Et in hoc differt memoria ab omnibꝰ alijs actibꝰ ſenſitiuis. qꝛ qͣꝫuis alij actus ſint circa preterita non tamē ſubrōne preteritiōis Et qn̄ querit̉. quare cōiter volētesmemorari de aliquo nō pͥn̄t. ⁊ qn̄ nō curant bn̄ memorātur Dd̓m ideo. qꝛ dū aliquis nitit̉ cito memorari tūcnimiū multiplicantur phantaſmata ꝑ quoꝝ multiplicatōem turbatur memoria. ſꝫ qn̄ aliqͥs nō curat tūc phantaſmata ſunt quieta et faciliter occurrit illud qd̓ inquiritur. Et ſi iterū querat̉ quare volentes cito memorari faciunt aliqd̓ ſignū corꝑale puta nodū in corrigia velaliqd̓ ſil̓e. Reſpondet̉ ꝙ ideo. qꝛ ꝑ tale ſignū corporaleacuunt̉ phantaſmata in memoria. Et qꝛ in organo memorie vel eſtimatiue eſt quedā opilatio q̄ impedit liberūtranſituꝫ ſpirituū ſenfitiuorū et illa opilatio paruo motu diſſoluitur. et ergo volentes memorari mouēt caput.Sil̓r etiam melius memoramur in tenebris qͣꝫ in luce qꝛmotus ſenſibiliū exterioꝝ qͥ ſunt maiores impediūt motus ſenſibilium interiorū qͥ ſunt debilioresQuoniā āt de phātaſia prius ī his q̄ ſunt deaīa dictū eſt. ⁊ intelligere nō eſt fine phantaſmate Accidit em̄ eadē paſſio intellectui q̄ qͥdeꝫ eſtin deſcribēdo. ibi em̄ nulla vtentes qͣꝫtitate trigoni determīata. tn̄ finitū ẜm qͣꝫtitatē deſcribimus et intelligēs fil̓r et ſi nō intelligat quātū ponit̉ an̄ oculos quātū intelligit aūt nō ẜm ꝙ qͣntū eſt ſolū. ſi āt natura ſit quātoꝝ infinitoꝝ anteponit̉. tn̄ quātū determinatum. intelligit āt ẜmꝙ quātū ſolū Propter quā aūt cām nō ꝯtingitintelligere nihil ſine ꝯtinuo neqꝫ ſine rōne tꝑisetiam alia ratioPoſtqͣꝫ ph̓us oſtendit quid ſit memoria. Hic ꝯſequenter oſtendit ad quā ꝑtem aīe ꝑtinet. Et circa hocprimo p̄mittit quoddā qd̓ eſt neceſſariū ad ꝓpoſiti manifeſtatōem. Secūdo manifeſtat ꝓpoſitum. ibi Qagnitudinē aūt et motū. Dicit ergo primo ꝙ in libro de aīadictū eſt de phātaſia quid ſit. Quia ſcꝫ eſt motus factꝰa ſenſu ẜm actū. Et in eodē libro dcm̄ eſt ꝙ nō ꝯtingithoīem ſine phantaſmate intelligere Et ad manifeſtationē huius vltimi inducit quodduꝫ exemplū. Dicēs ꝙ ita accidit circa intellectum qͣꝫtum ad hoc ꝙ indiget phātaſmate. ſicut accidit in ſcriptoribꝰ figurarū geometrie inquibꝰ deſcribitur quidā triangulus alicuius determinate quantitatis ⁊ tn̄ geometra in ſua demonſtratione nōvtit̉ aliqua determinata quātitate trianguli Sil̓r ⁊ huiuſmodi volenti intelligere reꝫ aliquam ꝓponit̉ ante oculos phantaſma alicuiꝰ determinate qͣꝫtitatis ſcꝫ ſingularis. ſicut volenti intelligere hominem occurrit imaginatio alicuius hoīs bicubiti. ſed tn̄ intellectus intelligit hominē inqͣꝫtuꝫ eſt homo nō aūt inqͣꝫtuꝫ habet hāc qͣꝫtitatēet qꝛ intellectus pōt intelligere naturā quātitatis iō ſubiūgit ph̓s ꝙ ſi aliqͣ que debent intelligi ẜm naturam ſuāſint qͣꝫta. puta. linea ſuꝑficies et nūerus nō tn̄ finita. id ēdeterminata determinatione ſingularitatis. nihilominꝰtn̄ ponit̉ ante oculos phātaſma quāti determinati Sicuti volenti intelligere lineam occurrit phantaſma linee bipedalis. ſꝫ intellectus ſolū intelligit eā ẜm naturā qͣꝫtitatis ⁊ nō ẜm ꝙ eſt bipedalis. Sed quare hō nō pōt intelligere ſine phantaſmate qd̓ eſt cū ꝯtinuo et cū tꝑe (eo ꝙ

