Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXIXv
Einzelbild herunterladen
 

De ſomnoet ſomnio

corpore. ſed ſedato motu euaporationis diſcreto ſanguine. ſicut quādo digeſtio eſt celebrata tūc fiūt valida directa ſomnia a quolibet ſenſu. quia tūc phantaſmata deferūtur ad ſenſum ꝯmunem. que faciūt apparere. videre. audire ⁊c̄. ẜm illa phantaſmata ortum habuerūt a diuerſis ſenſibꝰ exterioribꝰ. qꝛ ſenſus ꝯmunis accipit motuꝫ illorum phantaſmatū ipſoꝝ immutatōem ac ſi eſſent vere res. tūc credit ſe īmutari a ſenſibili exteriori.Quia autē viſus interdum moueri videturqui non videtur vt dicimus. qꝛ tactus duosmotus annūciat eo vnū duo videatur. Omi?nino em̄ qd̓ ab vnoquoqꝫ ſenſu dicit principiūniſi alius dignior cōtradicat. apparet quidem.igitur ſemper. putatur autem ſemper qd̓ apparet. Si quid diiudicat detineatur vel etiam moueatur ꝓprio motū. Quemadmodūvero diximus aliqui propter aliam paſſionēfacile decipiūtur. ita deueniētes propter ſomniū. quia mouentur ſenſitiua alia accidentiacirca ſenſum. quare modicam habens ſimilitudineꝫ videtur illud Cum em̄ dormierint deſcendente plurimo ſanguine ad principiumdeſcendūt mouent qui inſunt motus. hi qͥdēpoteſtate. illi vero actu. ſic autē ſe habent vt inmotu. hic quidē ſupernatat ex ipſo motus. Sivero hic corrumpitur hic. adinuicem itaqꝫ ſehabent quēadmodū facti ramuli aſcendētes inaqua liquefacta ſale ita inſunt poteſtate Cedēte ve qd̓ ꝓhibeat agūt ſoluto in exiguo reliquo ſanguine ſenſitiuis mouentibus habentes ſimilitudines. quemadmoduꝫ in nubibꝰſimiles dicūtur hominibꝰ centauris cito permutata Horum autem vnūquodqꝫ eſt ſicut dictum eſt. reliqua eius qd̓ in actu ſimulachri Hic ꝯſequenter oſtendit in hmōi apparitiōe ſimulachroꝝ aliquādo accidit deceptio. Dicens pͥus dictūeſt. aliquando aliquid videtur moueri viſu. id eſt ẜm viſum. qd̓ tamen non mouetur. ſicut patꝫ de nauigantibꝰ.ſimiliter etiam tactus permutatiōe digitorum dicit vnuꝫeſſe duo. et ſi non eſſet aliquis ſenſus ſuperior. tūc iudicaremus ſicut iſti ſenſus decepti dicunt. Et ſicut eſt in vigilādo. ita etiam eſt in dormiendo. qꝛ quandoqꝫ ſenſus ꝯmunis dicit id quod apprehendit ab vnoquoqꝫ ſenſu particulari. niſi ſenſus dignior ſibi ꝯtradicat. vel ipſe idem ſenſus per apparens nobilius. Et per tales motus apparetapparitio falſa. ſicut viſui moto ſemper apparet terra moueri. illud tamen qd̓ apparet non ſemper putatur nec creditur eſſe verum. Et hoc cōtingit quando illa virtus quediiudicat oppoſituꝫ eius qd̓ apparet ſenſui decepto detinetur per aliquam paſſionem. vel etiam ſi moueaturmotu ꝓprio. Tunc ibi (Quemadmodū vero) Ponit cām eius qd̓ dictum eſt. ſcꝫ in motu apparitōe fantaſmatū aliqn̄ decipimur Dicens ſicut exiſtētes in paſſione cito decipiūtur. vt dictum eſt. ita etiā qn̄qꝫ dormientes decipiūtur ꝓpter ſomnium ꝓpter hoc ipſa ſenſitiua

