rebus. Idē etiā dicit Auicēna inſua metaphifica Et qͣꝫuis hec natura intellecta habeat rōnem vl̓itatis ẜm ꝙ ꝯꝑatur ad resextra aīam. qꝛ eſt vna ſil̓itudo oīm rerū. tamē ẜmhoc ꝙ habꝫ eſſe in hoc intellectu vel in illo eſt pticularis q̄dam ſpēs intelligibilis: ⁊ iō dictū cōmētatoris deficit ſupra terciū de aīa qui voluitex vl̓itate forme intellecte vl̓itatem intellectusin oībus ꝯcludere. qꝛ nō eſt vl̓itas illius formeẜm hoc eſſe quod habet in intellectu: ſed ẜm ꝙrefertur ad res ẜm ꝙ eſt ſil̓itudo reruꝫ. ſicut etiāſi eſſꝫ vna ſtatua corꝑalis repn̄tans multos homines. cōſtat ꝙ illa himago vel ſpēs ſtatue haberet eē ſingulare proprium ẜm ꝙ eēt in hac materia. ſed haberet eē commune ẜm ꝙ eſſꝫ communis rep̄ſentatio plurium Et quia nature humane ẜm abſolutam conſiderationē ſuam conuenit ꝙ predicatur de ſorte. ⁊ ratio ſpēi nō con

uenit ei ẜm abſolutam conſiderationē ſuam. ſꝫeſt de accidentibus que conſequuntur eam ẜmeē quod habet in intellectu. ideo nomē ſpēi nōp̄dicatur de ſorte. vt dicatur. ſortes eſt ſpēs. qd̓de neceſſitate accideret ſi ratio ſpēi ꝯueniret homini ẜm eſſe ſuum quod habet in ſorte. vel ẜmſuam abſolutam conſideratōnem ẜm quam eſthomo. Quicquid em̄ conuenit homini inquātum homo eſt p̄dicatur de ſorte Et tamē predicari conuenit generi ꝑ ſe. cum in eius definitione cadat. predicatio em̄ eſt quoddam quodcomplectitur actum intellectus componētis etdiuidētis habens fundamētum in re ipſa. ſcꝫvnitatem eorum quorū vnū de altero dicitur.Unde ratio predicatōnis poteſt includi in ratione huius intētionis que eſt genus. que ſimpliciter per actum intellectus completur: nihilominus tamen id cui intellectus rationempredicabilitatis attribuit componēs vnū cumaltero nō eſt ipſa intentio generis. ſed potiusid cui intelletus rationem generis attribuit. ſicut quod ſignificatur hoc noīe animal. Sicergo patet qualiter eſſentia vel natura ſe habetad ratiōem ſpeciei: quia ratio ſpeciei nō eſt dehis que cōueniūt ei ẜm abſolutam cōſiderationem ſuam. Nec eſt de accidētibus que conſequūtur ipſam ẜm eſſe quod habet extra aīam.vt albedo nigredo. ſed ē de accidētibus que cōſequūtur ipſam ẜm eſſe qd̓ habet in intellectu.Per hūc autē modū cōuenit ſibi ratio generiset ſpeciei vel differentie.Poſtqͣꝫ doctor aſſignauit duos modos acceptioniseſſentie ſumpte cōcretiue quibꝰ ſibi nō competit ipſiusvniuerſalis rō ſeu intentio. hic ſub infert tertiū modū nature ẜm quē ſibi cōuenit intētio vniuerſalitatis. Et primo facit hoc qd̓ dictū eſt. ſecūdo remouet quaſdā cauit̓lationes tacitas. quibus quis poſſet prehabitis obuiare. ibi ⁊ qͣꝫuis hec natura. tertio epilogat correlariū ꝯcluſiuū inferēdo ibi. ſic ergo pꝫ qualiter. Dicit igit̉ pͥmo ꝙqꝛ intentiones logice. ſcꝫ generis vel ſꝑei non attribuuntur eēntie conſiderate ẜm ſe et abſolute. nec ẜm ꝙ eſt inip̄is ſingularibꝰ ad extra. Relinquit̉ ꝙ exēpli gratia rōſpēi ꝯueniat nature humane ẜm illud eē qd̓ hꝫ in intellectu in quo hꝫ eē abſtractū ab oībus indiuiduis et relationē vniformē ad omīa indiuidua q̄ ſunt extra animā Nāeſt equaliter ſimilitudo naturalis inducēs in congnitionem omniū eorūdem inquantum exiſtunt homines Etex illa vniformi relatione eius ad indiuidua intellectusſumit intentionem ſpeciei que nominat reſpectum rationis. Unde dicūt Auicenna et Cōmentator ꝙ intellectus agat vniuerſalitatem in rebus. nam actus vniuerſalitatis qͥ eſt intētio ſcd̓a attribuit̉ rebus ſolum vt ſtantſub actu comparatiuo intellectus. Deinde ibi (Ex