Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XLIIr
Einzelbild herunterladen
 

Folioxlij

et hoc eſt futurum id eſt natum euenire. quia non omneqd̓ natum eſt euenire erit Uerū eſt tn̄ talia a quibꝰ nata ſunt ꝓuenire futura ſunt principia futurorū a quibustn̄ principijs ipſa futura non ſunt perfecta et ergo talianata ſunt eſſe ſigna aliquorū que non fiunt.De his vero ſomnijs que huiuſmodi habent origines ſꝫ dilatōes vl̓ tꝑibꝰ vel locis. velmagnitudinibꝰ. vel horum quidē nihil non ta habētibus in ſe ipſis principia qui videntſomnia niſi per viſum fiat ab accidēte tale vtiqꝫerit magis qͣꝫ vt dicit Democritus ydola et defluxiones cauſans. quēadmodū em̄ cum quismouet aquam vel aerem hoc aliud mouiteſcente illo accidit huiuſmodi motū ꝓdire vſqꝫad aliquid illo quod mouit non preſente ſic nihil prohibet motum aliquē et ſenſum pertingere ad animas ſomniātes a quibꝰ ille idola facit et defluxiones et quaſcunqꝫ contingit ꝑtingentes magis ſenſibiles eſſe nocte eo que indiedeferuntur diſſoluuntur magis Plus enimſine turbatione aer noctis eo ſilentiores ſintnoctes et ī corpore facere ſenſum ꝓpter ſomnūIdeo et paruos motus intrinſecus ſentire dormiētes magis qͣꝫ vigilātes. hi vero motus phātaſmata faciunt ex quibus preuident futura dehuiuſmodiIſta eſt ſecūda pars prīcipalis huius capituli in quaph̓us determinat de ſomnijs que accipiunt origineꝫex nobis Et circa hoc tria facit. primo oſtendit a quibꝰtalia ſomnia fiant Secūdo oſtendit quibꝰ hoībꝰ talia maxime fiant. ibi. Et ideo accidit Tertio oſtendit qͥs ſit optimus interpres iſtoꝝ ſomniorū ibi Artificioſiſſimusaūt. Dicit ergo primo de illis ſomnijs que habentoriginem ex nobis. ſed cauſant̉ a rebꝰ diſtantibꝰ temporevel loco vel magnitudine ſicut ſomnia de bello troyano.de his que fiunt in principio oriētꝭ. vel etiam datocauſent̉ ab aliquo ſic diſtante. ſed tamē non habeant originem in nobis niſi per accidens et magis qͣꝫ alia dicendūeſt ſimiliter ſicut Democritus faciens cām ſomniorumdefluxiones et idola ꝓgredientia a corpore celi vſqꝫ adimaginatōem dormietis a quibꝰ dicebat fieri ſomnia. ſicetiam ẜm Areſto. habitudo et influentia celeſtis defert̉vſqꝫ ad corpus ſomniantis lumē aūt per aliquod vehiculum corporeū et ip̄m alterat et ipſum corpus alteratum vlterius alterat phātaſiā phantaſia aūt ſic excitataex aliquo motu ſic exiſtente in ip̄a virtute influentie format ſibi aliquod phantaſma ſimilius illi influentie quopoteſt facto defert̉ ad ſenſum cōem. et fit ſomniū qd̓ꝯtingit diuinare futura. et iſtud eſt ratōabile. qꝛ ſicut cuꝫaliquis eſt in paſſione tūc ſomniat. ſic etiā aliquis immutatur abinfluentia celeſti et iſtud eſt rationabilius qꝛinfluentia eſt maioris virtutis qͣꝫ paſſio Et iſtuꝫ modūdeclarat ph̓s. qꝛ ſicut cum aliqͥs mouet aereꝫ aut aquaꝫet hoc ſcꝫ aer vel aqua mota mouet aliud etiam quieſcēte illo quod primo mouit. qꝛ ꝯtingit hmōi motū ꝓcede

