De memoriaNet reminūicenrio
dit illas formas et intentōnes etiam in alijs aīalibus etvis memoratiua q̄ retinet Aūc dd̓m eſt ad argumētum cum doctore ꝙ actus vis memoratiue eſt memorari rem nō abſolutē. ſꝫ prout eſt in preterito apprehēſa ſenſu vel intellectu. Cōtingit tamen ꝙ diuerſarū potentiarum vna eſt quaſi radix et origo aliaꝝ. quaꝝ actus actusipſius prime potentie preſupponunt. ſicut nutritiua eſtquaſi radix augmētatiue et generatiue potentie quarumvtraqꝫ vtit̉ nutrimento. Sic etiam in ꝓpoſito ſenſus cōmunis eſt radix phantaſie ⁊ memorie que preſupponūtactum ſenſus cōis. et pro tanto memoria dicit̉ paſſio primi ſenſitiui. qꝛ in ꝑ ſe ordinatꝭ poſterius ſꝑ hꝫ modū paſſionis reſpectu prioris Uel dicenduꝫ breuius ꝙ memoria non eſt paſſio primi ſenſitiui ſubiectiue ſꝫ effectiue qͥamemoria ſenſitiua hꝫ ꝓ obiecto preteritū. vt preteritumqd̓ primo a ſenſu cōi ꝯgnoſcit̉ Et ẜm hūc modū dicituretiaꝫ phantaſia paſſio primi ſenſitiui. qꝛ ſcꝫ oritur ab aīamediante primo ſenſitiuo ſed tn̄ eſſentialiter eſt paſſioimaginatiue.Dubitabit autē vtiqꝫ aliquis propter quidquidē paſſione preſente re vero abſente memoratur qd̓ nō preſens. Manifeſtum em̄ qm̄ oportet intelligere talē aliquem factā per ſenſuꝫin anima et in parte corporis habēte ipſam velut picturam quandam paſſionem. cuius dicimus habitū eſſe memoriam. factus em̄ motusimprimit velut picturā quandā ſenſibilis ſicutſigillātes anulis.Poſtqͣꝫ ph̓us oſtendit qͥd ſit memoria et cuius ꝑtisaīe. Hic ꝯſequēter oſtendit cām memorādi Et circa hͦduo facit. qꝛ primo ꝓponit dubitatōem Scd̓o ſoluit eamibi Aut eſt vt ꝯtingit. Dicit ergo primo. ꝙ aliqͥs p̄t dubitare cū in memorando q̄dā paſſio p̄ſentialiter afficiataīam ſcꝫ ſpes ſenſibilis. res vero cuius memoramur noneſt preſens quare gͦ memoramur id qd̓ nō eſt pn̄s ſcꝫ reꝫet nō memoramur paſſionē pn̄tem Sꝫ ꝙ paſſio ſit p̄ſens qn̄ memoramur ph̓s pͥmo manifeſtat ꝑ cām. ibi manifeſtū em̄ Dicens manifeſtū eſſe ꝙ oportet intelligi eēaliquā talem paſſionē factam in aīa et in organo corporisaīati et huius aīe dicimus memoriā eſſe quēdā habitumEt illa paſſio eſt quaſi q̄dā pictura et ſil̓itudo ſenſibiliset remanet in phantaſia etiā ſenſibili abeūte. ſicut ille quiſigillat cū anulis imprimit figurā quādaꝫ cere q̄ remanet etiam ſigillo vel anulo remoto. Et d̓r notanter in textu in aīa et in ꝑte corꝑis hn̄te ip̄am qꝛ illa paſſio nō ꝑtinet ad ſolā aīam ſꝫ ad ꝯiunctum qꝛ ꝑtinet ad ꝑtem ſenſitiuā que eſt actus organi corꝑalis Sꝫ ꝙ noīat memoriāhabitū huius ꝑtis. iō eſt. qꝛ ea q̄ in memoria ꝯſeruamqn̄qꝫ nō actu apprehendimus ſꝫ qͣſi habitual̓r tenemꝰ.Unde et ī his quidā qui in motu multo propter paſſionem aut ꝓpter etatem ſunt. nō fit memoria tanqͣꝫ vtiqꝫ in aquā fluētē incidēte motu⁊ ſigillo alijs qͥdē nihil ꝓpt̓ frigida eē ſic̄ antiēedificiorū ⁊ ꝓpt̓ duriciē accipiētis paſſionē nōfit īpreſſio Propt̓ qd̓ qͥdē multū noui et ſenesīmemores. fluūt eī hi qͥdē ꝓpt̓ augmētū hi ꝟoꝓpt̓ decrementū. Sil̓r āt et multū veloces aut
