¶ectia māęFolio iiij

quicquid aduenit alicui iam in actu exiſtenti eſt accidēsſed relatio ſuperaddita materie ⁊ forme ſimul vnitis aduenit enti in actu. igitur ⁊c̄. Deinde cum dicit relinquitur ergo cōcludit veritatem ſcꝫ ꝙ eſſentia ſubſtantieementatur ex materia et ex forma. quodmoprobat ſingulariter autoritatibus Boetij Auicenne etCommentatoris Deinde ibi (huic etiam concordatratio. Confirmat idem ratiōe tali ſicut ſe habet eſſe adſubſtantiam compoſitam ita et eſſentia. ſed eſſe ſic ſe habet. ꝙ nec eſt forme tm̄ nec materie tm̄. ſed coniunctimvtriuſqꝫ. ergo et eſſentia ẜm quam res dicitur eſſe vtrūlibet complectitur. licet tamen forma in conſtitutione eſſentie vel in dando eſſe ſuppoſito ſit cauſa principaliormateria autem eſt concauſa ſecūdaria. quemadmodumvidemus exemplariter ꝙ quāuis dulcedo cauſet̉ principaliter a calido digerente humidū. nō tamen denoīaturaliqͥd dulce a calore. ſed a ſapore cōplectente quodāmodo tam humidum digeſtū qͣꝫ calorē digerente.Aduertēdum. pro elucidatione ⁊ deI . O claratione predicte. & aliquod ens dicipoteſt abſolutuꝫ tripliciter vno modo. quia ipſum a nullo depēdet penitus nec ſcꝫ effectiue nec ſubiectiue nec obiectiue. et ſic ſoluꝫ prima cauſa dicit̉ ens abſolutum. Sꝫcundo modo qͥa ipſum ⁊ ſi depēdeat ab alio effectiue nōtamē ſubiectiue nec etiam obiectiue. ⁊ ſic om̄es ſubſtantie dicūtur abſolute. Tertio modo qͥa ip̄m non dependet ab alio obiectiue. licet dependeat tam effectiue qͣꝫſubiectiue. ⁊ ſic accidētia non relatiua dicuntur abſolutavt qͣꝫtitas Per oppoſitum autem aliquid dicitur tripliciter dependere ſcꝫ vno modo effectiue. ⁊ ſic omnia ſuntdependētia a prima cauſa Alio mō tam effectiue qͣꝫ ſubiectiue. ⁊ hoc modo om̄ia accidentia dependēt a ſubſtantia. Unde accidentia ideo dicuntur accidentia. quia etcadunt a ſubſtantia effectiue et cadunt ad ſubſtantiamſubiectiue. Tertio modo tam effectiue qͣꝫ ſubiectiue qͣꝫetiam obiectiue. Et iſto modo ſolum accidentia relatiua dicuntur dependere. vt exempli gtatia. paternitasnedum depēdet a ſubſtātia effectiue et ſubiectiue. veruꝫetiam dependet a ſuo correlatiuo. ſcꝫ a filiatione obiectiue ſeu terminatiue. Ex quo patet ꝙ quelibet ſubſtantiarationabiliter dicitur abſoluta comparatiue ad accidentia. et ſimiliter quantitas et qualitas rationabiliter dicūtur abſoluta reſpectu relatiuorū. Relatiua aūt dicunturſimpliciter reſpectiua.LL497¶ ¶l̓ IU L OCrie ſimplices ſeparate verioresAduertendū ꝙ licet ſubſtanet nobiliores habeant eſſentias qͣꝫ ſubſtantie compoſitemateriales quintiam ſimpliciores ſubſtantie ſeparatehabent nobiliores eſſentias qͣꝫ compoſitiores verūtamen quāto ſubſtātie materiales ſunt compoſitiores tāto habent eſſentias perfectiores. Quanto enim ſubſtantia materialis eſt compoſitior tanto eſt virtualior. ſꝫ viceuerſa qͣꝫto ſubſtantia īmaterialis eſt ꝯpoſitior tanto eſtimperfectior. Ratio qꝛ in vniuerſitate entium reperiuntur duo extrema ſimpliciſſima. ſcꝫ prima cauſa et primamateria. ſimplicitas aūt prime cauſe īmaterialis ad ꝑfectionē ꝑtinet. Et ideo quāto ſubſtantie ſeparate amplius recedūt ab illa ſimplicitate verſus cōpoſitionem tanto ſunt imꝑfectiores. ſꝫ ſimplicitas materie pͥme ad imperfectionem ꝑtinet. et ideo quanto materiales ſubſtanSE

