De memoriaet reminiſcentia

prius ſenſimus ⁊ intelleximus Ideo circa actum memorie tripliciter ſe habent homines Aliquādo em̄ qͣꝫuis in nobis ſint motus phantaſmatū qui ſunt facti ab eo qd̓ prius ſenſimus. qui ſcꝫ relinquūtur ex prima īmutatōne ſenſus a ſenſibili. tamē neſcimus ſi accidat hos motus eſſe innobis ẜm hoc ꝙ prius ſenſimus aliquod. ⁊ ideo dubitamus vtrum memoremur vel nō. Secūdo contingit aliquando ꝙ homo intelligit ⁊ reminiſcitur aliquid qd̓ prius audiuimus ⁊ vidimus cuius phantaſma tunc nobisoccurrit. qd̓ eſt ꝓprie memorari. ⁊ hoc ꝯtingit quando illequi ſpeculatur phantaſma mouetur quidem ab ipſo preſenti phantaſmate. ſed ꝯſiderat ipſum inqͣꝫtum imago alterius quod pͥus ſenſit vl̓ intellexit. Tercio mō aliquādoaccidit ꝯtrarium pͥmi modi. vt ſcꝫ credat homo ſe memorari cum nō memoratur. ſicut accidit cuidam qui dicebat̉Antiphoron. et erat origine orieta. ⁊ ſimiliter ꝯtingit aliis qui patiūtur alienatiōem mentis. qꝛ phantaſmata queeis de nouo occurrūt eſtimant ac ſi eſſent aliquorū pͥus factorum. ac ſi memorentur illa que nunqͣꝫ viderunt vel audierunt. Et hoc ꝯtingit cum aliquis ꝯſiderat id qd̓ noneſt imago alterius pͥus facti ac ſi eſſet eius imago¶ Meditatōes aūt memoriam ſaluāt in reminiſcēdo. hoc aūt eſt nihil alterū qͣꝫ ſpecularimultotiēs ſicut imaginē ⁊ nō ẜm ſe. Quid qͥdēeſt igit̉ mēoria ⁊ memorari dictū ē. qm̄ phātaſmatis ⁊ imaginis cuius phantaſma habituset cuius particule earum que in nobis. qꝛ pͥmiſenſitiui ⁊ quo tempus ſentimus¶ Hic ꝯſequēter oſtendit per quid memoria ꝯſeruetur. Dicens ꝙ frequentes meditationes eorum que ſenſimus aut intelleximus ꝯſeruant memoriam in reminiſcendo. id eſt in hoc ꝙ aliquis bene reminiſcatur eorū quevidit aut intellexit. Quia meditari nil aliud eſt qͣꝫ multotiens ꝯſiderare aliquam rem. ſicut imaginem pͥorum apprehenſorum. ⁊ non ſolum ẜm ſe. Qui quideꝫ modus cōſiderandi ꝑtinet ad rōnem memorie. ſed manifeſtuꝫ eſt ꝙex frequenti actu memorandi habitus memorabiliū cofirmatur ſicut ⁊ quilibet habitus ꝑ ſimiles actus. qꝛ multiplicata cauſa fortificatur ⁊ effectus. ergo ⁊c̄. ¶ Tuncibi (Quid quideꝫ ē igit̉) Epilogat ſupra dicta Dicensꝙ dictum eſt quid ſit memoria ⁊ memorari. que memoria eſt habitus. id eſt habitualis quedam ꝯſeruatio phantaſmatis. non qͥdem ẜᵐ ſeipſum. quia hoc pertinet ad virtutem imaginatiuam. ſed inqͣꝫtum phantaſma eſt imagoalicuius pͥus apprehenſi. Dictum eſt etiā ad quam partem anime eorum que in nobis ſunt pertineat. quia ſcilicꝫpertinet ad primum ſenſitiuū inquantum per ipſum cognoſcimus tempus.¶Qꝭ ꝯmuniter quatuor aſſignanNOIANOAtur cauſe bone memorie. Primaeſt frequens ꝯſideratio memorabilis per imaginē vt imago eſt. id eſt vt eſt relata ad rem in preterito ſenſatam propter cauſam ſuperius aſſignatam. Secūda cauſa eſt. fortis ⁊ attenta meditatio circa memorabile. quia quandoqꝫ ex vna forti attentione circa aliquod fit melior memoria qͣꝫ ex multis debilibꝰ ⁊ non attentis cōſiderationibus.Tercia cauſa eſt āmiratio de obiecto memorabili. Quarta eſt delectatio vel triſticia illata ex tali obiecto. quia que

