Folio xxv.
ramur qd̓ nō ſentimus qd̓ abſens. Et ſi eſt ſimile ſicut figura aut pictura in nobis huius ipſius ſenſus. ꝓpter qd̓ vtiqꝫ erit memoria alterius. ſed nō huius ipſius. agens enim memoriaſpeculatur hāc paſſionē ⁊ ſentit hūc. Quomodo igitur nō preſens memoratur. erit vtiqꝫ videre nō p̄ſens ⁊ audire.¶ Hic ꝯſequēter argumētatur ad queſtionē pͥus poſitam. Dicens exquo eſt tale accidens circa memoriamſcꝫ ꝙ ſit in ea paſſio quedā preſens. vt patꝫ in pictura. querendū eſt vtrū aliquis memoret̉ hanc paſſionē que p̄ſent ialiter eſt in memorante aut rem ſenſibilem a qua facta eſtiſta impreſſio. Et ſtatim obijcit ad vnā partem Dicensꝙ ſi quis dicat ꝙ homo memoretur hanc paſſionē p̄ſentēſequeret̉ ꝙ nihil abſentiuꝫ memorabimur. qd̓ eſt ꝯtra predicta. ¶ Tūc ibi ¶Si vero illud) Obijcit ad aliā partem tribꝰ rōnibꝰ. quarū pͥmam ponit Dicens. ꝙ ſi aliqͥsmemoretur illam rem a qua facta eſt paſſio. videtur eē incōueniens ꝙ homo ſentiat id qd̓ eſt p̄ſens. ſcꝫ paſſionē etqd̓ ſimul ꝯmemoret̉ id qd̓ eſt abſens. qd̓ nō poteſt ſentireDictū eſt em̄ ꝙ memoria pertinet ad pͥmū ſenſitiuū. ⁊ ſicno videtur ꝙ ſenſus ſit de vno ⁊ memoria de alio. Secūda rō. qꝛ ſi hmōi paſſio que eſt p̄ſens memorāti eſt in nobis ſicut quedam figura aut pictura ipſius ſenſus. id eſtrep̄ſentans pͥmā immutationem ſenſus a ſenſibili. quaretūc memoria erit alterius. ſcꝫ rei. ⁊ nō ipſius figure vel picture. cū em̄ ſit figura ſenſus. manifeſtū eſt ꝙ apprehendipoteſt. Et hͦ pꝫ experimento. ꝙ ille qui memorat̉ ſpeculaialiquid per intellectum circa hanc paſſioneꝫ. vel ſentit perpartem ſenfitiuam. ſed videtur eſſe incōueniens ꝙ p̄ſente eo quod cadit ſub apprehenſione illud non apprehenditſed aliquid aliud. Tercia rō querit qūo aliquis poſſet interiorem memorari illud qd̓ nō eſt p̄ſens. qꝛ cū ſenſus exterior ſit ꝯformis interiori. ſequeret̉ ꝙ etiam ſenſus exterior eſſet rei nō p̄ſentis. ita ſcꝫ ꝙ ꝯtingeret videre ⁊ audirerem nō p̄ſentem. qd̓ videt̉ incōueniens.¶ An eſt vt ꝯtingit ⁊ accidit hoc vt em̄ in tabula ſcriptū. aīal ⁊ aīal eſt ⁊ imago. ⁊ idē ⁊ vnūipſum eſt ambo eſſe. tamen nō idem amborū ⁊eſt ꝯſiderare. ⁊ ſicut animal ⁊ ſicut imagineꝫ. ſicet qd̓ in nobis fantaſma oportꝫ ſuſcipere et ipſum aliquid ẜm ſe eſſe ⁊ alterius fantaſma: Secūdum quideꝫ ſeipſum ſpeculamur vt fantaſma eſt. Inqͣꝫtum vero alterius. vt imago ⁊ memorabile. quare ⁊ cuꝫ agat motus ipſius. ſiqͥdēinqͣꝫtum ẜm ſe ſic ſumpſerit anima ip̄m vt intelligibile aliquod aut fantaſma videt̉ adeſſe. Siautē inquātum alterius ⁊ ſicut in pictura tanqͣꝫimaginē ꝯſiderat et qui nō videt Coriſcū et coriſci imaginē hec alia paſſio huius ſpeculationis ⁊ qn̄ ſicut aīal pictum cōſiderat in aīa. hocqͥdem fit ſicut intelligibile ſolum: hoc autē ibi.qꝛ imago memorabile.¶ Hic ꝯſequēter ſoluit ꝓpoſitam queſtionē. Et tria fa
