Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
Xv
Einzelbild herunterladen
 

De enteUellentia

ſpēaliter. tūc em̄ predicat̉ de eo cuius eſt eſſentiadicimus Sortes ſit ſua eēntia eſt humanitasOOl poſitā exēpli gr̄a natura aīalis conAduertendum circa litteram preexſiderat̉ tripl̓r. vnoº ẜm reꝑit̉ a ꝑte rei in diuerſis ſpēbꝰſeu ī indiuiduis diuerſarū ſpēꝝ. et vt ſic ꝯſiderata eſtvna. ſꝫ eſt plurificata eſſentialiter. Alio ꝯſideraturhec ipſa natura aīalis ẜm ſe et abſolute. et vt ſic ꝯſidera.ta eſt quodāmo vna ſcꝫ negatiue qꝛ vt ſic non eſt plurificata actualiter. ſed ordine nature preuenit pluralitateꝫſpēꝝ. et eſt indifferens ad diuerſas ſpēs non includensᵛillud vnde in ipſis diſtinguat̉. Tertio modo eadē natuˡra ꝯſiderat̉ ẜm eſt obiectaliter apprehenſa intellectūet vt ſic eſt vna affirmatiue ẜm vnitatem rōis Nam ip̄avt ſic intellectū accepta predicatur de diuerſis ſpēbuset eſt in ipſis. retinens in illis nihilominus vnitatē ẜmapprehenſlonē rōnis. Unde aīal hoc modo ſumptuꝫ eſtvl̓e logicū. de cuius rōne eſt ſit vnū in multis. Sicutaūt ꝯpleta vniuerſalitatꝭ ꝯuenit rebꝰ dūtaxat intellectum. ita et hec vnitas non eſt realis ſed ẜm apprehenſioneꝫ rōnis. em̄ natura aīalis eſt vna in. diuerſis ſpeciebꝰ ꝓut exiſtit realiter in ipſis. ſed ſolū ẜm ipſa natura aīalis tanqͣꝫ vna intellecta apprehendit̉ in diuerſis ſpeciebꝰ Ex quo patet ip̄i aīali intellectum obiectaliter apprehenſo ꝯuenit illa vniuerſalitas ẜm rōem. quaꝫaſſerebat Plato ydeis ẜm a ꝑte rei vniuerſaliter exiſtentibꝰ cōuenire. Nam aīal apprehenſum cōmuniterintellectum predicat̉ de hoīe. et eſt in eo ẜm rōnem hocipſum aīal ſic intellectū p̄dicatur de aſino. et eſt in eo ẜmapp̄henſionem rōnis. Ex iſto etiam patet ẜm metaphiſicū etiam artificem realeꝫ natura generis dicet̉ vnadutaxat vnitate indifferentie eſt negatiua. licet quodāmodo ſit realis inqͣꝫtum conuenit nature ẜm ſe accepte.Sed ẜm logicū natura generꝭ dicet̉ vna in diuerſis ſpeciebꝰ etiam affirmatiue. licet hec vnitas ſit vnitas rōnisEt qꝛ doctor in hoc capl̓o determinat prīcipaliter de eſſentia conſiderata realiter ẜm ſe. in ſubſequēti aūt capitulo determinat de ea ꝓut intentionibꝰ logicis applicatur. ideo ipſe attribuit generi primā vnitate indifferentie. que eſt quodāmō realis vt prefertur.Aduertenduꝫ. vnitas genere☞LOeſt ꝑtim ſimil̓ et ꝑtim diſſimilisvnitati materie horū inferiorū Similis qͥdē eſt. qꝛ vtraqꝫ vnitas cōſurgit ex indifferentia. vt quēadmodū genꝰſumptū ẜm ſe eſt vnū quaſi indifferens ad hāc vel ad illāſpēm. ita materia iſtoꝝ inferioꝝ ſumpta abſolute ẜmſe dicitur vna. qꝛ vt ſic eſt indifferēs ad hanc vel ad illaꝫformam. Et ẜm hoc dicit̉ omniū generabilium et corruptibiliū eadem eſt materia. qꝛ materia vnius generabilis ſumpta ẜm ſe habet vnde diuerſificet̉ ab alia. diuerſificat̉ aūt ab alia numeraliter per ipſam quantitateꝫcauſaliter Diſſimilis aūt eſt. qꝛ vnitas indifferentie ip̄iꝰgeneris eſt reſpectu eorum que ab ipſo ſolum differuntrōe. Unitas ꝟo indifferētie materie ē reſpectu formaꝝab ip̄a realiter diſtinctarum. Preterea indifferentia generis que eſt eius vnitas ſtat vnitate nūerali. nonem̄ poſſet aliquid vnū numero ſic eſſe indifferens ad diuerſas ſpēs vt eſt natura generis. Indifferentia aūt materie ſtat cuꝫ eius numerali vnitate. nam hec materia ſcꝫSortis ſumpta ẜm ſe eſt indifferens ad quācūqꝫ formāPreterea materia intelligit̉ vna vnitate indifferētie

