Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXXIIIv
Einzelbild herunterladen
 

Deſomno etvigilia

centes actus vigilantium bene memorentur ſomniaactus vigilantium. dictum eſt in libro de problematibꝰet eſt talis. qꝛ memoria eſt ꝯſeruatio alicuius pͥus ſenſati ſenſu exteriori. ſed phantaſmata que ſunt principiumſomnij fuerūt pͥus ſenſata aliquo ſenſu exteriori. auteꝫactus vigilantiū. qꝛ illos exercet quando om̄es ſenſus exteriores ſunt ligati. ergo ſequitur talis hꝫ memoriaꝫ deſomnijs de actibꝰ vigilantiū quos exercuitQl̓ VIL. corde ſiue in loco cordi propinUtrum pͥmum ſenſitiuū ſit inquo tanqͣꝫ in ſuo principali organo Qd̓m ẜm Areſtotelem in hoc loco. ſimiliter in libro de morte vita. etin libro de motibꝰ affirmatiue ſic. Dicit em̄ ph̓us in libro de morte vita manifeſte virtus animalis vitalis ſint in eadem parte. ſcꝫ in corde. qꝛ ẜm eādem partemaliquid pͥmo viuit ſentit. ſed animal ẜm animal viuitpͥncipio vite quod eſt in corde. quia ibi eſt pͥncipiū fonscaloris ſpūs. ergo ⁊c̄. Et hoc idem patet rōne. qꝛ ſi ſitaliquis ſenſus particularis oportꝫ eſſe ſenſum ꝯmunemqꝛ ſenſus particularis eſt ſine ſenſu ꝯmuni. ſed formato ſolo corde eſt ſenſus tactus in ipſo. qꝛ ſi purgatur retrahit ſe. vt apparet in nouiter formatis embrionibꝰ. vt dicitph̓us de morte vita. ergo etiam erit ibi ſenſus ꝯmunis.Item ibi eſt pͥncipium ſenſus vbi eſt fons caloris ſpirituū. hoc autem eſt in corde. ergo ⁊c̄. Preterea quia om̄isdolor habitus per ſenſum tactus qui eſt principalis interomnes ſenſus exteriores pͥus pertingit ad cor qͣꝫ ad aliāpartem corporis. ergo pͥus defertur ſpecies ſenſibilis ipſius tangibilis ad cor qͣꝫ ad aliam partem. ergo neceſſe eritſenſum ꝯmunem eſſe in corde. Et ꝯfirmatur. quia ſi aliquis cōburatur in pede vel habeat aliquod apoſtema inaliqua parte inferiori. tunc cor dolet non caput. ergo ſignum eſt pͥmū ſenſitiuū ſit in corde in capite. Et iterum appetitus ſenſitiuus maxime viget in corde. ergomum ſenſitiuumAuicenna dicit eſt ꝯmuniFIIILIIINL. ter opino omniū medicoruꝫpͥmū ſenſitiuū ſeu ſenſuꝫ ꝯmunē eſſe in parte interiori cerebri medulloſa. ergo male hic d̓r ſit in corde. Dicēdum ſenſus ꝯmunis poteſt dupliciter accipi intelligiUno modo accipitur ſenſus ꝯmunis pro illo ad quodimmediate terminātur immutationes ſenſuū particularium. ſic ſenſus ꝯmunis eſt in capite. Alio modo capit̉ſenſus ꝯmunis pro illo quod eſt ſimpliciter vltimatumcentrum omniū ſenſuū particulariuꝫ. ſic eſt in corde. Secūdo dicendum duplex eſt organum ſenſus ꝯmunisquoddam eſt pͥme apprehenſionis ꝯiunctionis copulationis ſenſuum exteriorum. tale eſt in cerebro. ſicut probant rōnes medicorum. Aliud eſt organū ꝯplete ſenſationis ſiue vltimate cognitōis. illud eſt in corde.Excellentia calidi frigidi corrūpit ſenſum. ſed . cor eſt excellenter calidū. ergo videtur in corde non poſſit locari ſenſus ꝯmunis. Dicendumlicet cor ſit excellenter calidum. tamen eius caliditas mitigatur frigiditate cerebri.F Somnus eſt in cerebro. ergo primū ſenſitiuūV . Tenet ꝯſequentia. quia ſomnus eſt paſſio primi ſenſitiui. Antecedens probatur. qꝛ meatus a corde adcerebrum non ſunt obſtructi ꝓpter ꝯtinuū motum ſpiritu