tie plus elōgātur ab eius ſimplicitatent̓ magperfectionales .i. ꝑfectiores D al41L VLL LOdi aliquid oritur quādoqꝫ ex ꝑre obiec¶ Aduertendū ꝙ difficultas cognoſcenti cognoſcibilis. quādo ſcꝫ ipſum eſt nimiū diminutē entitatis. et per cōſequēs cognoſcibilitatis. quo mō etiamdifficulter cognoſcūtur relationes. tempus. materia prima et hmōi. Quandoqꝫ aūt ex parte cognoſcentis dūtaxat quod eſt ſubdeficiens in facultate cognoſcēdi. et hocmodo ſubſtantie ſeparate ſunt nobis cognitionis difficilis. Ipſe em̄ a nobis ſolum cognoſcūtur in hac vita cognitione ſpeculari que fit ẜm relucētiam quam habent inſubſtantijs materialibus. Ubi conſiderandū ꝙ tripliciter aliquid cognoſcitur. vno modo per realem preſentiam ipſius cogniti. quia ſcꝫ ipſum cognitum realiter coniungitur potentie cognitiue. et hoc modo lux videtur aboculo. et beati in patria per lumē glorie cognoſcūt deumet intelligentie ſe ipſas cognoſcūt. Secūdo modo aliqͥdcognoſcitur per preſentiam ſimilitudinis cogniti in potētia cognitiua quo modo nos cognoſcimus ſubſtantiasmateriales quarum ſimilitudines proprias noſter accipit intellectus. per quas ſimilitudiues fertur in earū qͥdditates. Tertio modo aliquid cognoſcitur per ſimilitudinē ſimilitudinis in aliquo relucentis. quēadmodū videmus hominē in ſpeculo per ſimilitudinem ſue imaginis in ſpeculo relucentis. ⁊ talis cognitio dicitur ſpecularis. Hac autem cognitione nos ſolum cognoſcimus intelligētias in hac vita Utrum autem anima ſeparatapoſſet naturaliter coaſſurgere ad cognitionem ſubſtātiarum ſeparatarum ſecūdo modo vel primo modo. aut ſolum de eis habere cognitionē ſpecularem quāuis multoclariorem quam habere poſſit in corpore. ad preſens cōmittitur ſtudioſis. .8. 8 g 48 40F ¶ Conſequenter. hic occurrit. IſtaQuALVO ſtio. vtrum quidditas ſeu eſſentiamaterialis indiuidui coelenietetur intrinſece ex forma ꝑtis et ex ſubſtantia ſub̓iectiua materie. Et arguitur primo. ꝙ ipſa materia non ſit pars intrinſeca quidditatisſic EEſſentia naturaliter preuenit indiuiduum. quia eſtforma eius tribuens indiuiduo eſſe ⁊ rationē. Sed materia eſt principium indiuiduatōnis ⁊ et pars indiuiduiſenſibilis. ergo materia nō eſt pars intrinſeca quidditatis ¶ Secūdo ſic arguitur. eſſentia eſt receptibilis et cōmunicabilis ſuppoſito. ſicut exempli gratia. aīal rōale velhumanitas recipit̉ in Socratē ſicut ſuperius in inferiusSSed materia eſt vltimum ſubiectum incommunicabileet irreceptibile in aliud. igitur ⁊c̄. ¶ Tertio ſic arguiturẜm ph̓m in ſecūdo phiſicorū et ſeptimo methaphiſice. ꝑtes definitōis debēt eē formales. ſꝫ materia nō p̄t dici ꝑsformalis. igit̉ nec pars definitōis ⁊ ꝑ ꝯſequēs nec p̄t dici pars quidditatis. ¶ Quarto ſic arguitur. eſſentia eſtprincipium datiuum eſſe. ſed materia ē pura potentia nōdatiua eſſe. ſed dūtaxat receptiua eſt ipſius eſſe. igit̉ ⁊c̄.¶ Quinto ſic arguit̉. eſſentia eſt principium cognitiōisip̄ius rei cuius eſt eſſentia. ſed materia nō eſt de ſe cognoſcibilis cum ſit pura potentia. ſed ſolum cognoſcitur peranalogiam. igit̉ ip̄a nō poteſt eſſe ꝯprincipiū aliorū ⁊ percōſequens nec principiū eſſentie. ¶ Sexto ſic arguitur.quelibet forma eſt ſimplex. vt dicitur in ſex principijs. ſꝫſi materia eſſet pars eſſentie tūc eſſentia q̄ eſt forma eſſetcōpoſita etiam ex actu et potentia. igitur ⁊c̄.Septi-