hoc ip̄a ẜm ſe accipit̉ ſine coincluſione alicuius formeSed genus intelligitur vnum hoc ip̄m accipit̉ ſineco intellectiōe forme ſpecialiter deſignate. qͣꝫuis includathanc ipſam formā ſumptam generaliter.Ltās. homo. ſortes ſe habent ꝯcomitanI Cōſiderandū. hec tria. ſcꝫ humaniter ẜm quēdam ordinem Tuam humanitas noīat eſſentiam hoīs p̄ciſione concretōnis ad ſuppoſitū ad materiam ſignatam incluſam in ſuppoſito. Homo aūt noīateandem eſſentiam ſine preciſione tali. qͥnimo cōcretione quadam ad ſuppoſitum ad materiam ſignatā. Un̄ homo nec materiam ſignatam vt ſic includit determinate ſeu actualiter. nec etiam preciſionem cōcretōis ſimpliciter excludit Sortes vero in ſua ẜcatōne intrinſece cōincludit materiam deſignatam ſiue indiuidualem. Quinetiā Sortes ꝯſideratꝰ ſub rōe ꝯpleti īdiuidui .ſ. ſubrōe incōmunicabil̓ qͣꝫ etiā ſub rōe diſtincti nūeraliter abalio. concernit quodammō quātitatē quam cauſaliterab alio nūeraliter eſt diſtinctus tn̄ Sortes in ſua ſignificatōe et intellectu intrinſece iucludit quātitatē Etiāſi ꝯſideretur ẜm in ipſo fundat̉ ꝯpleta ratio īdiuidualis quēadmodū in ante habitis dicebat̉ Ex iſto elicit̉primo ſubſtantie abſtractiue deſignate predicāturde ſeinuicem. hec em̄ non concedit̉ humanitas eſt animalitas. nec iſta. ſorteitas eſt humanitas. ꝯſequēs a fortiori he ſunt ꝯcedende. homo eſt aīalitas et Sorteseſt humanitas. Id em̄ quod debet de alio predicari habebit aliquam ꝯcretionē ad ip̄m. Et quia accidentia in abſtracto retinet cōcretōnem ad ſua inferiora. ad ſubſtantiam. ideo de ſuis inferioribus p̄dicantur. autemde ſubſtantia Secūdo elicit̉ cōueniēter dicit̉ humanitatem deſignare naturam humanā vt preciſam ab habente. homine vero eam deſignare vt in habēte. Sortēdeſignare habentem hanc naturam. Tertio elicitur amplior eſt diſtinctio Sortis ab humanitate qͣꝫ Sortis ab homine Quarto elicitur. Sortes diſtinguitur ab humanitate incluſionē materie indiuidualis.nec eſt humanitas ẜm reꝫ nec in ea vt ſic includit̉. diſtinguitur etiam Sortes ſub ratōne completi indiuidui abhumanitate extrinſece per aliqualē concretionē ad qͣꝫtitatem quam humanitas nequaqͣꝫ concernit.Secunda pars primitractatus. de dnaa iba LjIſo quid ſignificetur per nomē eſſentiein ſubſtantijs compoſitis. Uidenduꝫeſt qūo ſe habeat ad intentiones logicas. ſcꝫ ad rōem generis ſpeciei differentieQuia autem id cui cōuenit ratio generis ſpeciei predicatur de hoc ſingulari ſignato. impoſſibile eſt ratio vniuerſalis. ſcꝫ generis vel ſpeciei ꝯueniat eēntie ẜm per modum ꝑtis ſignificat̉. vt noīe humanitatis vel animalitatisEt ideo dicit Auicēna rōnalitas eſt drāſed pͥncipium drn̄e. et eodē modo humanitas eſt ſpecies nec aīmalitas genus. Similiter poteſt dici generis vel ſpeciei ꝯueniateſſentie ẜm eſt quedā res exiſtēs extra ſingu