mouentur ꝓpter motum euaporatōis ꝓpter alia accidētia circa ſenius. Et ergo ſenſui quādoqꝫ ꝓpter modicaꝫ ſimilitudinē apparet videat illud a cuius ſimulachro mouetur. tūc vtitur ſenſus ꝯmunis ipſo phantaſmate ac ſieſſet res vera. Tūc ibi ( em̄ dormierint) Manifeſtat quare in ſomno in apparitōe ſimulachroruꝫ ꝯtingitdecipi per motum Dicens quādo homo dormit tuncad pͥmū ſenſitiuū deſcendit plurimꝰ ſanguis. illo ſanguine deſcendūt mouent̉ iſti motus qui ſunt impreſſi ipſi ſanguini. imprimūtur em̄ motus ſimulachroꝝ cum ip̄oIanguine. deſcendūt ad pͥmū ſenſitiuū. Et illorū motuūaliqui actu immutāt ſenſum ꝯmunē. Alij vero habēt poteſtatem immutandi. ſicut etiā ꝯtingit in motu alterationis. vna pars eſt in actu alia in potētia. qꝛ in iſto motuſimulachroꝝ aliquid ipſius motus ſupernatat eſt in actu. alteꝝ vero eſt in potentia. et ſi iſte motus corrūpaturalter regeneratur. Et iſti motus ſimula chroꝝ habēt ſe adſenſum ꝯmunē. ſicut ramūculi aſcendentes in aqua liquefacta impoſito ſale. qꝛ tūc apparent quidā ramunculi albiaſcendentes. cum vnus corrumpitur alter regeneraturet ſic vnus eſt actu alter vero eſt in poteſtate. Quia ergoſic fiunt corrūpunt̉ iſti motꝰ accidit hominē falli in ſomnio circa illos motus. illi motus agūt in ſenſum ꝯmunēqn̄ recedit illud qd̓ prohibet apparere hmōi motus. ſicutꝯtingit recedente motu euaporatiōis qui recedit digeſtaeuaporatōne. etiā ſoluto reliqͦ ſanguine in exiguo. itaſanguis deſcēdat a capite ad partes inferiores. qꝛ tūc motus habentes ſil̓itudines ſenſitiuis mouentibꝰ cito ꝑmutantur. ſicut etiā ꝯtingit in nubibꝰ que ſimiles dicūtur hominibꝰ centauris cito ꝑmutant̉. et ergo accidit error inapparitōe que eſt in ſomno. ſic decipimur in ſomnio propter motum Et abeūte vero eſt verū dicere qm̄ hoc qͣlechoruſcus. ſed non eſt choruſcꝰ. aūt ſentiebat dicebat choruſcū ꝓpriū qd̓ diiudicabat. ſed hoc illum choruſcū verum. Qd̓ itaqꝫ ſentiendo d̓t eſſe hoc ſi om̄ino detineat̉ aſanguine. quēadmodū ſentiens mouet̉ a motibꝰ qui ſunt in ſenſitiuis. videtur quidē ſimile ipſum eſſe qd̓ verum eſt. tanta ſomni potētia facit hoc latere. Quēadmodū igitur ſiquē lateat ſuppoſitus digitus oculo ſolumapparebit ſed putabit̉ eſſe duo qd̓ eſt vnum.Si vero lateat appa rebit quidē. putabitur aūt ſic in ſomnijs ſi ſentiat qͥdē qm̄ dormit. paſſionem in qua eſt ſenſus dormitōnisapparet quidē. Dicit autē qn̄ videtur quidē inipſo vt choruſcus. eſt autē choruſcus. Sepe em̄ dormiendo d̓t aliqͥd in aīa. qm̄ ſomniuꝫeſt qd̓ apparet. ſi vero lateat quoniā dormit nihil ꝯtradicit phantaſie. Hic conſequenter declarat quomodo ꝯtingit nosdecipi in apparitione ſimulachroꝝ ex parte ſomni. dicens ſi qͥs ſentiat choruſcū ipſo abſente. tūc verū ē dicereillud quod remanet in ſenſu. ſcꝫ ſpecies ſenſibilis eſt aliqͥdtale quale eſt Choruſcus. qꝛ eſt eius ſimilitudo. ſed noneſt choruſcus ẜm veritatem. nec ſentiens iudicat illud