Areſtotelis

Folio xxvj

Memoratur em̄ nunc que audiuit aut viditaut paſſus fuit prius. nō qd̓ nūc paſſus eſt memoratur nūc. Amplius manifeſtum quoniam memorari eſt nō nūc reminiſcentē. ſed a pͥncipio ſentientem aut patientem¶ Hic ꝯſequenter oſtendit ꝙ memoria nō eſt in primo inſtanti in quo iam facta eſt noticia ſiue per modumhabitus ſiue per modum paſſionis. ſicut quando noticianōdum eſt verſa in habitum. Dicens ꝙ cum facta ē notitia in indiuiſibili quod eſt vltimū temporis generatōisnoticie. tunc in nullo inſtanti dici poteſt ꝙ iam inſit patiēti. id eſt acquirenti notitiam paſſio ⁊ ſcientia. ⁊ capit̉ hicſcientia ꝯmuniter pro habitu ⁊ paſſione. Ratio huius eſtquia ſemper in vltimo inſtanti generationis verum eſt dicere eſſe id cuius eſt generatio. ſicut in vltimo inſtanti generationis ignis. ignis iam eſt. Scientia autem exiſtentenihil prohibet memorari ea que iam ſcimus. ſed hoc eſt ꝑaccidens. quia non memoramur ea inquantum in preſenti eorum ſcientiam habemus Quia non ꝯtingit per ſe memorari ante factum tempus. id eſt anteqͣꝫ interueniat tēpus intermedium inter noticiam prius exiſtentem ⁊ ip̄aꝫmemoriam. Memoratur em̄ nūc aliquis que pͥus audiuit vel vidit. vel qualitercūqꝫ paſſus fuit. nō autem nuncmemoratur qd̓ nūc paſſus eſt. Sed manifeſtum eſt ꝙ iaꝫpͥmo aliquis paſſus dicitur in inſtanti paſſionis. ergo tūcnon eſt memoria. ¶ Tūc ibi (Amplius manifeſtumOſtendit vlterius ꝙ reminiſcentia neqꝫ eſt memorie reſumptio neqꝫ acceptio. Dicens manifeſtum eſſe ex predictis ꝙ memorari ꝯtingit non nūc reminiſcentem. id ē. nōmemoratur aliquis huius quod nūc reminiſcitur ſed eiꝰqd̓ a pͥncipio ſenſit vel qualitercūqꝫ paſſus eſt. ⁊ tunc noneſt reminiſcentia. ergo reminiſcentia nō eſt reſumptio memorie. ſed refert̉ ad aliqͥd qd̓ pͥus aliqͥs apprehendit.¶ Sed cum reſumat quā prius habuit ſciētiam aut ſenſum. aut cuius quidem habitū memoriam diximus. hoc eſt ⁊ tūc reminiſci eſt nōeoruꝫ que dicta ſunt aliquid memorari. aut accidit ⁊ memoriam ſequitur. Neqꝫ itaqꝫ hocſimpliciter ſed cum ante eſſent iterum fiant ſedeſt vt eſt aut nō vt Uis em̄ diſcernere ⁊ inuenire contingit eūdem idem. Oportꝫ igitur differre reminiſci ab his ⁊ in ente pluri pͥncipio qͣꝫ exquo addiſcant reminiſci¶ Hic ꝯſequenter manifeſtat quid ſit reminiſcentia.Et primo oſtendit ꝙ reminiſcentia ſit reſumptio primeacceptionis. Secūdo oſtendit ꝙ non quelibet talis reſumptio eſt reminiſcētia. ibi. (Neqꝫ itaqꝫ) Dicit ergo pͥmoꝙ reminiſcentia nō eſt reſumptio memorie. ſed cum aliqͥsreſumit id quod prius ſciuit vel ſenſit ſenſu proprio velꝯmuni. huius habitum dicimus eſſe memoriam. Sicutautē memorari refertur ad pͥus factam noticiam. ita ⁊ reminiſci. quia tunc eſt reminiſci cum aliquo modo reſumimus priorem apprehenſionem. nō autem ſic intelligendoquaſi reminiſcentia ſit aliquid eorum que dicta ſunt. ſcꝫvel memoria vel fantaſia vel ſcientia. Sed per reminiſcetiam accidit memorari. quia reminiſcentia eſt quidā mo

