Areſtotelis

Folioxxxiii

tale ibi colatur ⁊ ſeparatur humiditas vrinalis et mittitur ad viſicā. Reſiduū vero qd̓ eſt quaſi vapor ſubtilismittit̉ ad venas q̄ ſunt inter ep̄ar et cor et ibi ꝑmutat̉ indiſpōem ſanguinis et rubificatur. ſꝫ tn̄ ibi ꝑfecte formāſanguinis non induit ſed ꝯſequenter vadit ad pͥncipiumſcꝫ cor. et ibi perfecte induit formam ſanguinis ꝑ quammouetur ad ſingulas ꝑtes corporis. vt ipſis vniatur ſcꝫin medio ventriculo cordis. et de iſto ſanguine id qd̓ eſtpurius ⁊ ſubtilius. mittit̉ ad ꝑtes ſuperiores ad nutriēdum partes ſenſitiuas groſſius vero mittitur ad ꝑtesinferiores ad nutriendū ipſas. Et de illis dcm̄ eſt in libro de nutrimento et nutribili ſed nūc repetendum eſtde ipſis huius gratia. vt ſpeculemur pͥncipia motus qͥbꝰſomnus cauſatur et quid patiente ꝑticula ſenſitiua accidit ſomnus et vigilia.Utrū cor ſit principium ſanguinisQl̓ Il. Dd̓m ꝙ ſic. vt patꝫ ꝑ rōem quāph̓s tangit in de aīalibꝰ. qꝛ illud eſt principium ſanguinis ſiue in illo eſt principium ſanguinis in quo eſt principium motus dilatatōis et cōſtrictionis ſed in corde ē pͥncipium motus dilatatōnis et conſtrictionis. igit̉. Maior ꝓbatur qꝛ motus ille cauſat̉ ex caliditate ſicut et ſanguis. nam ſanguis cauſatur a calido in corde. vt poſſꝫ exmultis manifeſtari. Et cōfirmatur quia illud eſt principium ſanguinis qd̓ primo formatur in aīalibus ſed coreſt hmōi. Preterea vene ſunt locus ſanguinis ſed cor ēeſt principium venarum. vt patet ex dictis Eſt tamē cōſiderandū. ꝙ medici volunt ep̄ar eſſe principium venaꝝſed hoc eſt contra intentōem ph̓i incuius etiam ſignumvene tranſeunt ꝑ totam ſubſtantiam epatis nō ſic āt trāſeunt ꝑ totam ſubſtantiam cordis. et ideo cor eſt venarūpͥncipium et non ep̄ar.F Areſtoteles d̓t in littera ꝙ alimento de foris¶ L. ingrediente defertur ad venas medias intercor et epar et ibi ꝑmutatur in ſanguinem et vertitur adprincipium. ſcꝫ cor. Dd̓m ꝙ alimētum in venis intermedijs inter cor et ep̄ar rubificatur ⁊ accipit aliquā ſanguinis diſpoſitionem. ſed complete formam ſanguinisnon habet per quam mittitur ad ſingula menbra niſi eāacceperit in cordeEpar eſt principium caloris. ergo viNl̓ A deretiam ꝙ ſit principiuꝫ ſanguinis.An̄s probat̉ qꝛ ꝑs dextra eſt fortior et calidior. ad quādeclinat ep̄ar qͣꝫ ſiniſtra ad quā declinat cor. Dd̓m ꝙcor ꝑ naturam ſuam eſt calidius qͣꝫ ep̄ar quia tamen calor eius cōtinue remittitur ꝓpter cerebrū ſibi oppoſituꝫſic fit frigidius epateNō em̄ eſt ſomnus quelibet īpotētia ſenſitiui. vt dictum eſt. etem̄ amentia ⁊ ſuffocatio aliqua ⁊ anime defectio facit hmōi impotentiamIam aūt facta fuit phātaſia quibuſdam defectum anime patientibus fortiter hoc quidē igit̉aliquā habet dubitationem. ſi em̄ ꝯtingat obdormire defectionē anime patienteꝫ contingitvtiqꝫ ſomniū eſſe et phātaſma Multi em̄ ſuntqui dicūt qui animo defecerunt et qui viſi ſunt