cit. qꝛ pͥmo oſtendit ꝑ quam cām ꝯtingit memorari. Secūdo oſtendit. quid ſit cā ꝙ aliquid bene in memoria ꝯſeruetur. ibi (Meditatōes aūt) Tercio epilogat ibi (Quidquidē igitur eſt) Circa pͥmū duo facit. qꝛ pͥmo ſoluit dubitatōem. Secūdo manifeſtat ſolutōem ꝑ ſignū. ibi (Etob hoc. Dicit ergo pͥmo ꝙ poteſt aſſignari qūo cōtingatet accidat hoc qd̓ dictuꝫ eſt. ſcꝫ ꝙ aliquis ſentiat paſſioneꝫp̄ſentem ⁊ memoret̉ rem abſentem. Et inducit exemplūde aīali quod pingit̉ in tabula. qd̓ qͥdem eſt aīal pictum. ⁊eſt imago aīalis veri. ⁊ qͣꝫuis vnū ſubiecto ſit cui ꝯueniūthec ambo. differūt tamen hec duo rōne. ⁊ ergo eſt alia cōſideratio eius inqͣꝫtum eſt animal pictū ⁊ inqͣꝫtum eſt imago aīalis veri. Ita etiā fantaſma qd̓ eſt in nobis p̄t accipivel ꝓut eſt aliqͥd ꝑ ſe vel vt eſt fantaſma alterius ẜm ſe qͥdem eſt quoddā ſpeculatiuū circa qd̓ ſpeculatur intellectꝰvel fantaſia qͣꝫtum pertinet ad partē ſenſitiuaꝫ. ſed ẜm ꝙeſt fantaſma alterius qd̓ pͥus ſenſimus vel intelleximꝰ. ſicꝯſiderat̉ vt imago in aliud ducēs. ⁊ ſic eſt pͥncipiū memorādi. ⁊ ideo cū aīa memoret̉ ẜm modū fantaſmatis ſi aīaꝯuertatur ad ip̄m ẜᵐ ſe. ſic videtur aīe adeſſe vel aliquodintelligibile qd̓ intellectus in fantaſmate inſpicit. vel ſimpliciter fantaſma qd̓ vis imaginatiua apprehēdit. Si vero anima ſe ꝯuertat ad fantaſma vt eſt alterius. ⁊ ꝯſiderat ipſam tanqͣꝫ imaginem eius qd̓ pͥus ſenſimus vel intelleximus. vt dictū eſt circa picturam. ſicut ille qui nō videt Coriſcum. ⁊ tamen ꝯſiderat eius fantama ⁊ Coriſciimaginē. tūc oritur alia paſſio ꝯſideratōis que ꝑtinet admemoriam. ⁊ ſic accidit de fantaſmate alicuius ſingularis hominis. ſcꝫ Coriſci. qd̓ qn̄qꝫ ꝯſideratur ẜm ſe ⁊ qn̄qꝫ vt imago. ita etiam accidit circa intelligibilia quandointellectus inſpicit ad phantaſma ſicut ad quoddaꝫ aīalpictum ⁊ inſpicit ſe ad ipſum ẜm ſe. ſic ſolum ꝯſideraturvt quoddā intelligibile. ſi autē intellectus inſpiciat ad ipſum inqͣꝫtum eſt imago ſic erit pͥncipiuꝫ memorandi ſicutaccidit ibi circa particularia. Sic ergo manifeſtū eſt ꝙ qn̄aīa ꝯuertit ſe ad phantaſma ꝓut eſt quedam forma reſeruata in parte ſenſitiua. ſic eſt actus imaginatōis ſiue fantaſie. vel etiā intellectus ꝯſiderantis circa hoc vniuerſale.Si aūt aīa ꝯuertatur ad ipſuꝫ inqͣꝫtuꝫ eſt imago eius qd̓pͥus vidimus aut intelleximus. hoc ꝑtinet ad actum memorandi. ⁊ qꝛ eſſe imaginem ẜcat intentōnem quandamcirca hanc formā. ideo ꝯueniēter Auicēna d̓t ꝙ memoriareſpicit intentōem. imaginatio vero formā¶ Et ob hoc aliquādo neſcimus factis nobis in anima huius motibꝰ ab eo qd̓ pͥus ſenſimus. ſi ſecūdū ſenſiſſe accidit ⁊ ſi eſt memoria aut nō dubitamus qn̄qꝫ. Aliqn̄ aūt acciditintelligere ⁊ reminiſci qm̄ aliqͥd audiuimꝰ prius aut vidimus. hoc aūt cōtingit cū ſpeculāstanqͣꝫ ip̄m ꝑmutetur ⁊ ꝯſideretur ſicut alteriꝰFit aūt aliquādo ⁊ ꝯtrarium vt accidit antiforonti et alijs extaſim paſſis. fantaſma em̄ dicebant vt facta et nō memorantes. Hoc autēfit cum aliquis vt imaginem tanqͣꝫ imaginemconſideret¶ Hic conſequēter hoc quod dixerat manifeſtat perquedam ſigna Dicens ꝙ quia tunc memoramur quando accedimus ad phantaſma ẜm ꝙ eſt imago eius quod
E l.