tus ad memorandum. ⁊ ſic memoria ſequitur reminiſcētiam ſicut terminus motum. Uel ẜm aliam litteram reminiſentia ſequitur memoriam. qꝛ ſic̄ut inquiſitio ratiōiseſt via ad cognoſcendum. ⁊ tamen ex aliquo cognito ꝓcedit. ita etiam reminiſcentia eſt via ad aliquid memorādum. et tamē ex aliquo memoratu procedit. vt infra magis patebit. ¶ Tūc ibi. (Neqꝫ itaqꝫ) Oſtendit ꝙ nonquelibet reſumptio ſenſus vel ſcientie ſit reminiſcētia. Dicens ꝙ hoc non eſt vniuerſaliter veruꝫ ꝙ reminiſcentia ſitquandocūqꝫ iterum fit cognitio ſcientie vel ſenſus que pͥus fuerat. ſed quodāmodo contingit reſumentem ſcientiam ⁊ ſenſum reminiſci ⁊ quodāmodo non. Sed ꝙ nō ſitvniuerſaliter verum oſtendit per hoc ꝙ contingit eūdemhominem ſecūdo poſt amiſſam ſcientiam idem addiſcereaut inuenire quod pͥus. hoc tamen non eſt reminiſci. ergooportꝫ ꝙ reminiſci differat ab iterato addiſcere vel inuenire. ⁊ ꝙ aliquid plus ibi ſit qd̓ ſit principium reminiſcendiqͣꝫ requiratur ad addiſcenduꝫ. ſed quid ſit illud plus ꝑ ſequentia manifeſtabit̉.¶ F Utrum reminiſcentia ſit meQV l..: moria. aut alicuius cognoſcibilis acceptio prima ¶ Dicendum ꝙ non. ſed eſt definitiue reſumptio noticie elapſe a memoria ex aliquo principio in memoria retento. Et ꝙ non ſit memoria ſic oſtenditur. quia reminiſcentia eſt recordatio alicuius reſeruatiet nondum obliti. Etiam reminiſcentia requirit quandam collationem quare ſolum conuenit hominibꝰ. ſed illam non requirit memoria. quia memoramur ſine collation illius de quo memoramur ad aliud cognitum. cū em̄actus memorandi fit ſubita recordatione preteriti. ⁊ cōuenit tam hominibus qͣꝫ brutis. Ꝙꝭ autē reminiſcentia nōſit prima acceptio cognoſcibilis pꝫ ex dictis. Etiaꝫ pͥmaacceptio reſpicit rem ſcitam ⁊ inuētam abſolute. ſed reminiſcentia reſpicit inuentum oblitum ⁊ poſtea iterum cognitum. Sed ꝙ reminiſcentia ſit definitiue inquiſitio ⁊ reſumptio notitie elapſe a memoria ex aliqͦ principio in memoria retento Sic patꝫ qꝛ reminiſcentia fit cum quodaꝫmotu ⁊ diſcurſu ratiocinatiuo. qui eſt ordinate ab aliquoin aliud. ⁊ termiuus a quo illius motus eſt aliquod principium in memoria retentum habens certum ordineꝫ adoblitum. Sed terminus ad queꝫ eſt reſumptio illius obliti ex tali pͥncipio in memoria retento Et iſta duo explicātur in iſta definitione. ergo eſt bona. Eſt tamen conſiderandum ꝙ ad reminiſcentiaꝫ tres actus requirūtur. Primus eſt memoria aliquorum. ſcꝫ illorum que ſunt principia reminiſcentie. Secūdus eſt ratio cinatiuꝰ diſcurſus qͦprocedimus ex illis memoratis ad aliquod oblitum velnon memoratū. Tercius eſt inuētio illiꝰ nō memoratiF Memoria ⁊ reminiſcentia habent idem ſubie¶ . ctum. ſcꝫ illud de quo prius facta eſt notitia inquo conueniūt memorabile ⁊ reminiſcibile. ergo videturꝙ non diſtinguantur. ¶ Dicendum ꝙ memoria ⁊ reminiſcentia non diſtinguūtur inquantum capiuntur propotentijs. ſed hic capiūtur pro ipſis actibꝰ memoratiuis ⁊reminiſcitiuis. ⁊ ſic diſtinguūtur vt patet ex ipſorum definitionibꝰ ⁊ ex dictis. Et qͣꝫuis illi actus verſantur circaidem obiectum. hoc tamen eſt diuerſimode. quia actus reminiſcendi tendit in tale obiectum cum quodam diſcurſu ordinato qͥ nō eſt abſqꝫ rōne. ſic aūt nō ē de mēoria.rReminiſcentia fit per collationem alicuius co¶. gniti ad illud quod deletum eſt per obliuioneꝫ.

E ij