Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XXIIIIv
Einzelbild herunterladen
 

De memoriaNet reminūicenrio

dit illas formas et intentōnes etiam in alijs aīalibus etvis memoratiua retinet Aūc dd̓m eſt ad argumētum cum doctore actus vis memoratiue eſt memorari rem abſolutē. ſꝫ prout eſt in preterito apprehēſa ſenſu vel intellectu. Cōtingit tamen diuerſarū potentiarum vna eſt quaſi radix et origo aliaꝝ. quaꝝ actus actusipſius prime potentie preſupponunt. ſicut nutritiua eſtquaſi radix augmētatiue et generatiue potentie quarumvtraqꝫ vtit̉ nutrimento. Sic etiam in ꝓpoſito ſenſusmunis eſt radix phantaſie memorie que preſupponūtactum ſenſus cōis. et pro tanto memoria dicit̉ paſſio primi ſenſitiui. qꝛ in ſe ordinatꝭ poſterius ſꝑ hꝫ modū paſſionis reſpectu prioris Uel dicenduꝫ breuius memoria non eſt paſſio primi ſenſitiui ſubiectiue ſꝫ effectiue qͥamemoria ſenſitiua hꝫ obiecto preteritū. vt preteritumqd̓ primo a ſenſu cōi ꝯgnoſcit̉ Et ẜm hūc modū dicituretiaꝫ phantaſia paſſio primi ſenſitiui. qꝛ ſcꝫ oritur ab aīamediante primo ſenſitiuo ſed tn̄ eſſentialiter eſt paſſioimaginatiue.Dubitabit autē vtiqꝫ aliquis propter quidquidē paſſione preſente re vero abſente memoratur qd̓ preſens. Manifeſtum em̄ qm̄ oportet intelligere talē aliquem factā per ſenſuꝫin anima et in parte corporis habēte ipſam velut picturam quandam paſſionem. cuius dicimus habitū eſſe memoriam. factus em̄ motusimprimit velut picturā quandā ſenſibilis ſicutſigillātes anulis.Poſtqͣꝫ ph̓us oſtendit qͥd ſit memoria et cuius ꝑtisaīe. Hic ꝯſequēter oſtendit cām memorādi Et circaduo facit. qꝛ primo ꝓponit dubitatōem Scd̓o ſoluit eamibi Aut eſt vt ꝯtingit. Dicit ergo primo. aliqͥs p̄t dubitare in memorando q̄dā paſſio p̄ſentialiter afficiataīam ſcꝫ ſpes ſenſibilis. res vero cuius memoramur noneſt preſens quare memoramur id qd̓ eſt pn̄s ſcꝫ reꝫet memoramur paſſionē pn̄tem Sꝫ paſſio ſitſens qn̄ memoramur ph̓s pͥmo manifeſtat cām. ibi manifeſtū em̄ Dicens manifeſtū eſſe oportet intelligialiquā talem paſſionē factam in aīa et in organo corporisaīati et huius aīe dicimus memoriā eſſe quēdā habitumEt illa paſſio eſt quaſi q̄dā pictura et ſil̓itudo ſenſibiliset remanet in phantaſia etiā ſenſibili abeūte. ſicut ille quiſigillat anulis imprimit figurā quādaꝫ cere remanet etiam ſigillo vel anulo remoto. Et d̓r notanter in textu in aīa et in ꝑte corꝑis hn̄te ip̄am qꝛ illa paſſio ꝑtinet ad ſolā aīam ſꝫ ad ꝯiunctum qꝛ ꝑtinet ad ꝑtem ſenſitiuā que eſt actus organi corꝑalis Sꝫ noīat memoriāhabitū huius ꝑtis. eſt. qꝛ ea in memoria ꝯſeruamqn̄qꝫ actu apprehendimus ſꝫ qͣſi habitual̓r tenemꝰ.Unde et ī his quidā qui in motu multo propter paſſionem aut ꝓpter etatem ſunt. fit memoria tanqͣꝫ vtiqꝫ in aquā fluētē incidēte motu ſigillo alijs qͥdē nihil ꝓpt̓ frigida ſic̄ antiēedificiorū ꝓpt̓ duriciē accipiētis paſſionēfit īpreſſio Propt̓ qd̓ qͥdē multū noui et ſenesīmemores. fluūt hi qͥdē ꝓpt̓ augmētū hi ꝟoꝓpt̓ decrementū. Sil̓r āt et multū veloces aut

