Ancti Cuome
Ancti Cuome
Folloix
rentia nominat ipſam rem prout habet in ſe perfectionemſpecialem. per quam vna ſpecies differt ab alia. cum igitur genus importat rem ẜm perfectionem generalem inqua diuerſe ſpecies conueniunt. ſequitur ꝙ in ſignificatione ⁊ intellectu differentie non coincludatur genus Exempli gratia. animal importat rem ſecundum ꝙ habet perfectionem ſenſitiuam eſſentialiter de vlteriori perfectōe ſubticendo quo contra rationale deſignat rem ſecundum ꝙhabet perfectionem intellectualeꝫ. non coincludendo ſaltem in ſua ſignificatione primaria perfectionem ſenſitiuāvel vegetatiuam. qͣꝫuis eadem res illas perfectiones etiaꝫcomprehendat ſeu in ſe contineat. Homo vero ſignificatrem ſecundum ꝙ has perfectiones ſingulas coincludit.At ob hanc cauſam ens ſecundum philoſophum tercioet ſeptimo metaphyſice non eſt genus. Nam ens in omnibus cointelligitur ⁊ ſic eſſet de intellectu ſue differentieſi quam haberet. Quarto dicendum. ꝙ nec differentiadiuiſiua de ipſo genere. nec genus de differentia predicatur proprie. Primum patet autoritate Porphirij dicētisꝙ minora de maioribus predicantur minime. conſtat autem ꝙ differentia diuiſiua generis contractior eſt qͣꝫ genus. ⁊ per conſequens in minus ſe hꝫ qͣꝫ genus Et iterumpredicatio differentie de genere nec eſſentialis nec accidentalis poſſet dici. vt patet aduertenti. Secundum patet. nam ſubiectum habet conditionem ſeu proprietatemmaterie ⁊ receptiui. differentia autem ſignificatur vt forma ⁊ vt receptibile. Eſt enim differētia formalitas quaconfuſa poteſtas generis cōtrahitur formaliter. ⁊ ideo differētie vt ſic repugnat ſubijcibilitas reſpectu generis qͥnetiam reſpectu alterius differētie cōmunioris. Unde ſenſitiuum non predicatur proprie de ipſo rationali. quodlibet enim ipſorum ſignificat ſeorſum ſine alterius incluſione. et ideo inter ſe non habent ordinem predicationis eēntialis ad quam requiritur ꝙ predicatum ſit de intellectuſubiecti. nec etiam habent ordinem predicationis accidentalis. vt de ſe patet. Ex quo deprehenditur ꝙ vna differentia non poteſt eſſe genus ad aliam. cuius tamen oppoſitumquidam aſſerere non verentur. Uerūtamen ſi differentia quandoqꝫ ſubijciatur. vtputa dicēdo rationale eſtanimal. tunc ipſa alienatur a proprietate differentie ⁊ reponitur ſub proprietate ſpeciei. ſicut ſpecies quandoqꝫ viceuerſa ſubinduit conditōnem differentie. vt cum dicituranimal homo. illic enim homo ponitur per modum differentie contrahentis ſcilicet vice rationalis. Et ꝑ hoc ſaluatur hanc locutionem non eſſe nugatoriam animal homo. qualis tamen eſſet ſi homo ibi poneretur ſub proprietate ſpecieiAdductas in opAd DVIETEIONIS pontuꝫeſt per ordinem reſpondendum ¶ Ad primam dicendum eſtPorphitius in illa comparatione pretendit aliquam ſimilitudinem. non aūt ꝯueniētiam omnifariam Nam ſicut inconſtitutione ſtatue figura determinat es ad ſpecialeꝫ formam artificialem. ita ⁊ differētia contrahit genus ad certam ſpeciem. ſed in alijs lata eſt diſparitas. ¶ Ad ſecundam dicitur. ꝙ non eſt inconueniens vnum ⁊ idem aparte rei. aliter tamen ⁊ aliter intellectum habere moduꝫmaterie ⁊ modum forme. Eo autem modo genus ⁊ differentia dicūtur ſe habere vt materiale ⁊ formale. quia vnūhabet quandam proprietatem materie ⁊ reliquum propri