multum ꝯtriſtant vel delectant cum forti attentiōe conſiderant̉ ⁊ etiaꝫ frequenter meditantur.E reminiſci autem reliquū eſt dicere pͥmum quidem igitur quecūqꝫ in argumentatiuis rationibꝰ vera ſunt oporcet ponere vt exiſtētia Nō em̄ eſt memorie reſumptio reminiſcentia neqꝫ acceptio Cum em̄primum addiſcat aut patiatur non reſumit memoriam neqꝫ vnam Nulla em̄ ante facta eſt neqꝫ ex principio accipit. cum em̄ factus fuerit habitus aut paſſio tunc memoria eſt quare cumpaſſione que fit non infit¶ De reminiſcentia.¶ Poſtqͣꝫ ph̓us determinauit de memoria ⁊ memorabili. nūc ꝯſequenter determinat de reminiſci. Et primodicit de quo eſt intentio. Secūdo proſequitur propoſitū.ibi (Non em̄ eſt memorie) Dicens primo ꝙ poſtqͣꝫ dictum eſt de memoria. reliquum eſt dicere de reminiſci hocordine. vt quecūqꝫ q̄ vera accipi poſſunt ꝑ diſputatiuasrationes primo ſupponantur quaſi exiſtentia vera. per qd̓excuſat ſe a prolixa diſputatione eorum que ad reminiſcētiam pertinent ¶ Tunc ibi (Non em̄ eſt memorie) Exequitur propoſitum. Et circa hoc tria facit. Primo oſtendit quid ſit reminiſcentia per cōparationem ad alias apprehenſiones. Secūdo determinat modum reminiſcēdiibi (Contingūt autem) Tercio oſtendit qualis paſſio ſitreminiſcentia. ibi. (Eorum autem corporea) Circa primum duo facit. quia primo oſtendit quid non ſit reminiſcentia. Secūdo quid ſit. ibi (Sed cum reſumit) Dicitergo primo. ꝙ reminiſcentia neqꝫ eſt reſumptio memorie.ita ſcꝫ ꝙ nihil aliud ſit reminiſciqꝫ iterato memorari. neqꝫiterum reminiſcentia eſt prima acceptio alicuiꝰ cognoſcibilis. puta que fit per ſenſum vel intellectum. Et ad huius manifeſtationem ponit differentiam iſtorum duoruꝫque propoſuerat. ſcꝫ reſumptionis memorie ⁊ acceptiōis.Dicēs ꝙ acceptio non eſt memoria. qꝛ ille qui accipit nōmemoratur. nec ecōuerſo memoria eſt prima acceptio. eoꝙ ille qui memoratur non accipit de nouo. Primum ſicoſtendit. quia cum aliquis primo addiſcit qͣꝫtuꝫ ad apprehenſionem intellectiuam. aut patitur qͣꝫtum ad apprehenſionem ſenſitiuam. ille tunc nullam reſumit memoriam.qꝛ nihil reſumitur niſi prius exiſtens. Sed nulla memoria preceſſit. ergo primum addiſcere vel ſentire nō eſt memoriam reſumere Secūdū ſcꝫ ꝙ memoria non ſit primaacceptio ſic oſtendit. quia memoria eſt facti. vt ſupra habitum eſt. tūc em̄ eſt memoria quando noticia per modū habitus vel ſaltem paſſionis iam eſt vt in facto eſſe. ſed cumeſt ipſa paſſio in ipſa acceptione noticie nōdum eſt in factoeſſe. ergo nōdum eſt in homine memoria¶ Adhuc autem cuꝫ primo facta eſt in indiuiduo ⁊ vltimo paſſio quidem inexiſtit iam patienti et ſcientia ſi oportꝫ vocare ſcientiam habitum aut paſſionē. Nihil em̄ aūt prohibet ẜmaccidens memorari quedam que ſcimus memorari aut ẜm ſe non eſt autem factum tempꝰ