tardi neutri vident̉ memores eſſe hi qͥdē plusoportuno hūidiores ſunt. illi ꝟo duriores hisqͥdē igit̉ manet phantaſma inanima aliosvero non tangit.Qui ſunt male memorieHic ꝯſequēter manifeſtat ꝓpoſituꝫ ſigna ſcꝫ inmemorando ſit predicta paſſio pn̄s Dicens ꝓpter talis paſſio neceſſaria eſt ad memorandū ꝯtingit inqͥbuſdā fit memoria qꝛ ſunt ī multo motū ꝓpter quāilla paſſio neceſſaria ad memorandū recipit Quimotus accidit ex multis cauſis. pͥmo ꝓpter paſſionē corꝑisſicut accidit in infirmis et ebrijs. Secūdo ꝓpter paſſionem aīe ſicutin his qui ſunt ꝯmoti ad iram vel cōcupiſcentiam. Tertio ꝓpter etatem deputatā augmento veldecremento. et ꝓpter hmōi cauſas corpus hoīs eſt ī quodam fluxū ſic pōt retinere īpreſſionē Accidit etiaꝫhoc ꝓpter motū rei ſenſibilis ſicut ꝯtingeret ſi aliqͥs motus vel etiā ſigillū imprimeret̉ in aquā fluentē. qꝛ em̄ ſtatim ꝓpt̓ fluxū deperiret figura. In qͥbuſdā vero alijsrecipit̉ p̄dicta imp̄ſſio. qn̄qꝫ quidē ꝓpter frigiditatē ꝯgelantē humores. ſicut accidit in his ſunt in magno timore qͥbꝰ ꝓpter frigiditatē quādā poteſt īprimi aliqͥd inaīa ip̄oꝝ. Et ponit ph̓s exemplū de antiquis edificijs.qꝛ qn̄ paries eſt nouus anteqͣꝫ ſementū inſpiſſet̉ tūc pōtde facili īmutari aūt poſtqͣꝫ antiquat̉. Quādoqꝫ etiāaccidit ꝓpter frigiditatē ſꝫ ꝓpter duriciem naturalemeiꝰ qd̓ dꝫ recipere paſſionē ſicut ſunt corꝑa terreſtria etiāſi ſint calida. ſed aquea indurant̉ hoc ſuꝑinfrigidant̉Et ꝓpter p̄dictas cauſas illi ſunt multū noui ſcꝫ pueri et etiam ſenes ſunt immemores. qͥa corꝑa puerorumſunt in fluxū propter augmentum vel ſenum propterdecrementuꝫ. ſimiliter etiā ꝓpter p̄dicta vident̉ beneeſſe memores illi ſunt multū veloces aut multū tardiqꝛ veloces ſunt magis humidi. et in eis remanet īpreſſio phantaſmatis in aīa. ſed duros illa imp̄ſſiogit qꝛ recipiūt phantaſmatis imp̄ſſionēEa quis a puericia accipit firmiter in memoria tenet iuxta illud Oratij Nunc adhibe puropectore verba puer. nūc te melioribꝰ offer Quo ſemel eſtimbuta recens ſeruabit odorē Ueſta diu ⁊cͣ. male d̓rin lrā pueri ſint īmemores Solutio doctoris hoceſt accn̄s ꝓpter vehemētiā motus ex qua ꝯtingit vt ea admiramur magis memorie imprimatur p̄cipue āt admiramur noua et inſolita ſꝫ pueris de nouo ingredientibus mūdum aduenit maior admiratio de aliqͥbꝰ inſolitis ex hac firmiter memorant̉ Et ſil̓r ſenes ſunt benememoratiui de eoꝝ factis antiquis ẜm hoc d̓r primorhetorice ſenes regunt̉ memorijs. qꝛ frequēter mueditant̉ de p̄teritis ſꝫ frequēs meditatio eſt cauſa bone memorie Etiā ſenes ſunt magꝭ exꝑti ſꝫ experimētū cauſatex multis memorijs Sꝫ tn̄ ſe et ẜm ꝯditiōem corꝑisfluentis naturaliter ꝯuenit eis. vt ſint labilis memorieſil̓r mulieres ſunt minꝰ memoratiue qͣꝫ viri ꝓpter fluxum et motū qͣꝫ etiā ꝓpter nimiā humiditatē impeditrecepti retentionem.Sed ſi quidē tale accn̄s eſt circa memoriā vtꝝhāc memorat̉ paſſionē aūt illud a quo facta eſtSi qͥdē eſt hoc abſentiū nihil vtiqꝫ memorabuntur ſi vero illud qūo ſentientes hoc memo-