De enteet euenria

modo ſolum nominat ens poſitiuū in natura. vnde negationes ⁊ pͥuationes ⁊ etiā intentiōes ſecūde hoc mō nondicūtur entia niſi forte per reductōem analogicaꝫ Deinde cum d̓t. nomen igitur eſſentie. manifeſtat ẜcationemipſius eſſentie. ⁊ oſtēdit vnde ſumatur nomē eſſentie. Dicens ꝙ ſumitur ab ente accepto nō quomodolibet ſed prīmo modo. qꝛ ens acceptum ſecūdo modo d̓r de plurimisque nō habent eſſentiā. ⁊ ideo ens vt ſic nō eſt concretumeſſentie ꝓportionatum. ſed eſt ea generalius. Unde d̓t cōmentator quinto metaphyſice ꝙ ens acceptum pͥmo modo ẜcat eſſentiam rei. Ex quo correlarie deprehendo ꝙ ipſa accidentia etiam eſſentiam habent quod tamen quidānon admittunt Deinde cum dicit. ⁊ qꝛ vt dictum eſtoſtendit doctor ſanctus quid nomine eēntie ſignificeturet quomodo nomen eſſentie tranſfertur ad quidditatemformā ⁊ naturam Dicēs. ꝙ qꝛ ens etiam pͥmo modo dictum eſt cōmune analogum ad decem genera predicamētorum. conſequens eſt ꝙ eſſentia non ſignificet aliqd̓ commune vniuocum om̄ibꝰ naturis vel eſſentijs p̄dicamētalibꝰ. ſed ẜcat analogice id per quod diuerſa entia in diuerſis predicamentis collocatur. vt Sortes reponit̉ in genere ſubſtantie per humanitateꝫ. ⁊ album in genere qualitatis per albedinem. Et quia illud per quod eſſentia cōſtituitur in determinato genere vel ſpecie explicatur per definitionem qͥdditatiuam. ideo eſſentia a ph̓is qͥdditas nuncupatur. ⁊ ab Areſtotele plerūqꝫ nominatur ꝙ quid erateſſe. Deinde eſſentia d̓r forma totius inquātum ipſa eſſentia eſt pͥncipium certitudinalis cognitōis ipſius rei. forma em̄ eſt pͥncipium cognoſcendi. ſicut eſt pͥncipium eēndi. Tercio eſſentia d̓r natuta accipiendo naturā ẜm pͥmāacceptionem illarum quatuor acceptionuꝫ. quas aſſignatBoetius. prout ſcꝫ natura eſt earuꝫ rerum. que cum ſintſubſtantes vel accidentes ſubſtantie. quoquomodo intellectu capi poſſunt. Et hoc ideo. qꝛ res nō eſt intelligibilisproprie niſi ꝑ ſuam definitōnem que explicat eius quiddttatem ⁊ eſſentiam. Un̄ eēntia ratōnabiliter d̓r natura accepta pro eo quo res ad extra intellectu capi poteſt. Inſuper etiam dicitur natura capiendo naturaꝫ prout d̓t ph̓sin quinto metaphyſice. ꝙ omnis ſubſtātia. id eſt eſſentiaeſt natura. Deinde cum d̓t. tamen nomen nature hocmodo ſumpte aſſignat differentiam predictorum. nam p̄dicta differūt ratōe. Eſſentia em̄ d̓r natura per habitudinem ad ſuam operatōem ꝓpriam qua nulla res caret veldeſtituitur. Natura em̄ imponitur a naſci. eo ꝙ eſt naturatiuū pͥncipium motus vel operationis. Sed eſſentia d̓rquidditas prout per definitōem quidditatiuam explicatur. ⁊ dicitur eſſentia prout per eam ens habet eſſe. ſcꝫ eēncie. vt Sortes habet per humanitateꝫ formaliter ꝙ ſit homo. Dicitur etiam forma vt dictuꝫ eſt ſuperius prout eſtpͥncipium cognitōis ipſius entis. Ad euidentiam littere preexpoſite.Primo. An aliqua ſint entia q̄Ql̓ VINL. enentiam non habeant. ¶ Sarguit̉ ꝙ non. qꝛ cum ens ſit concretum ad eſſentiam. videtur implicare ꝙ aliquid ſit ens nō habens eſſentiam. ſicut implicat aliquid eſſe hominem vel album quod nonhabet humanitatem vel albedinem In oppoſitum eſtdoctor ſanctus in littera Reſpōdet̉ ergo dupliciter adpredictam rōnem ſuſtinendo litteram. primo ꝙ ens captūtranſcendenter. ſcꝫ tam pro ente ratōis qͣꝫ pro ente nature. non eſt concretum eſſentie. ſed ens acceptuꝫ ſpecialiterS

