ArelIILA

AIeſigAltoxliiij

xliiij

ſpecie oportꝫ habere ꝓportionem cum ficco. ⁊ etiam om̄esqualitates oportet ad inuicem habere ꝓportionem ẜm exigentiam ſpeciei. Sed proportio vniuſcuiuſqꝫ ſpēi eſt propria vnicuiqꝫ ſpēi. ergo nō poteſt eadem proportio eſſe inom̄ībꝰ viuentibꝰ ẜm ſpeciem. qꝛ longitudo vite ſequiturꝓportōem ſicut effectus cām.¶Qꝭ nō om̄ia ſana ſunt ẜm na¶ ¶LALLturam longe vite. nec omnialanguoroſa ſunt naturaliter breuis vite Patet qꝛ ſanitasaut eſt temperamentum in qualitatibꝰ primis. aut ſequit̉temperamentū in ipſis. ſed illud temperamentū poteſt eēin illis que ſunt breuis vite. ſcꝫ in iſtis que habent paucuꝫhumidū ⁊ paucum calidum que ſunt cauſa breuis viteSil̓r aliqͥ ſunt languoroſi. qꝛ in ipſis eſt etiā īproportio inqualitatibꝰ primis. ſed tamē poſſibile eſt ꝙ aliquis habēsꝓportionem qualitatum habeat multos humores ſuꝑfluos ex quibꝰ ſequitur infirmitas. ⁊ ꝙ infirmitas illos reſecet ſicut facit febris. ⁊ tunc languor non abbreuiat vitaꝫ.ſed prolongat.Uita conſiſtit in calido ⁊ humido. vt patebitV . infra. ſed illa ſunt eiuſdem ſpeciei in omibꝰ viuentibꝰ. qꝛ nō differūt in illis niſi ẜm magis ⁊ minus. quenon variant ſpēm. Etiam d̓t Cōmentator ꝙ cauſa longitudinis ⁊ breuitatꝭ vite attribuat̉ qͣtuor qͣlitatibꝰ pͥmisque ſunt eiuſdem ſpei in omnibꝰ viuentibꝰ. ergo ⁊cͣ Dicendū ꝙ calidum ⁊ humidū conſeruāt vitam ⁊ in ip̄is cōſiſtit vita. nō tamen abſolute. ſed inqͣꝫtum habent certamproportionem que in diuerſis eſt diuerſa. Et ita ſil̓iter dicendū eſt ad dictum ꝯmentatorisFLanguor ꝯtinue virtutem debilitat ⁊ ſic vitamY ⁊ abbreuiat. ergo videtur ꝙ ſit idem eſſe languoroſum ⁊ breuis vite. Et confirmat̉. qꝛ aliquid videt̉ eſſe languoroſum ẜm naturam. qꝛ qualitates in eo non habent rectam ꝓportionem. ſed illud eſt breuis vite. ergo ⁊c. Dicendū ad ambo ſimul. ꝙ dupliciter aliquis poteſt dici languoroſus. Uno modo ex improportione qualitatū primarum. ⁊ talis eſt breuior in vita qͣꝫ al̓s eſſet. qꝛ tunc vnaqualitas alteram corrumpit. Alio modo aliquis eſt languoroſus eo ꝙ habet multos humores ſuperfluos. ⁊ talislanguor non abbreuiat vitaꝫ. ſed prolongat propter cauſam dictam.Unt autem habentia differentiā hāctota ad tota genera ⁊ eoꝝ que ſub vnaſpecie altera ad altera. Dico autem ẜmgenus qͥdē differre vt hoīeꝫ ad equū. lōgiorisem̄ vite genus hominū qͣꝫ equorum. ẜm ſpēmautem hominem ad hominē. ſunt em̄ ⁊ homines hi quidem longe vite. hi autem breuis vite. alteri ẜm altera loca diſtantes. que quidē em̄et calidis gentium longioris vite. que auteꝫ infrigidis breuioris vite. ⁊ habentium autē eundem locum differunt ſimiliter aliqui hac differentia adinuicem¶ Iſta eſt pars executiua huius libri. que pͥma ſui di-

