De memoriaet reminiſcentia

ſed talis collatio non conuenit memorie ſed rationi tm̄. ergo reminiſcentia nō erit ex aliquo principio in memoria retento ¶ Dicendum ꝙ qͣꝫuis illa collatio non conueniat memorie ſenſitiue ẜm ſe capte. conuenit tamen ſibi perparticipationem rationis in memoriam redūdantis ⁊ eāaliquo modo ſublimantis. ¶ Et quando dicitur reminiſcentia etiam ꝯuenit brutis. cum ſit paſſio corporea.ergo videtur ꝙ nō ſemper participet influxum rationis.Antecedens probatur. qꝛ inquit ſanctus Thomas in pͥma ſecūde ꝙ mirabiles ſagacitates apparēt in operibusanimalium. vt apum aranearum ⁊ canum. Canis em̄ inſequens ceruū ſi ad triuium venerit explorat odoratu anceruus primam aut ſecūdam viam tranſierit. ꝙ ſi non inuenerit tranſiſſe iam ſecurus ꝑ terciā viā incedit vtens inexplorando quaſi ſyllogiſmo diuiſiuo. quo cōcludi poſſetceruū per illam viam incedere. exquo nō inceſſit per aliasduas. ⁊ ſic videtur ꝙ ī brutis animalibꝰ ſit diſcurſus quiſufficit ad reminiſcentiam. Dicendū ꝙ ille operationesnon ſunt ex electione. ⁊ ergo proprie non ſunt diſcurſiue. ſꝫſunt ex quadam naturali inclinatione quam habent ab intelligentijs ſeparatisA Obliuio repugnat memorie ⁊ reminiſcētie. ergoI male ponitur in definitione reminiſcentie. Antecedens probatur. quia memoria ⁊ reminiſcentia ſemꝑ requirunt retentionem alicuius ſpeciei vel intentionis.¶ Dicendum ꝙ duplex eſt obliuio. Una eſt totalis queeſt totalis corruptio vel remotio omniū ſpecierum vel intentionum prius in memoria reſeruatarum. ⁊ illa repugnat tam memorie qͣꝫ reminiſcentie. Alia eſt obliuio partialis que ſolum eſt corruptio aliquorum iſtorum. ⁊ illa neceſſario requiritur ad reminiſcentiam. Sed alij per illā obliuionem ſecūdam intelligūt remiſſionem ſpecierum velintentionum. aut ipſarum perturbationem per quam homo non poteſt prompte inuenire quod querit. ¶ Et qn̄queritur. vtrum reminiſcentia ſit inuentrix omnium quememoria perdidit. Dicendum ꝙ non. ſed ſolum quorundam. que ſcꝫ aliquo modo manſerunt in memoria. vel ẜᵐʰpartem ſui. vel in ſimili. vel in contrario ⁊ ſic de alijs. Illavero que nullum horum habent in memoria non reſumūtur per reminiſcentiam. ſed per nouū addiſcere vel ſentirevt patꝫ ex dictis.¶ Contingūt autem reminiſcentie quoniāaptus natus eſt hic motus iam poſt hunc. Siquidem em̄ ex neceſſitate manifeſtum ꝙ cū moueatur illo hoc mouebitur. Si autem nō ex neceſſitate ſed ex conſuetudine vt ad multuꝫ mouebitur Accidit autem quoſdam ſemel conſueuiſſe velocius qͣꝫ alios multotiens motos. vnde quedā ſemel videntes magis memoramurqͣꝫ altera multotiens¶ Poſtqͣꝫ philoſophus inquiſiuit quomodo reminiſcentia ſe habeat ad alia que ad cognitionem pertinent.Hic conſequenter incipit manifeſtare reminiſcendi modum. Et pͥmo manifeſtat reminiſcendi modum. Secundo oſtendit differentiam inter memoriam ⁊ reminiſcentiam. ibi (Qꝭ quidem igitur non idem ſunt) Circa pͥmūprimo oſtendit modū reminiſcendi quātū ad res quaruꝫreminiſcimur. Secūdo qͣꝫtum ad tempus. qꝛ reminiſcen