pro ente reali ⁊ poſitiuo in natura. Ens autē tranſcendaꝝter acceptum poteſt dici ꝯcretum ipſius entitatis. que generalior eſt qͣꝫ ipſa eſſentia. nam eſſentia importat realementitatem. Unde pͥuatōes negatōes ⁊ intentōes ſecūdedicūtur entia nō ab eſſentia. ſed ab entitate. ¶ Secūdo reſponderi poteſt ad eandem. ꝙ ſi pͥuationes dicerentur entia ꝓut ens ab eſſentia d̓r. nō tamē ob hoc eſſet nccāriumꝙ pͥuationes ⁊ negatōes eſſentiam haberent. eo ꝙ tūc priuationes ⁊ negatōes ſolum dicerentur entia ẜm reductiuam attributōem. quēadmodū gladius d̓r militaris in qͦtn̄ nō eſt militia. ⁊ vrina ſana vel cibꝰ d̓r ſanusNouertendum eſt lecūdo ꝙ eſſe accipitur multifarie Uno mō accipit̉ eſſe ꝓut eſtnota ꝯpōnis vel ꝯformitatis extremorū. ⁊ hoc mō acciptur eſſe quādo eſt copula ꝓpōnis p̄ciſe. ⁊ vt ſic nō importat aliquam realē entitate. quinīmo hoc eſſe attribuimusnō enti. dicentes nō ens eſt non ens. ſed denotat p̄dicatiſubiecto ꝯformari. Et ad hoc ꝓpoſitum d̓t ph̓us ꝙ. eſt. ſignificat quādam ꝯpōnem quam ſine ꝯpoſitis non eſt intelligere. Un̄ etiam in hac ꝓpōne Sortes eſt. ly eſt. nō importat realem exiſtentiam inqͣꝫtum eſt copula p̄ciſe. ſed inqͣꝫtum includit hoc participiuꝫ ens. vt ſit ſenſus. Sorteseſt ens. id eſt ſortes eſt exiſtens Secūdo mō eſſe accipitur ꝓ eſſentia vel natura. ⁊ ſic capit̉ eſſe cuꝫ d̓r. definitio indicat eſſe. Uerū eſt tamē ꝙ eſſe acceptū iſto modo adhucſecernitur ab eſſentia rōne. nam eſſentia ẜcat ꝑ modū habitus ⁊ ſtantis. eſſe vero ꝑ modum actus ⁊ fluentis. ⁊ hͦinnuitur in illo ph̓orum dicto. qd̓ quid erat eſſe. id eſt eſſequod erat qͥd. id eſt quidditas in quo deſignat̉ ordo ẜmquem quidditas eſt ante eſſe. ſaltem ẜm modū intelligēdiet ẜm modū eſſendi rōnis. Nam erat eſt temporis preteriti imꝑfecti tamē. ad denotandum ſolam anteritatē. ⁊ eſſeſic acceptum d̓r eſſe eēntie. loquēdo ẜm ꝯſtructōem intrāſitiuam. id eſt qd̓ eſt eſſentia ẜm rem. nam eſſe exiſtentie bene poſſet dici eſſe eſſentie ẜm conſtructōnem tranſitiuameſt em̄ eſſe receptum in eſſentia. Un̄ iſta ꝯſtructio eſſe eēntie qͣꝫuis ẜm modū ſit ſemꝑ tranſitiua. tamē ẜᵐ rem quādoqꝫ eſt trāſitiua. ⁊ quādoqꝫ intrāfitiua Tercio modoaccipitur eſſe ꝓut eſt actualitas eſſentie vel forme ꝓportionabiliter. ſicut forma eſt actus materie. ⁊ hoc eſſe implical̓in ꝓpone de eſt ſecūdo adiacente ratōne participij incluſivt in iſta ꝓpōne Sortes eſt. que valet tātū ſicut Sorteseſt exiſtens. Unde iſta ꝓpoſitio. Sortes eſt ens diſtingueda eſt. prout em̄ ens accipitur nominaliter ipſa eſt neceſſaria. prout autē ens accipitur participialiter tūc poteſt eſſefalſa ⁊ eſt continges. Quarto modo poſſet accipi prooperatione eſſendi ꝓportionabiliter. ſicut viuere quādoqꝫnominat operationem viuendi. ſentire operationem ſentiendi. Unde viuere ẜm Areſtotelem ſecūdo de anima eſtin viuentibꝰ eſſe poteſt accipi tripliciter. correſpondentertribꝰ vltimis acceptōnibꝰ ipſius eſſe iam dictis. ſcꝫ pͥmo ꝓipſo eſſentia vitali. ſicut eſſe accipitur pro eſſentia in ꝯmuni. Alio modo pro viuere exiſtentiali. quod eſt actualitaseſſentie vitalis. ſicut eſſe exiſtentie eſt actualitas eſſentie cōmunis Tercio modo ꝓ operatione vicali. ſicut eſſe poſſet capi pro operat ōe eēntiali. ⁊ pariformiter diceretur deſentire ⁊ intelligere. Ex quo patꝫ ꝙ hec ꝓpoſitio Sorteseſt viuens habere poteſt triplicem ſenſuꝫ. nam capiēdo viuens nominaliter ſenſus eſt. Sortes eſt viuū vel corpusanimatum. ⁊ ſic eſt neceſſatia. ꝓut aut viuens accipit̉ parꝭ