olio xliiii
nem habentia ſunt longioris vite qͣꝫ exanguia et greſſibilia qͣꝫ aquatica. ſed in habentibus ſanguinem et in egrſibilibus animalia frequenter longiſſime vite ſunt homo et elephas qd̓ maxime verum eſt ſi illa duo coniunctim capiantur. quia ſic ſunt longioris vite qͣꝫ coruus velceruus. ſimiliter etiam maiora ſunt longioris vite minoribus in alijs animalibus. ſicut accidit in homine et elephante ⁊c̄.Auſam autē de his omnibus hincvtiqꝫ quis cōtemplabitur oportetenim accipere ꝙ animal eſt naturahumidum et calidum et viuere taleſenectus autem frigida et ſicca et qd̓ mortuumvidetur em̄ ſic. materia em̄ corporum exiſtentibus. hoc calidum et frigidum. et ſiccum. et humidum. neceſſe eſt igitur ſeneſcentia deſiccari¶ Capitulum ſecundum¶ Poſtqͣꝫ phyloſophus determinauit quedam preambula et cum hoc remouit aliqua que viderentur eſſecauſa longitudinis vite. Hic conſequenter in iſto capitulo ſecundo oſtendit veras cauſas longitudinis et breuitatis vite in animalibus. In ſecundo facit hoc idemde plantis. ibi (In plantis autem) ¶ Circa primumPrimo ponit duas ſuppoſitiones. et primo primam Dicens ꝙ de omnibus his ſupradictis cauſam. hinc vtiqꝫcontemplabitur aliquis. quia oportet accipere tanquaꝫper ſe manifeſtum ꝙ animal eſt paturaliter calidum ethumidum et ſimiliter viuere eſt tale. quia viuere in viuentibus eſt eſſe et ideo eſt eiuſdem nature cū his cuiuseſt cauſa Qꝭ animal autem ſit a natura calidū ſic manifeſtat. quia animal̓ ipſum digerit alimentum conuertendo ipſum in ſui naturam ſed digeſtio eſt a calido. vt dicitur quarto metheororū. ergo animalia ſunt calida Sedꝙ ſint humida ſic patet. quia iam probatum eſt ꝙ ſuntcalida. ſed calidum non eſt in animalibus ſine humido. quia calidum non temperatum per humidum adurit. calidum autem in animalibus non eſt adurens. ergo oportet ꝙ animalia ſint humida Secunda ſuppoſitio eſt ꝙ ſenectus eſt frigida et ſicca et ſimiliter mortuū. Probat quia materia corporum hic exiſtentiumhabet aliquod iſtorum. iam corpus ſenis. vel eſt humidum ⁊ calidum aut eſt frigidum et ſiccum. ſed iuuenesſunt calidi. qͥa ſunt leti ⁊ mobiles. Similiter ſunt humidi. quia ſunt flexibiles. ergo ſequitur ꝙ neceſſe ſit ſeneſcentia deſiccari et in frigidari Et ergo ſenes ſunt triſteset immobiles eo ꝙ ſunt frigidi. ⁊ etiam ſunt inflexibileseo ꝙ ſunt ſicci.Dictū eſt ſtatim ꝙ omne aniNl̓ III II UIL mnal eſt calidum et humidum ſiigitur ſenectus ſit frigida et ſicca. ſequitur ꝙ ſenes nonſint animalia. Dicendum ꝙ Areſtoteles hic in iſtaſecunda ſuppoſitione loquitur comꝑatiue comparandoſcilicet ſenectutem ad iuuentutem. quia in iuuentute magis abundat calidum et humidum. ſed in ſenectute magis abundat frigidum et ſiccum. licet etiam ſint humidi et calidi inqunatum vita animalis requirit quia
ꝓportio calidi ad humidum in qua conſiſtit vita noneſt punctualis et indiuiſibilis. ſed habet latitudinem etideo animalia poſſunt eſſe magis et minus calida. et ſimiliter frigida. ¶ Et quando queritur vtrum frigidum et ſiccū equaliter reperiantur in ſene et mortuo.Dicendum ꝙ non. quia ſenectus habet caliditatem ethumiditatem que ſufficit ad vitam non autē mortuum¶ Propter qd̓ oportet non facile deſiccabile eſſe humidum. et propter hoc pinguia imputribilia: Cauſa autem quia aeris. aer autem adalia. Ignis autem nō fit putrefactus neqꝫ ſurſum paucū oportet eſſe humidū facile ſiccabileenim qd̓ paucum. propter quod et magna animalia et plante et vniuerſaliter eſt dicere longioris vite. vt quēadmodum dictum eſt priusRationabile em̄ maiora plus habere humidūnon ſolum āt propter hoc longioris vite. Dueem̄ cauſe ꝙ quātum et ꝙ quale. quare oportetnon ſolum multitudinem eſſe humidi. ſed hocet calidum. vt neqꝫ facile ꝯgelabile ſit. neqꝫ facile deſiccabile. et propter hoc homines longioris vite magis quibuſdam maioribus longioris vite deficiētes multitudine humidi. ſi pluriratione excedit ẜm quale qͣꝫquā deficiat ẜm quātum. Eſt autem aliquibus quidem calidumpingue qd̓ ſimul facit non facile ſiccabile et nōfacile infrigidabile. Quedam autem animaliuꝫhabent humorem. ideo oportet firmum eſſe nōleuiter corruptibile neqꝫ ſuperfluum Interimitur enim quod tale aut languore aut natura cōtraria autem eſt ſuperfluitatis virtus et corruptiua. hec quidē nature. hec aūt particule.¶ Hic conſequenter concludit cauſas longitudiniset breuitatis vite in animalibus. et primo concludit cauſas ſumptas ex parte humidi. ſecundo ex ꝑte calidi. ibi.(Eſt autem) Circa primum ponit duas cauſas. Quarum prima ſumitur ex parte qualitatis humidi. Secunda vero ſumitur ex parte quātitatis eius et tangitur ibi.(Neqꝫ rurſum) Dicit ergo primo. ꝙ ſi animal debeateſſe longe vite. tunc oportet humidum non cito eſſe deſiccabile ⁊ ideo oportet ꝙ ſit pingue ⁊ imputreſcibile. ſicuteſt humidum aereum. quia ſicut ignis eſt imputreſcibilis reſpectu omnium elementorum. ita aer reſpectu elementorum inferiorum. aer em̄ ſe habet ad elementa inferiora. ſicut ignis. Secunda ſuppoſitio ſumitur ex parte quātitatis et eſt ꝙ humidum non debet eſſe paucum.probat quia paucum humidum eſt faciliter deſiccabile.et ergo maiora ſiue inter plantas ſiue inter animalia vniuerſaliter ſunt longioris vite. ſicut dictum eſt prius. quiarationabile eſt ꝙ maioraplus habeant de humido minoribus Subdit tamē philoſophus ꝙ nō ſolum quantitas humidi eſt cauſa longe vite. quia nō ſolum oportethumidum eſſe multum. ſed etiam oportet ꝙ ſit calidū .i.ile vt dicpingue et nō faciliter deſiccabile neqꝫ putreſcib
H iiij