Sant MAMeFglio I.
fert aūt queſtio quid noīs a queſtiōe qͥd rei multipliciterUnde d̓t Egidiꝰ de Rhoma in pͥmo poſterioꝝ ꝙ defuitio quid noīa que terminat queſtionem quid noīs eſt rōarpſa ab intellectu ꝑ quam refertur in ſuū ẜcatum.quā etiā ydeote apprehendunt. Sed definitio qͥd rei queterminat mp̄n imquid rei eſt ratio ꝑ̄ quam ree refertur inſua formeua brincipia ⁊ hanc nō cognoſcut ſinguli. ſed periti. Preterea queſtio quid nominis eſt tam entis qͣꝫ nō entis. ſed queſtio quid rei eſt entis tm̄. Item queſtio quid nominis eſt tam cōplexiqꝫ incomplexi. ſed queſtio quid reieſt incomplexi tm̄Circa terciaꝫ partē ꝓhemij Anad habendā notitiam qͥdditatisentiū a ẜcatōe entis adẜcatōem eſſentie ſit ꝓcedendū.¶ At arguit̉ ꝙ nō. tum pͥmo qꝛ in ꝓceſſu ſcientiali inchoādum ē a notioribꝰ. ſed eēntia eſt notior ente. cū ſit cā entis.cauſa aūt notior eſt effectu. igit̉ inchoandū eſt ab eſſentia.Tum ſecūdo idem oſtēditur autoritate ph̓i in prohemiophyſicorum vbi aſſerit in omnibꝰ ſcientijs fore procedendum a cognitōe pͥncipioꝝ ad cognitōem pͥncipiatoꝝ. cuꝫigit̉ eſſentia ſit pͥncipiū entis. ergo vt ſupra ⁊c̄. In oppoſitū eſt autoritas ⁊ rō doctoris ſancti.Pro rn̄ſione huiꝰMIIIETEEATAMI. CIpolta ſi notiaora quo ad nos qͣꝫ ſimplicia ipſa compoſita conſtituentia. &Cum itaqꝫ ens acceptum concretiue habeat ſe reſpectueſſentie ſicut ꝯpoſitum ad ſimplex. conſequens eſt ꝙ ensſit nobis magis notum ¶ Sed eſt aduertendū ꝙ cōcreta differenter ſunt compoſitiora ipſis abſtractis. quandoqꝫ em̄ ſolum ſunt compoſitiora. ẜm noſtrum modū cōcipiendi. ſicut deus dicitur compoſitior deitate. Quandoqꝫ etiam ex natura ipſius rei. ⁊ hoc gradatim. quia in ſeparatis angelꝰ reſpectu angeleitatis. ⁊ color reſpectu coloreitatis non concernūt compoſitōem tante diuerſitatisſicut humanitas reſpectu hominis. ⁊ album reſpectu albedinis. Unde patꝫ ꝙ diuerſimode in diuerſis ens dicit̉ cōPoſitius qͣꝫ eſſentia Dicēdū ergo ad queſitum. ꝙ enseſt uotius ⁊ prius quo ad nos qͣꝫ eſſentia. non autē ẜm naturam. Rationes autem adducte in oppoſitum procedunt ẜm proceſſum naturalē. qui vt in plurimū eſt diſſonus noſtro modo procedendi¶ Pars executiuaEt tractatꝰ pͥmꝰCiendum eſt igitur ꝙ ſicut in quinto metaphyſice ph̓us d̓t. ens per ſe dupliciterd̓r. vno modo quod diuiditur per decem genera. Alio modo quod ẜcat propōnum veritateꝫHorum autē differētia eſt qꝛ ſecūdo modopoteſt dici ens omne illud de quo affirmatiuapropoſitio formari p̄t. etiam ſi illud in re nihilponat. per quem modum pͥuationes ⁊ negationes entia dicunt̉. dicimus em̄ ꝙ affirmatio ēoppoſita negatōi: ⁊ ꝙ cecitas eſt in oculo: Sꝫpͥmo mō non poteſt dici ens niſi qd̓ aliquid inre ponit. vnde pͥmo modo cecitas ⁊ huiuſmodi non ſunt entia Nomen igitur eſſentie nō