uiſione diuiditur in duo capitula. In primo ponit quaſdāſuppōnes ⁊ quedam pambula ad cauſas longitudinis ⁊breuitatis vite. In ſecūdo qūo animalia ⁊ plante differūtab inuicem lōgitudine ⁊ breuitate vite. ⁊ tangit̉ ibi (Cauſam aut de his) Primū capitulū diuiditur in tres partesIu pͥma facit hoc quod dictū eſt. In ſecūda mouet quandam dubitatōem ibi. ( Forte aūt vtiqꝫ) In tercia remouet quedam que vident̉ eſſe cauſe longitudinis ⁊ breuitatis vite. ibi (Erūt autem) Circa pͥmum tria facit ẜm qponit tres ſuppōnes. Prima eſt ꝙ om̄ia animalia ſunt hibentia hanc differentiam id eſt differūt ẜm longitudinemet breuitatē vite. Probat inductiue. quia illam differentiam habent quedam animalia tota ad tota genera. ita ꝙvna maneries differt ab alia. quia quedaꝫ a tota ſpecie ſtilongioris vite qͣꝫ alia. Nam genus hominis eſt longiorisvite qͣꝫ genus equorum. quia genus equorum cōmuniterviuit per vigintiſeptem annos. ſed geniis hominū per ſeptuaginta annos. ſicut dicit cōmentator. Secūdo etiaꝫ illa que ſunt ſub vna ſpecie ſic differunt ſicut homo differtab homine penes longitudinem ⁊ breuitatem vite ẜm differentiam loci. qꝛ illi qui ſunt in calidis regionibꝰ ſunt longioris vite qͣꝫ illi qui ſunt in frigidis. ⁊ non ſolum illi quidiſtant ẜm loca ſic differunt. ſed etiam habitantes in eodem loco. id eſt in eadē climate vel etiā in eadē ciuitateItrum homines habitantesQuIV in regionibus calidis ſint longioris vite qͣꝫ habitantes in frigidis. ¶ Dicendum ẜmAreſtotelem hic ⁊ in libro de problematibꝰ. ꝙ ſic Queritem̄ in libro de problematibꝰ quare habitantes in regionibus calidis ſint longioris vite qͣꝫ habitantes in frigidis.Et ipſe reſpondet ꝙ hoc eſt ideo. quia habitantes in calidis regionibꝰ ſunt magis ſicciqͣꝫ habitantes in frigidis.ſiccum autem eſt imputrefactibile vel minus qͣꝫ humidūet ideo ides illi minus putreſcūt qͣꝫ habitantes in frigidisſed mors eſt ex quadam putrefactione. ideo dicenduꝫ eſtꝙ habitantes in calidis ⁊ ſiccis regionibꝰ ſunt longiorisvite qͣꝫ habitantes in frigidis ⁊ humidis. Eſt em̄ duplexmors. ſcꝫ naturalis ⁊ accidentalis. Naturalis eſt illa quefit quando conſumitur humidum radicale a calido naturali paulatim. ⁊ iſta mors accidit in ſenibꝰ. Alia eſt morsaccidentalis. que fit ⁊ cauſatur ex egritudine ꝓpter aliquēhumorem putrefactum. ⁊ loquendo de iſta morte ſic exiſtentes in regionibꝰ calidis ſunt longioris vite qͣꝫ exiſtentes in frigidis. qꝛ minus moriūtur morte accidentali. eo ꝙin ipſis minus abūdant humores cū ſint magis ſicciAF Auicenna in maiori canone libro primo. fen. ſey cūda. doctrina ſecūda. ſumma pͥma. capitulo vndecimo dicit de eis que proueniūt ex habitabilibꝰ locis ꝙhabitantibꝰ in calidis regionibꝰ fit magna reſolutio humidi ⁊ cito minuitur humidum. ⁊ cito veniunt ad ſenium.qꝛ ſenectus cauſatur ex minutiōe humidi. vnde veniuntad ſenectutem in triginta annis. ſicut homines nigri. Etiam dicit Conſtantinꝰ medicus. ꝙ habitantes ſub poloet in ciuitatibꝰ in ſaxonia ſunt longe vite. qꝛ illa loca ſuntfrigida. Et hoc confirmatur rōne. quia exiſtente multocalore interius in animali ⁊ exterius in aere cito cōtingitanimal ſuffocari. ſicut patꝫ ad ſenſum. Si em̄ homo multū ſit calefactus interius. tunc indiget refrigerio. quod haeterea calibere non poteſt in locis multum calidis I

H ij