um vitalium. ſed meatus a ſenſibꝰ exterioribꝰ ad ſenſumꝯmunem ſunt obſtructi. Et ꝯfirmatur qꝛ ſenſus cōmunis immediate mouetur a ſenſibꝰ exterioribꝰ. ergo erit eisimmediate ꝯiūctus. ſed hoc poteſt defendi niſi ſenſusꝯmunis ponatur in cerebro. ergo. cum omnes ſenſus exteriores ibi ponātur. Pre terea qꝛ in homine ſunt ſolumquatuor membra pͥncipalia. ſcꝫ cor quod eſt principiumoperationis vitalis. epar quod eſt pͥncipium nutritionisgenitalia que ſunt principia naturalis generationis. cerebrum eſt quartum. ergo neceſſe eſt ſit principiū alicuius operationis. niſi ſenſationis. ergo oportꝫ pͥmūſenſitiuū ſit in cerebro. Dicendū ad omnia ſimulſenſum ꝯmunem eſſe in aliquo poteſt intelligi dupliciter.Uno modo originaliter principiatiue. ſic eſt in corde.Alio organice ſubiectiue. ſic eſt in cerebro Conſequēs autem eſt his que dicta ſuntpertranſire quibꝰ factis vnde principiū paſſionis ſit vigilandi dormiendi Palam itaqꝫquoniam neceſſarium animali cum ſenſum habeat tunc primo nutrimentum ſuſcipere et augmentum. nutrimentum autem eſt omnibꝰ extremuꝫ his quidem que ſanguinem habēt ſanguinis natura: his vero que ſanguinem habent proportionale. locus vero fanguinis veneharum autem principium cor. palam autē qd̓dicitur eſt ex anatomijs. Deforis quidem igitur alimento ingrediente in ſuſceptiua loca fiteuaporatio ad venas. ibi vero permutatur etin ſanguinem vertitur vadit ad principiū. Dictum auteꝫ eſt de his in his que de nutrimento. nūc autē repetendū eſt de ip̄is huius gratiavt pͥncipia motus ſpeculemur. et patiēte particula ſenſitiua accidit vigilia ſomnus Hic ꝯſeque̓nter determinat de cauſa efficiente ſomni. Et primo dat ſuam intentionem Dicens ꝯſequēshis que dicta ſunt eſt pertranſire determinare quibꝰ motibus factis fiat ſomnus. vnde fiat principium efficiēspaſſionis vigilandi dormiendi. quaſi diceret. cum ſit determinatum de cauſa materiali ſomni vigilie. cōſequēseſt dicere de eius cauſa. vnde motus principium. ſiue deefficiente. Et primo premittit quedam que valent ad ſuum propoſitum quorum primum eſt. cum animal habeat ſenſum. tunc neceſſarium eſt ipſi animali primo ſuſcipere nutrimentum augmentum. Secūdum eſt nutrimentum extremum qd̓ iam dixit primuꝫ. quia eſt ī ꝓpinqͣconuerſione ad ſubſtatiā membri eſt de natura ſanguinisin aīalibꝰ hn̄tibꝰ ſanguinē. ſꝫ in hn̄tibꝰ ſanguinē vltimūnutrimentū eſt ꝓportionabile ſanguini Tercium eſt vene ſunt locus ſanguinis. Quartum eſt principium venarum eſt cor. hoc eſt manifeſtuꝫ ex anatomijs. id eſtdiuiſionibꝰ animalium. quia ſi animalia diuidantur inſpiciant̉ verſus cor tunc vident̉ vene hr̄e principiū a corde. Quintū eſt alimento deforis ingrediente in loca ſuſceptiua. pͥº recipit̉ in ſtomacho. ibi colat̉ ſeꝑat̉ t̓reſtrea ſubtili. t̓reſtrę mittit̉ ad īteſtina. ſubtile ꝟo ad epar. et