ſumitur ab ente ſecūdo modo dicto. aliqua em̄hoc modo dicūtur entia que eſſentiam nō habent. vt patꝫ in priuatiōibꝰ. ſed ſumitur ab ente pͥmo modo dicto. Un̄ cōmentator in eodeꝫloco dicit ꝙ ens primo modo dictum eſt quodẜcat eſſentiam rei Et quia vt dictum eſt enshoc modo dictum diuiditur ꝑ decem genera.oportꝫ ꝙ eſſentia ẜcet aliquod ꝯmune omnibꝰnaturis per quam diuerſa entia in diuerſis generibꝰ ⁊ ſpeciebꝰ collocantur: ſicut humanitaseſt eſſentia hominis. ⁊ ſic de alijs. ⁊ quia illud ꝑquod res conſtituitur in proprio genere vel ſpeeſt hoc quod ſignificatur ꝑ definitōem indicantem quid eſt res. inde eſt ꝙ nomē eēntie a ph̓isin nomen quidditatis mutatur. Et hoc eſt qd̓ph̓us frequēter nominat qd̓ quid erat eſſe. id ēhoc per quod aliqͥd habꝫ eſſe quid Dicitur etiāforma ẜm ꝙ per formā ẜcatur certitudo vniuſcuiuſqꝫ rei: vt d̓t Auicēna in ſecūdo ſue metaphyſice. Hoc etiam alio nomine natura dicit̉accipiendo naturam ẜm primū modum illorūquatuor quos Boetius in libro de duabꝰ naturis aſſignat. ſcꝫ ꝙ natura dicitur eē illud qd̓Fintellectu quoquomodo capi poteſt. nō em̄ reseſt intelligibilis niſi per definitionem ⁊ eſſentiam ſuam. Et ſic etiā ph̓us dicit in quinto mea taphyſice ꝙ om̄is ſubſtantia eſt natura Tamen nomen nature hoc modo ſumpte ſignificat eſſentiam rei ẜm ꝙ habet ordinem ad propriam operationem. cuꝫ nulla res propria operatione deſtituatur. Quidditatis vero nomenſumitur ex hoc quod per definitōem ſignificat̉Sed eſſentia d̓r ẜm ꝙ ꝑ eam ens habꝫ eſſe.¶ Hic doctor proſequitur partem executiuaꝫ in quaẜm ordinē iam promiſſum pͥmo manifeſtat ſignificatōeꝫentis. ſecūdo ſignificatōem eſſentie declarat ibi. Nomenigitur. Adhuc pͥmo aſſignat quādam entis diuiſionemſecūdo eam notificat oſtendendo diuerſitatem membrorum diuidentium ibi. Horum autē differentia eſt. Dicitigitur ſic. ens ꝑͦ ſe vno modo d̓r ens reale poſitiuuꝫ in natura. quod ſubdiuiditur in decem genera p̄dicamentoruꝫAlio modo accipitur tranſcendentius. proūt ſcꝫ ſe extendit ad ens rōnis. ⁊ hoc modo omne illud qd̓ dicit̉ ens cuipoteſt attribui hoc quod dicitur. ita eſt. a quo ſumitur veritas ꝓpōnum. Unde doctor ſubiūgens differētiam mēbrorum diuidentium d̓t ꝙ ens dictum ſecūdo modo dicit̉de omni eo de quo affirmatiua ꝓpoſitio formari poteſt. etiam ſi non ſit ens poſitiuum in natura. vt cecitas dicit̉ enset non ens d̓r ens. Nam in hac propoſitōe non ens eſt nōens. hoc verbum. eſt. eſt copula. ⁊ iterum illam ꝓpōneꝫ audiens dicit ita eſt. Cum igitur negatiōibꝰ ⁊ pͥuationibusattribuatur eſſe aliquo modo conſequens eſt ꝙ ꝓportionabiliter ipſis ipſum ens cōueniat. Sed ens dictum primo
a ij