tardi neutri vident̉ memores eſſe hi qͥdē plusoportuno hūidiores ſunt. illi ꝟo duriores hisqͥdē igit̉ nō manet phantaſma inanima aliosvero non tangit.Qui ſunt male memorieHic ꝯſequēter manifeſtat ꝓpoſituꝫ ꝑ ſigna ſcꝫ ꝙ inmemorando ſit predicta paſſio pn̄s Dicens ꝙ ꝓpter hͦꝙ talis paſſio neceſſaria eſt ad memorandū ꝯtingit ꝙ inqͥbuſdā nō fit memoria qꝛ ſunt ī multo motū ꝓpter quāilla paſſio neceſſaria ad memorandū nō recipit Quimotus accidit ex multis cauſis. pͥmo ꝓpter paſſionē corꝑisſicut accidit in infirmis et ebrijs. Secūdo ꝓpter paſſionem aīe ſicutin his qui ſunt ꝯmoti ad iram vel cōcupiſcentiam. Tertio ꝓpter etatem deputatā augmento veldecremento. et ꝓpter hmōi cauſas corpus hoīs eſt ī quodam fluxū ſic ꝙ nō pōt retinere īpreſſionē Accidit etiaꝫhoc ꝓpter motū rei ſenſibilis ſicut ꝯtingeret ſi aliqͥs motus vel etiā ſigillū imprimeret̉ in aquā fluentē. qꝛ em̄ ſtatim ꝓpt̓ fluxū deperiret figura. In qͥbuſdā vero alijs nōrecipit̉ p̄dicta imp̄ſſio. qn̄qꝫ quidē ꝓpter frigiditatē ꝯgelantē humores. ſicut accidit in his qͥ ſunt in magno timore qͥbꝰ ꝓpter frigiditatē quādā nō poteſt īprimi aliqͥd inaīa ip̄oꝝ. Et ponit ph̓s exemplū de antiquis edificijs.qꝛ qn̄ paries eſt nouus anteqͣꝫ ſementū inſpiſſet̉ tūc pōtde facili īmutari nō aūt poſtqͣꝫ antiquat̉. Quādoqꝫ etiāaccidit nō ꝓpter frigiditatē ſꝫ ꝓpter duriciem naturalemeiꝰ qd̓ dꝫ recipere paſſionē ſicut ſunt corꝑa terreſtria etiāſi ſint calida. ſed aquea indurant̉ ꝑ hoc ꝙ ſuꝑinfrigidant̉Et ꝓpter p̄dictas cauſas illi qͥ ſunt multū noui ſcꝫ pueri et etiam ſenes ſunt immemores. qͥa corꝑa puerorumſunt in fluxū propter augmentum vel ſenum propterdecrementuꝫ. ſimiliter etiā ꝓpter p̄dicta nō vident̉ beneeſſe memores illi qͥ ſunt multū veloces aut multū tardiqꝛ veloces ſunt magis humidi. et gͦ in eis nō remanet īpreſſio phantaſmatis in aīa. ſed duros illa imp̄ſſio nō tāgit qꝛ nō recipiūt phantaſmatis imp̄ſſionēEa q̄ quis a puericia accipit firmiter in memoria tenet iuxta illud Oratij Nunc adhibe puropectore verba puer. nūc te melioribꝰ offer Quo ſemel eſtimbuta recens ſeruabit odorē Ueſta diu ⁊cͣ. gͦ male d̓rin lrā ꝙ pueri ſint īmemores Solutio doctoris ꝙ hoceſt ꝑ accn̄s ꝓpter vehemētiā motus ex qua ꝯtingit vt eaq̄ admiramur magis memorie imprimatur p̄cipue āt admiramur noua et inſolita ſꝫ pueris de nouo ingredientibus mūdum aduenit maior admiratio de aliqͥbꝰ inſolitis ⁊ ex hac cā firmiter memorant̉ Et ſil̓r ſenes ſunt benememoratiui de eoꝝ factis antiquis ⁊ ẜm hoc d̓r primorhetorice ꝙ ſenes regunt̉ memorijs. qꝛ frequēter mueditant̉ de p̄teritis ſꝫ frequēs meditatio eſt cauſa bone memorie Etiā ſenes ſunt magꝭ exꝑti ſꝫ experimētū cauſatex multis memorijs Sꝫ tn̄ ꝑ ſe et ẜm ꝯditiōem corꝑisfluentis naturaliter ꝯuenit eis. vt ſint labilis memorie ⁊ſil̓r mulieres ſunt minꝰ memoratiue qͣꝫ viri tā ꝓpter fluxum et motū qͣꝫ etiā ꝓpter nimiā humiditatē q̄ impeditrecepti retentionem.Sed ſi quidē tale accn̄s eſt circa memoriā vtꝝhāc memorat̉ paſſionē aūt illud a quo facta eſtSi qͥdē eī eſt hoc abſentiū nihil vtiqꝫ memorabuntur ſi vero illud qūo ſentientes hoc memo-