tia ꝯcernit tempus ſicut memoria. ibi (Maxime autemPrima autē pars iterum diuiditur in duas. In pͥma proponit cauſam reminiſcendi. In ſecunda oſtendit modumquo proceditur in reminiſcendo. ibi (Cum igit̉ reminiſcimur.) Cauſa aūt reminiſcēdi eſt ordo motuum qui relinquūtur in anima ex pͥma impreſſione eius quod pͥmo apprehendimus. Hanc ergo cauſam ꝓponens dicit ꝙ reminiſcentie ꝯtingūt per hoc ꝙ vnus motus natꝰ eſt poſt alium nob̓ occurrere Quod qͥdem ꝯtingit dupl̓r Uno mōquādo ſecūdus motus ſeqͥtur poſt primuꝫ ex neceſſitate.Sicut ad apprehenſionem hominis ſequit̉ ex neceſſitateapprehenſio animalis. Et ſic manifeſtū eſt ꝙ quādo anima mouetur pͥmo motu ꝙ etiam mouebitur ſecūdo Aliomodo ꝯtingit ꝙ ſecūdus motus nō ſequitur poſt pͥmuꝫex neceſſitate ſed ex ꝯſuetudine. qꝛ ſcꝫ aliquis ꝯſueuit poſthoc illud cogitare vel dicere vel facere. ⁊ tūc ſecūdus motus non ſequitur poſt primū ſemper. ſed vt ad multuꝫ. ideſt vt in pluribꝰ. ſicut etiā effectus naturalis vt in pluribꝰex ſuis cauſis conſequitur ⁊ non ſemper. Dicta aūt conſuetudo nō firmatur equaliter in omnibꝰ hominibꝰ. qꝛ qͥdam ſemel cogitando velocius firmant in ſe ꝯſuetudinēqͣꝫ alij qui multotiens cogitant hoc facere poſſint qd̓ ꝯtingit vel ꝓpter maiorem attentiōem ⁊ profundiorem cogitatōem. vel ꝓpter naturam que eſt melius receptiua imp̄ſſionis. Et inde eſt etiam ꝙ nos videntes quedam ſemelmeliꝰ memoramur qͣꝫ alia multotiens viſa. etiam illa viſaquibꝰ vehementius intendimꝰ magis manent in memoria. ſed illa que ſuꝑficialiter ⁊ leuiter videmus aut cogitamus cito a memoria labūtur¶ Cum igitur reminiſcimur mouemur ẜmquedam priorum motuum quouſqꝫ vtiqꝫ moueamur poſtqͣꝫ ille conſueuit vnde ⁊ qd̓ conſequenter venamur meditantes a nunc. aut alioaliquo. ⁊ vt a ſimili. aut contrario. aut propinquo. ⁊ propter hoc fit reminiſcentia. Motusem̄ hoꝝ hoꝝ quidē eſt idem: horum autem ſimul illorum autem partem habent. quare reliquū paruū qd̓ motum eſt poſt illum. Queruntquidem igitur ſic ⁊ nō querentes autem ſic reminiſcūtur cū poſt alteꝝ motum ille fiat vt auteꝫ ẜm multa alteris factis motibꝰ quales diximus fiebat ille; Mocet 79A Renin¶ Ftic ꝯſequenter oſtendit quomodo reminiſcentiaprocedat ſuppoſito predicto ordine motuū Et primo concludit ex premiſſis Dicens ꝙ exquo vnus motus ſequitur poſt aliuꝫ vel ex neceſſitate vel ex ꝯſuetudine. tūc oportet ꝙ quādo reminiſcimur ꝙ moueamur ẜm aliquem priorem motum quouſqꝫ moueamur ex conſuetudine adillud quod intendimus re inuenire reminiſcendo. quia reminiſcētia nihil aliud eſt qͣꝫ inquiſitio alicuius qd̓ a memoria excidit. Et illud pͥmū a quo reminiſcens ſuam inquiſitionē incipit qn̄qꝫ eſt tempus aliquod motum. quādoqꝫaūt aliqua res mota. Scd̓m tempus aūt incipit quādoqꝫa nūc. id eſt a p̄ſenti tempore procedēdo in p̄teritum cuiꝰquerit memoriam. Sicut (exempli gratia) ſi querat memorari id quod fecit ante quatuor dies meditatur hodiefeci hoc. heri illud. tercia die aliud. ⁊ ſic ẜm conſequentiaꝫmotuū cōſuetorum prouenit reſoluendo in id quod fecut