et ſomnioDe comno
ter cogitāt de ſe ipſis ſic etiā motus ipſorū ſunt tales ꝙper ipſos maxime veniūt in cognitionem amicorū etilli motus ſunt magis noti. eo ꝙ notiorū notiores ſūtmotus Tercio ipſis melancholicis maxime apparētſomnia qꝛ ipſi propter vehementiam impreſſionis ī ſuaimaginatione quaſi longe iacientes ſua phantaſmata etproprios motus recte ꝯiectant .i. recte ſomniāt. Etiammelancholici ꝓpter ꝑmutationem phantaſmatum et ꝓpter velocem diſcurſuꝫ de phantaſmate in phantaſma cito imaginant̉ ex vno phantaſmate phantaſma habituꝫid eſt ꝯſequens. ſicut in ſimili accidit in poematibꝰ. quiapoete ex vno ſimili ſtatim accipiunt aliud ſimile. ſic etiaꝫfurioſi faciunt qui ex vno ſimili ſtatim dicūt et intelligūthabita illi ſil̓i id eſt ꝯſequētia illud ſicut ex venere ſtatim ītelligunt verem et ex vere intelligunt qd̓dam aliud. ⁊ ſiccopulant ad id qd̓ eſt longe ꝓpter vehementiam impreſſionis phantaſmatum. etiam in melancholicis motusphantaſmatū exiſtens in ipſis non repellitur ab alio motu Et iō ex vno motu multum poſſunt ſomniare.Artificioſiſſimus aūt eſt iudex ſomniorumqui poteſt ſimilitudines inſpicere recte em̄ ſomnia iudicare cuiusqꝫ eſt. Dico āt ſimilitudinesqm̄ ſil̓ia accidūt phātaſmata eis q̄ in aqͥs ſuntidolis ſicut et pͥus diximus Ibi vero ſi multusmotus nō ſil̓is fit apparitio et ydola veris prōptus vero erit emphaſes iudicare. vtiqꝫ qui poteſt cito inſpicere et ſentire diſſipata et diſtortaydoloꝝ qm̄ hec eſt hominis vel eqͥ aut cuiuſcūqꝫ et ibi. Itaqꝫ aliquid poteſt ſimiliter ſomniūhoc Motus em̄ impedit rectū ſōniū Quidquidē igitur eſt ſōnus et ſomniū et propter quācauſā vtrūqꝫ horū ſit amplius aūt et de ea quein ſomnijs et diuinatōe dictū eſtHic tertio oſtendit quis ſit optimus interpres ſomniorum. Dicens ꝙ artificioſiſſimus interpres et iudex ſomniorum eſt ille. qui poteſt ſimilitudines inſpicere. id ē cōſiderare diuerſas ſimilitudines vl̓ idola in rebꝰqꝛ qͥlibet talis poteſt iudicare recte ſomnia. qꝛ iudicat detalibꝰ ſicut eueniūt. et hoc ph̓s declarat in ſil̓i dicens. ꝙſimilitudines ⁊ phantaſmata q̄ accidunt in ſomnijs ſuntſil̓es idolis que apparent in aqua ſicut prius dictum eſt.Sed ſi in aqua fiat multus motus tunc nō fit apparitioſimilis veris rebꝰ ſed fiūt idola diſtorta. ſic etiam in ſomnijs aliquando fiunt diſtorta ſomnia. quia motus impedit rectum ſomnium. Qui ergo poteſt cito inſpicere etſentire. emphaſes. id eſt ſimilitudines et diſſipata autdiſtorta idola facta in aqua et dicere ꝙ hoc ſit idoluꝫ hominis. illud vero equi. Ille etiā ſtatim p̄t percipere lotale ſomniuꝫ et talis ſimilitudo diſtorta iam pn̄s in ſomnio ducit in talem ꝯſtellatōem. et vlterius ꝙ talis ꝯſtellatio ducit in talem effectum. et talis eſt optimus interpres ſomniorū Finaliter ibi. Quid quidem igit̉. epilogat de ſomno et ſomnio Dicens. qͥd ſit ſomnus ⁊ ſomnium. et ꝓpter quā cām vtrūqꝫ eoꝝ accidat. et etiam dediuinatōne que accidit in ſomnijs et ꝑ ſomnia dictū eſt.¶ Utrū diuinatio futuroꝝ per ſomniaQVIſit poſſibilis et licita Dd̓m ad pri
