Deſomnoet vigilia

quia impotentia ſentiēdi eſt in illis quibus vene in collocomprehendūtur. ſicut patet de illis qui ſtrangulantur. etcum illa impotentia non eſt ſomnus Sed impotentia ſentiendi in primo ſenſitiuo propter cauſam que dicetur ſcilꝫpropter euaporationem aſcendentem ad cerebruꝫ eſt ſomnus. ⁊ hoc rationabiliter accidit. quia quando primū ſenſitiuum eſt impotens ſentire tunc neceſſe eſt ꝙ anima ſenſitiua ſit ligata ſꝫ non econtra.Somnus eſt paſſio eius qd̓FIVIIIIIUL. immobilitatur in ſomno. cūſomnus ſit immobilitatio. ſed primum ſenſitiuū non immobilitatur. ergo ⁊c̄ Minor probatur. quia primum ſenſitiuum eſt cor quod ſemper mouetur durante vita animalis. quies em̄ cordis eſt mors animalis ¶ Dicendum ꝙ duplex eſt immobilitatio cordis Quedam eſt queopponitur motioni ẜm locum. ſcꝫ motui dilatationis ⁊ cōſtrictionis. ⁊ ſic primum ſenſitiuū non poteſt immobilitariſtante vita animalis. Alia eſt immobilitatio que opponitur immutationi ſiue influentie ſenſus ꝯmunis in ſenſusexteriores. ⁊ tali modo primum ſenſitiuum immobilitatur et ligatur ſtante vita animalis. ⁊ talis immobilitatioeſt ſomnus.Somnus eſt paſſio illius a quo retrahit̉ calor ⁊V ¶ L. ſpiritus in ſomno. quia propter hoc ſomnꝰ cauſatur. ſed illa non retrahūtur a primo ſenſitiuo. īmo potius trahūtur ad ipſum. ergo ⁊c̄. ¶ Dicendum. licet aprimo ſenſitiuo non retrahantur calor ⁊ ſpiritus ſimpliciter tamen retrahūtur ſub illo eſſe ſub quo natum eſt recipere immutationē a ſenſibus particularibꝰ. propter humores frigidos a cerebro deſcendentes ad cor.FSomnus eſt paſſio eius quod primo immobiliI tatur in ſomno. ſed ſenſus particulares primo immobilitantur ſicut ad ſenſum apparet. ergo ⁊c̄. ¶ Dicendum ꝙ in principio dormitionis ſenſus exteriores prius ligantur imperfecte qͣꝫ ipſe ſenſus ꝯmunis ligetur propter hͦ ꝙ ſenſus ꝯmunis retrahit influxuꝫ ſuum ab exterioribꝰ ſenſitiuis. ſed tn̄ ſenſus ꝑticulares perfecte nō ligant̉niſi ſenſus ꝯmunis fuerit ligatus.¶ Propter quam vero cauſam accidit dormire ⁊ cuius paſſio dicendum. quoniam veromodi plures ſunt cāꝝ. Nā ⁊ qd̓ cuius grā. ⁊ qd̓vnde principium motus. ⁊ materiam. ⁊ ratōeꝫcauſas eſſe dicimus. Primum quidē igiturquoniam naturaꝫ dicimus gracia huius facere. hoc autem bonum aliqd̓. quietem vero omniū quod natum eſt moueri. cū non poſſit ſemper continue moueri cum delectatione neceſſarium eſt atqꝫ vtilem ſomno quoqꝫ propter ipſam veritatem coaptant metaphoram hanc tāqͣꝫ requies ſit. Quare propter ſalutem animalium exiſtit vigilia vero finis. nam fentire ⁊ ſapere omnibꝰ finis quibus ineſt alterum eorū optima em̄ hec finis vero optimus. Ꝙ autemneceſſarium vnicuiqꝫ animalium ineſſe ſomnum. Dico autm ex ſuppoſitione neceſſitatem

