Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XLVv
Einzelbild herunterladen
 

De longitudineet breuitate viteºſab6 g91

buſcunqꝫ contraria erunt. confeſtim em̄ mate/ria contrarium habet. quare ſiquidem eius qd̓vbi ẜm locum permutat. ſi autem quanti ẜmaugmentum et decrementum. ſi autem paſſionis alteratur. Hic conſequenter oſtendit modum ẜm quem accidit corruptio contrariorum in materia Dicens modus ẜm quem vnum contrariorum corrumpitur in materia eſt iſte. quia quando actiuum paſſiuum ſunt ſimulapproximata vnum natum eſt agere. alterum vero natum eſt pati. talia īpoſſibile eſt non permutare ſeipſa a ſuis naturis. et ergo contrarium in materia corrumpiturapproximationem ſui contrarij quod agit in ipſuꝫ. trāſmutando ipſum a ſua natura. ẜm iſtum modum etiamſuperfluum. id eſt maius corrumpit minus cuius eſt reliquie. eo ipſum reliquit. quia vt ſic maior ignis contrariatur minori Tunc ibi (Si autem omnie) Ponit tres modos ſpeciales ẜᵐ quos corrumpitur viuensanima. Primꝰ eſt. quia viuēs corrumpitur. ſic̄ ſi actutrarium calidum expellit. id eſt corrumpit omne ſcilicethumidum naturale. Alius eſt. quia viuens corrumpiturᵈſi hoc. id eſt actu contrarium ſit corruptibile ab humidovel a continēte. hoc patet per ea que dicta ſunt. Terciꝰcorrumpitur viuens per actu contrariuꝫ .i. calidum naturale quando fit ſuperfluum. id eſt maius. tunc em̄ ſtatimconſumit humidum naturale. ſꝫ corrupto humido oportet aliud corrumpi Tunc ibi. (Propter quod minor) Hic conſequenter infert quatuor correlaria. Primūeſt. propter hoc qd̓ dictum eſt minor flammna corrūpitur a maiori ẜm accidens. quia alimentuꝫ .i. fumū quodparuus ignis conſumit in multo longo tempore. hocmulta flamma cito conſumit. per hoc habet maior flamma contrarietatem ad minorem aliquo modo. ſcꝫ ratiōeſui humidi vel ſui fumi quo nutritur. Secundum correlarium eſt. om̄ia viuentia ſunt ſemper in motu. quiatalia ſemper fiunt aut corrumpuntur. continens aliquādo cooperatur ad corruptionem aliquando non cooperatur. id eſt impedit corruptionem. Tercium correlarium tranſpoſita de loco ad locum aliquando fiunt durabiliora. aliquando paucioris durationis. nuſqͣꝫ tamenpoſſunt fieri eterna illa quibus ineſt aliquod contrariumſcilicꝫ ſiue. ſint in locis ſuis ſiue extra loca ſua. ſed materiaꝯfeſtim habet contrarium. id eſt omne habens materiamhabet contrarium. Quartuꝫ correlarium. ſicut aliquidhabet contrarium ſic eſt permutabile. quia ſi habet contrarium ẜm locum ipſum eſt permutabile ẜm locum. ſi ẜmqͣꝫtum eſt permutabile ẜm augmentum decrementumSi vero habeat paſſionem contrariam alteratur. qꝛ ſicutvnūquodqꝫ habet ꝯtrariū ſic mouet̉ mutat̉L0 Primum autem neqꝫ maxima incorruptibiliora. equus em̄ homine breuioris vite necparua epeteia tantum multa entomorum neqꝫ plante totaliter animalibus. Epeteia enimquedam plantarum neqꝫ ſanguinem habentiaapis em̄ durabilior quidem ſanguine habentium neqꝫ exanguia malakia epeteia quidem

epeteia ſunt animalia greſſibilia. neqꝫ que inmari: etenim que ibi breuis viteſtrakinmalakia. υmοηē F/ Fhic conſequenter tercio remouet quedam que videntur cauſa longitudinis breuitatis vite. poteſt illapars diuidi in tot partes quot remouet. que funt cauſa longitudinis vite. Primum eſt. quia maxima ſemper ſunt incorruptibiliora paruis. id eſt ſemper ſuntgioris vite. quia equus qui eſt maior homine eſt breuioris vite qͣꝫ homo. Secundum eſt. parua non ſunt ſemperlongioris vite maioribus. quia multa entonioruꝫ que ſtꝭparua ſunt epeteia. id eſt breuis vite. Tercium non om.nes plante ſunt longioris vite oībus alijs animalibus. qꝛAquedam ſunt epeteia. id eſt breuis vite. ſicut patet de illisque omni anno eradicātur. vt frumenta ordea. Quartum non omnia habentia ſanguinem ſunt longioris vitenon habentibus ſanguinem. quia apes que funt ſine ſanguine ſunt durabiliores quibuſdam habentibꝰ ſanguinemQuintum exanguia non ſunt ſemper longioris vite nonhabentibus ſanguinem. quia malakia ſunt exanguia. ettamen ſunt epeteia. id eſt breuis vite. Sextum. non omnia habitantia in terris ſunt longioris vite. qꝛ aliqua animalia alique plante ſunt breuioris vite piſcibꝰ. Septūmum habitantia in aqua non ſemper ſunt longioris vitequia aliqua animalia ſunt ibi breuis vite. ſicut oſtrakynaet malakia.Pro expoſitiōe predictorum¶EUIADNLA. vocabulorum quatuor ſꝫgenera animalium ſanguinem non habentium. ſicut dicitur in quarto de hiſtorijs animalium. ſcꝫ malakya malakoſtrata. entonia. oſtrakyna. Malakya ſunt que habētexterius molle interius ſoliduꝫ. ſcꝫ ſepia. Malakoſtrata ſunt que habent interius molle exterius duruꝫ. itanon eſt ꝯminuibile ſed frangibile ſicut cancer. Entoniaſunt diuiſa in ſupinis vel in dorſibus. ſicut muſce apesquia ſunt diuiſe verſus fuccinctoriū vel dyafragma. Sꝫoſtrakyna ſunt que habent interius quoddam molle exterius quoddam ſolidum. ita eſt cōminuibile. vt ſunthabitantes in conchis Omnino autem longiſſime vite in plantis ſunt vt palma cipreſſus. etenim ſanguinēhabentibus animalibus magis qͣꝫ exanguibus ingreſſibilibus magis qͣꝫ in aquatilibusquare combinantibus in ſanguinem habentibus greſſibilibus que longiſſime vite animalia ſunt. vt homo elephas. vtiqꝫ que quidem maiora vt ad plus eſt dicere minoribꝰ longioris vite. etem̄ in alijs accidit his que longioris vite magnitudo ſic dictis. qui- Hic conſequēter oſtendit que ſunt longiſſime vire in plantis animalibus. per quod innuit cauſe predicte licet non ſint ſufficientes. tamen conferunt ad longitudinem vite Dicēs vniuerſaliter in plantis longiſſimevite ſunt palma cypreſſus. ſimiliter animalia ſangui-