mū ꝙ ſic. et hoc relinquitur ſufficienter ꝓbatum ex hisque dicta ſunt circa principium huiꝰ capituli Quia ph̓sibidem d̓t. ꝙ oēs aūt plures dicūt ꝙ ſomnia habeant aliquā ẜcatōnem. et hoc preſtat aliquam fidem tanquā ſitdictum ab experientia. et huic ꝯcordat Cōmentator cuꝫdicit ꝙ famoſum et cōmune dictum nō eſt in toto falſumet in ſeptimo ethicorū d̓t ph̓s. ꝙ fama quā multi populifamāt non oīno deperdit̉. Etiam d̓t comentator ꝙ quinegat diuinatōem q̄ fit ꝑ ſomnia. negat exꝑta et ſenſata.quia ſicut idem d̓t nō eſt homo qui nō viderit ſomniumalicuius futuri ẜcatm̄. Eſt tamen verum ꝙ diuinatioſiue p̄uiſio futurorum per ſomnia eſt multū difficilis. cuius ſignū eſt diuerſitas opinionū circa ipſa. quia diuerſitas opinionū de aliquo atteſtatur illiꝰ difficultatem Un̄multi ph̓oꝝ dixerūt hmōi ꝯgnitōem eſſe immiſſaꝫ īmediate a deo. vel ab aliqua ſubſtantia diuina. Uicet diuerſi mode. ſicut Socrates Apulegius Plato Auicenna etetiam Cōmentator. Socrates em̄ et Apulegius voluerunt ꝙ eēnt nobis a deo īmiſſa et addiderūt ſuis dictisillam cognitionem eſſe valde nobilem. ita ꝙ inuidet nobis ipſam deꝰ et iō eā nobis īmittit ſub metaphoris ſil̓itudinem habentibus cū rebꝰ fiendis ſiue futuris. ſꝫ iſtudvltimū eſt ſpecialiter falſum. qꝛ diuinū nō inuidet. ſicutdicitur primo metaphiſice. et ergo inuidia eſt lōge a deorelegata. ſed Auicenna voluit ꝙ īmittat̉ nobis a ſubſtātia īmateriali que eſt motrix in ſphera actiuoꝝ et paſſiuorum quā vocauit datorē formarū. Dixit em̄ ꝙ talis intelligentia imprimat in animas dormientiuꝫ aliqͣs ſimilitudines ex quibus fiunt ſomnia ꝑ que contingit diuinare de futuris. et iſtud dixit maxime cōtingere hoībusabſtractis a curis mūdanis et ꝯformiter dicit cōmentator in ſuo libello de ſomnio ꝙ largitio huius ꝯgnitioniseſt nobiliſſima ⁊ fit a re diuina. et ſubdit ꝙ intellectusſeparatus a materia ſit huius cognitionis largitor. Plato etiam dixit hmōi ꝯgnitionem fieri a ſubſtantia immateriali. qꝛ demones infra orbem lune quos dicebat imprimere in animas hominū ſimilitudines futurorū. Sꝫ oēsiſte ſnīe ſunt cōtra intentionem ph̓i. ꝓbat em̄ ph̓s in octauo phiſicoꝝ vt videtur ꝙ omnis nouitas que ꝯtingitin iſtis inferioribꝰ reducatur in motum celi et medianteillo in ſubſtantias ſeparatas. et ſic intentio eius videtureſſe. ꝙ nulla ſubſtantia īmaterialis influat in aliquod iſtorum inferiorum niſi mediante motu celi. ſed qūo ph̓s inhac parte ſit intelligendus patet in alijs locis. qꝛ hic crudus intellectꝰ ꝯtradicit theologis et vere philoſophantium principijs. Sed ꝙ ſit licita ptꝫ. qꝛ ẜm Areſto. innititur cauſis naturalibꝰ ꝑ quas licitum eſt rimari futuros effectus et rerum euentus.¶¶ Qꝭ ẜm intentionem ph̓i duNOTALV. plicia ſunt ſomnia quedaꝫ em̄ſunt ſomnia que immediate accipiunt originem ex nobis. et hoc tam ex ꝑte corporis qͣꝫ anime. Et illi ſunt intriplici drn̄a. quia quedam ſunt ſicut cauſe. et quedam ſicut ſigna et quedam ſicut accidentia futuroruꝫ. Ex hisque ſunt cauſa vel ſigna futurorum contingit preuiderefutura. nec hoc eſt difficile. qꝛ ẜm doctorē ſanctuꝫ mensalicuius ſollicita ex his que videt in ſomnijs induciturad aliquid faciendum vel vitandum. Similiter etiā ſomnia que ſunt ſigna reducuntur in cōmunem cauſam ſomnijs et futuris euentibꝰ et ergo frequenter ex eis fit ꝯgnitio futurorum. Si quis em̄ patiatur aliquam paſſioneꝫ