mortui eſſe de quibꝰ omnibus eandem rationem opinandum eſtHic conſequenter remouet dubiū dictum eſt em̄ prius ꝙ ſomnus ſit impotentia ſenſus. ideo poſſet aliquiscredere ꝙ quecūqꝫ impotentia ſenſus eſſet ſomnus Remouet hoc ph̓us Dicens ꝙ non quelibet impotētia ſenſuum eſt ſomnus et declarat illud ſicut prius de diuerſis impotentijs quarū nulla eſt ſomnus. qꝛ nulla apparitio contingens in huiuſmodi impotentijs eſt ſomniumlicet hoc apud quoſdam habeat aliquam dubitationemquia ſi ꝯtingat hmōi patientes dormire tunc contingitillam apparitōem eē ſomniū ſed iſtialienatia mente et qͥanimo deficiunt etiam ſi ſint quaſi mortui viſi dicūt multa mirabilia de qͥbꝰ opinamur eandē eſſe rationemSed vt diximus nō eſt ſomnus impotētiaom̄is ſenſitiui ſꝫ ex vaporatione circa nutrimētum paſſio fit hec Neceſſe em̄ qd̓ euaporatū ēpulſum quouſqꝫ impelli deinde conuerti ⁊ permutari ſicut euripū calidū vero cuiuſqꝫ aīaliuꝫad ſuperiora natūeſt ferri. cum autē in ſuperioribus locis fuerit multum ſimul iterū reuertit̉ferturqꝫ deorſum et reuertendo ꝓpellit caloremet ideo maxime fiunt ſomni a nutrimento. namrepente tunc multa hūiditas et corpulentia ſuiſum fertur. ꝯſtans quidē grauat ⁊ facit dormitare. Cū vero fluxerit deorſum ⁊ reuertēs repellit calorem tūc fit ſomnus et aīal dormit.Hic conſequenter infert cauſam efficientem ſomni.Et primo ponit eā ſcd̓o eā manifeſtat ꝑ q̄dā ſigna ibi.Signū autem horum. Dicit ergo primo ꝙ ſicut dictuꝫeſt prius. ſomnus non eſt quelibet impotentia ſenſus ſedfit hec paſſio ex euaporatione que fit circa nutrimentumſiue locum nutrimenti aſcendente ad ipſum cerebrum. etita ſomnus eſt impotentia cauſata ex tali euaporationeaſcendente vſqꝫ ad ſuperiorem partem capitis vbi infrigidatur et reflectitur ſuper ſeipſum. ſicut ventus turbinis et permutatur in vaporem ſeu humorem aqueum qͥdeſcendit ⁊ propellit calorem et ſpiritum ad interiora. etobſtruit etiam meatus quibus ſenſus communis influit ſenſibus ꝑticularibus et tunc organa ſentiendi exteriora infrigidantur et ex cōſequēti ligantur. et tunc huiuſmodi vapor deſcendit vſqꝫ ad ſenſum communem et ipſum immobilitat quare tunc fit ſomnus et dormit animal et propter illam cauſam ſomni maxime fiunt a nutrimento. id eſt ſtatim poſt acceptionem nutrimēti. quiatūc multa humiditas fertur ſurſum que frigiditate cerebri infrigidatur et grauat caput et facit homīes dormire propter cauſam ſtatim aſſignatam.Signū autem horum et ſomnifera omniaenim grauedinem capitis faciunt et potus etcibi vt opium et mandragora vinum et lolium et qui deorſumferuntur. Et qui dormitant hoc videntur pati et non poſſunt leuare caput et palpebras et poſt cibaria maxime talis

iiij