re ad aliquod diſtans pn̄te illo quod primo mouit. ſicetiam in propoſito. nihil prohibet aliquem motum ſenſum. id eſt idolū potente īmutare ſenſum et defluxionesꝓcedere ab ip̄o celo vſqꝫ ad animas ſomniantes a quibꝰmōtibus ip̄a aīa ſomniantis fecit idola que ſunt principia ſomniorū que diuinant̉ futura. et hmōi ſomnia magis fiunt in nocte qͣꝫ die. qꝛ illi motus influxiones factea celo in corpus magis apparēt in nocte qͣꝫ in die Et etiāmagis ꝑtingunt ad corpus aīam ſomniantꝭ qꝛ in dieꝓpter turbationem aeris magis diſſoluunt̉. noctes enimſunt ſilentiores diebꝰ in maiori tranquillitate. etiam innocte qn̄ ſenſus exteriores ſunt ligati tūc motus celimagis poſſunt excitare phantaſiam ergo dormientes etiāmagis poſſunt parcipere paruos motus exiſtentes interius qͣꝫ vigilantes. Et ab iſtis motibꝰ influxis a celoaīa format ſibi phantaſmata ex quibus fiunt ſomnia.ꝯtingit diuinare futura de rebꝰ ꝓcul acciduntEt ideo accidit paſſio hec quibuſlibet nonprudentiſſimis in die em̄ vtiqꝫ fierent et ſapiētibus ſi deus eſſet immittens. ſic autē veriſimile quoſlibet preuidere. nam intelligentia horum non eſt curis affecta ſed tanquā deſertavacua ab omnibus et mota ẜm mouens ducitur. Et quidam extatici preuident cauſaeſt qm̄ proprij motus non infeſtant ſed longeproijciūtur. extraneos ergo maxime ſentiūt qͦſdam aūt recte ſomniātes eſſe notos de notismaxime preuidere. accidit eo noti maximeſeinuicē ſolliciti ſunt. quēadmodū ꝓcul entesmaxime cognoſcunt ſentiunt ſic motus: notiorū em̄ notiores ſunt motus. melancolici aūtꝓpter vehementiam iacientes longe bene cōiectāt ꝓpter ꝑmutatōem cito habitū imaginātur ip̄i. quēadmodū em̄ phileydi poemata etfurioſi ſunt habita ſimilia dicūt intelligunt veluti venerē et verē. et ſic copulāt ad id qd̓ longeAmplius aūt ꝓpter vehemētiam non repellit̉eorū motus ab alio motu.Hic ſecundo ꝯſequēter declarat predicta ſomniamaxime accidunt tribus generibus hominū primo quibuſlibet id eſt fatuis et non prudentiſſimis. Ex quo ſequitur īmittuntur a deo. qꝛ ſi īmitterent̉ a deo tūcfierent de die et non de nocte. et magis ſapiētibꝰ qͣꝫ fatuiscuiꝰ ꝯͣriuꝫ ꝯtingit. qꝛ veriſil̓e eſt qͦſlibet id ē fatuos p̄uidere .i. ſomniare magꝭ qͣꝫ prudētes. Cuiꝰ ē qꝛ ītelligētia illoꝝ fatuoꝝ ē affecta curis. ſꝫ ē ſicut deſerta vacua ab oībꝰ actionibꝰ intellectus. et ideo, aīa ipſorū motaab influxione corꝑis celeſtis ducitur ẜm mouens id eſtẜm imperium mouentis. Secūdo ſomnia quibꝰ p̄uidētfutura maxime apparent extaticis. id eſt extaſim paſſis.cauſa eſt qꝛ iſtos motus ꝓprij non infeſtant ſed longeijciunt̉ ab ipſis et ergo maxime ſentiunt apparitione motuū exteriorū Et addit ph̓s quoſdā accidit recte ſomniare talia ſomnia quibus conuenit preuidere de notis.qꝛ noti amici maxīe ſtꝭ ſolliciti ſeinuicē Et qͦdāmōamici ꝓcul exiſtētes maxīe ꝯgnoſcūt ſentiūt ſe freq̄n