ē ſimilitudo rei ſingularꝭ q̄ eſt hic et nūc) ꝑtinet ad aliārōem aſſignare illius cauſam.¶ Sꝫᵐ doctorem ſcm̄. ꝙ de fa¶ EU IA Lcili p̄t aſſignari rō qͣre hō nonpōt intelligere ſine phantaſmate qͣꝫtum ad primā acceptōem ſpēꝝ intelligibiliū que a phātaſmatibꝰ abſtrahuntur ẜm doctrinā Areſto. in tertio de aīa. ſꝫ qꝛ exꝑimētopatet ꝙ ille qui iam acquiſiuit ſcīam ꝑ ſpem intelligibilem nō pōt ꝑ ſpēs intellectus actu ꝯſiderare illud cuiusſcīam habet niſi occurrat ei aliqd̓ phantaſma. quare etiāleſo organo imaginatiōis hō īpedit̉ nō ſolū ab intelligēdo aliqua de nouo ſed etiā a ꝯſiderando ea que prius intellexit. vt ptꝫ in freneticis ideo etiam oportet illius ſecūdi cām aſſignare quare ſcꝫ intellectus poſſibilis hūanꝰnon ſolum indiget phantaſmate vt acquirat intelligibiles ſpecies ſꝫ etiam vt intelligat res quas quodāmō inphantaſmatibꝰ inſpicit. Huius āt rō eſt vt inqͥt doctorqꝛ oꝑatio ꝓportiōat̉ ꝟtuti et eēntie q̄ ē principiū oꝑatōisſꝫ intellectm hominis eſt in ſenſitiuo ſicut d̓r ſcd̓o de aīaergo etiam ꝓpria oꝑatio eius intelligere intelligibilia eritin phantaſmatibꝰ ſicut oꝑatio intellectus ſubſtantie ſeparate eſt intelligere res ẜm ſe intellectas et ideo cauſahuius eſt reddenda a metaphifica ad quē ꝑtinet ꝯſiderare diuerſos gradus intellectuū qd̓ etiam innuit phy-loſophus in littera. 614AIlla noua cōuerſio ad phantaſma de qua loc1¶ I L. tur oh̓s requirit̉ ad nouaꝫ acqͥſitionem ſpēꝫintelligibiliū. gͦ videt̉ ꝙ nō requiratur ad hoc vt rem perſpēm intellecta actu ꝯſideret. An̄s ꝓbat̉. qꝛ ſpēs intelligibiles vt videt̉ nō manēt in intellectu poſſibili humanō niſi qͣꝫdiu actu intelligit. poſtqͣꝫ aūt deſiuit actu intelligere pereūt et ceſſant ſpecies intelligibiles eē ī intellectuꝑ modū quo ceſſat lumē in aere ꝑ abſentiā corꝑis illuminātis Qd̓m cū doctore ſancto ꝙ hoc expreſſe eſt cōtra viā Areſto. in tertio de aīa. vbi dicit ꝙ cū intellectuspoſſibil̓ fiat ſingula ītelligibilia qd̓ ē ꝑ ſpēs eoꝝ tūc etiāeſt in potentia ad intelligendū actu Repugnat etiā rōniqꝛ ſpēs intelligibiles recipiunt̉ ad intellectū poſſibilē immobiliter ẜm modū ipſius. ⁊ gͦ intellectus poſſibilis hꝫſpēs intelligibiles qn̄ actu nō intelligit Eſt gͦ dd̓m ſicutdictū eſt ꝙ intellectus poſſibilis nō ſolū indiget phantaſmate vt acqͥrat ſpēs ſꝫ etiam vt inſpiciat res in phantaſmatibꝰ ꝓpter diuerſum gradū eſſendi formarū intelligibilium. vel ẜm purā potentiā ſicut ante inuenire vel addiſcere vel ẜm actū purū ſicut qn̄ actu intelligit vel mediomō inter potētiā ⁊ actuꝫ qd̓ eſt eſſe in habituMagnitudinē āt ⁊ motū ꝯgnoſcere neceſſequo et tp̄s et phātaſma cōis ſenſus paſſio eſt.Quare manifeſtū ꝙ pͥmo ſenſitiuo hoꝝ cognitio eſt. memoria āt ⁊ qͥ ē ītelligibiliū nō ſine phātaſmate eſt. quare ītellectiui ẜm accn̄s vtiqꝫ eritſe aūt primi ſenſitiui ymo via DoꝑsHic ꝯſequenter oſtendit ad quā ꝑtē ꝑtineat memoria Et pͥmo ꝑ rōem. ſcd̓o ꝑ ſigna. ibi. vn̄ ⁊ alteris. Dicitgͦ pͥmo ꝙ ncc̄e ē ꝙ eadē ꝑte aīe cognoſcat̉ magnitudo etmotus qͥ et cognoſcit̉ tꝑ̄s qꝛ illa tria ſe ꝯſequutur tam indiuiſione qͣꝫ in eo qͥd eſt eē finitū vel infinitū. vt ꝓbat̉ inſexto phiſicorum Magnitudo em̄ ꝯgnoſcitur ſenſu cumſit vnum de ſenſibilibꝰ ꝯmunibꝰ. ſil̓r etiaꝫ motus ⁊ precipue motus localis cognoſcitur inquantum cognoſcitur