quoniam animal erit habēs ſuam naturam exneceſſitate ineſſe qͥdem em̄ oportꝫ ⁊ his exiſtētibꝰ alia exiſtere.¶ De fine ſomni¶ Iſta eſt ſecūda pars in qua philoſophꝰ determinaecauſas ſomni. Et primo proponit ſuam intentōem. Secundo exequitur propoſitum. ibi (Primum quidē) Dicens pͥmo ꝙ dicendū eſt ꝓpter quam cauſam accidit dormire. per quod innuit cām efficientē ⁊ finalem. Et etiamdicendū cuius partis corporis ſomnus ſit paſſio. ⁊ ꝑ hocinnuit cauſam materialem ſomni. Et ſtatim iuxta hocdiſtinguit modos cauſarū dicens. ꝙ modi cauſarum ſintplures. qꝛ dicimꝰ cās eſſe finē. efficiens. materiā. ⁊ rōnemid eſt formā. ¶ Et nota ꝙ ſomni ſunt tin tres cauſe. ſcilꝫmaterialis. efficiens. ⁊ finalis. qꝛ cuꝫ ſomnus ſit priuatioſic non habet cam formalem. ¶ Tūc ibi. ¶ Primū qͥdēexequitur de illis. Et pͥmo de cauſa finali Dicens ꝙ dicimus naturam agere ꝓpter finem. vt probatum eſt fecūdophyſicoꝝ. ſed finis eſt aliquid bonū ⁊ optimū. ergo natura agit ꝓpter aliquod bonū. ſed ſomnus eſt effectus nature. ergo eſt ꝓpter aliquem finem. ſcꝫ ꝓpter ſalutem aīaliuꝫ.Probat. qꝛ om̄ibꝰ que poſſunt moueri ⁊ tn̄ non poſſuntꝯtinue moueri cū delectatōe eſt quies vtilis ⁊ neceſſaria.ſed ſic eſt de aīalibꝰ. ergo animalibꝰ eſt neceſſaria quies. ſedſomnus eſt requies quedā. vt pꝫ ex ꝯmuni dicto hominūet aīalia neceſſatio indigent requie. ergo ſomnus eſt in animalibꝰ ꝓpter ſalutem aīalium. ita ꝙ ſalus animaliū ē finisſomni. Subiungit ꝙ vigilia eſt finis ſomni quo ad beneeſſe aīalium. Probat qꝛ in om̄ibꝰ naturaliter ordinatis optimū eſt finis alioꝝ. ſed in om̄ibꝰ habentibꝰ ſenſum optimūeſt ſentire ⁊ ſapere. ergo ſentire eſt finis omniū paſſionumſenſus. ¶ Tūc ibi (Qꝭ aūt nccārium) Declarat qualiter ſomnus ſit ncc̄arius cullibet aīali Dicens ꝙ ſoluꝫ eſtnccārius ex ſuppoſitōe. qꝛ ſi aīal debeat ꝯſeruari in ſua natura neceſſe eſt ipſum aliqn̄ ſuſcipere alimentū. ⁊ illo exiſtēte oportꝫ quedam alia exiſtere ſcꝫ euaporationem aſcendere ad cerebrū ⁊ ibi infrigidari ⁊ iterū deſcendere. ⁊ ſic ncc̄eeſt aīal qn̄qꝫ dormire ſi debeat ſaluteꝫ adipiſci. vt dcm̄ ē sͣNullū impedimentū alicuius finis reqͥrit̉ ꝓpterY illū fineꝫ. ſed ſomnus eſt impeditiuus vigilie. gͦnō requirit̉ ꝓpter vigiliā. ¶ Qd̓m ꝙ licet ſomnus ſit impeditiuus vigilie p̄cedentis quā remouet. tn̄ ꝯfert ad vigiliam ſequentem rōne ſpirituū qui corrūpūtur ⁊ recreantur in aīalibꝰ ꝑ ſomnum.¶ Amplius aūt quali motū ⁊ actu in corporibus aduenientibꝰ accidit vigilare ⁊ dormireanimalibꝰ poſt hoc dicendū. Alijs quidem igitur animalibꝰ. quemadmodū nō habentibꝰ ſanguinem exiſtimandū cauſas eſſe paſſionis veleaſdem vel proportionales ſanguineꝫ vero habentibꝰ que qͥdem hominibꝰ. quare ex his omnibꝰ ſpeculandū: Ꝙ qͥdem igitur ſenſus pͥncipium ſit ab eadem parte animalibꝰ a qua quidem motus determinatū eſt prius in alijs. ip̄aeſt trium determinatorū latorū qui mediuꝫ capitis ⁊ deorſum ventris. habentibꝰ quideꝫ igi-