etatem forme. Eſſet tamen inconuentens ꝙ vnū ⁊ idemeſſet realiter forma ⁊ etiam materia. vel etiam actus ⁊ potentia preſertim reſpectu eiuſdem ¶ Ad terciam dicitur ꝙ hec participatio nō eſt realis qual̓is eſt illa qua materia participat formam. ſed eſt participatio rationis quanon eſt inconueniens idem diuerſimode intellectum recipi ⁊ participari a ſeipſo ¶ Ad quartam dicitur ꝙ forma quam importat ſecumdum rem eſt eadem cum forma quam importat genus. ſed per differentiam deſignatur ſpecialiter ⁊ ſecundum ꝙ per eam ſpecies ab inuicemdiſtinguūtur. per genus vero ſignificatur cōmuniter ⁊ cōfuſe ſecundū ꝙ ſpes in eo conueniunt. Et ideo hec additio quam differentia addit generi eſt ſecundum rationemſignificandi ⁊ ſecundum modum intelligendi. non auteꝫeſt per realem ſuperadditionem forme in genere nequaqͣꝫapprehenſe ¶ Ad quintam obiectionem dicitur. ꝙ homo dicit̉ differre ab aſino per ipſum rationale. quod quidem rationale nominat formam totius quodāmodo logice ⁊ ſecundum rationem. Phyſice autem ⁊ realiter homo differt ab aſino per formam partis. ſcilicꝫ per animaꝫrationalem. Unde non oportꝫ ꝙ homo dicatur per rationale ab aſino differre primo ⁊ ratione totius. ſed ſufficit ꝙratione partis. ¶ Ad ſextam dicitur. ꝙ doctor in illisverbis intendit ꝙ genus non predicatur de ipſa differentia predicatione propria. ſi tamen formetur talis predicatio tunc ipſa aſſimilatur predicationi qua ſubiectum predicatur de ipſa paſſione. Nam ſicut ſubiectum eſt extra pͥmarium intellectum paſſionis. ⁊ paſſio eſt omnino extraintellectum ſubiecti. ita conſimiliter genus eſt extra intellectum primarium differentie. ⁊ econtra differētia eſt penitus extra intellectum generis. Preterea ſicut paſſio eſtquale ſpeciei fluens ex eius principijs. ita differentia eſt qͥle generis egrediens ex generis poteſtate ſecundum ratiꝯnem. accidens autem ponitur quale indiuidui Et ita triplex quale diſtinguitur. Uerum etiam ampla eſt diuerſitas iſtarum predicationum. predicatio enim ſubiecti depaſſione eſt reducibilis ad ſecundum modum per ſe pertranſpoſitionem Predicatio autem generis de differentianon eſt reducibilis ad predicationem per ſe niſi forſitandifferentia poneretur loco ſpeciei. ſed ſic eſſꝫ reductiue in pͥmo modo dicēdi per ſe. non aūt in ſecūdo modo. Ex quopatet ꝙ argumentum non concludit. ¶ Ad ſeptimaꝫdicendum eſt. ꝙ diſtinctio generis ⁊ differentie in modoſignificandi ⁊ in modo intelligendi ſumitur ex re ipſa. quelicet ſit vna. continet tamen virtualiter ⁊ equiualēter plures eſſentiales gradus perfectionis Nam anima rationalis ſimplex in ſe virtualiter continet animam vegetatiuaꝫet ſenſitiuam. ipſa enim eſt ſubſtantialiter vegetatiua. ſenſitiua. ⁊ rationalis. habet igitur res in ſe vnde ſignificeturet intelligatur diuerſimode. Un̄ diſtinctio generis ⁊ differentie non eſt diſtinctio rationis ratiocinantis tātum. ſꝫetiam ex parte rei rationabilis ¶ Ad octauaꝫ diciturꝙ idem vno modo deſignatum eſt extraneum ſibijpſi ſignificato alio modo. vt id quod per animal deſignatur vtſic eſt extraneum ſibijpſi. prout ſignificatur per rationaleet econtra. Attamē a parte rei eſt ideꝫ qd̓ eſt aīal irrōnaleC¶ Aduertendum eſt circa hoc dictumdoctoris in littera. differentia ſignificat formam determinate ſine hoc ꝙ de primo intellectuigenduꝫ deeius ſit materia determinata. hoc non eſt in
b iij