Folioxxj

eſt Si aūt qꝛ ⁊ oculi duo dicat qͥs nihil prohibere ſic ⁊ in anima dicendū. qꝛ forte ex his qͥdem vnū aliquid fit ⁊ vna operatio ipſoruꝫ. ibiautē ſiqͥdem vnū quod ex ambobꝰ illud ſentiēserit. ſi autēſeparatim nō ſimilter ſe habebitAmplius ⁊ ſenſus idem plures erūt ſicut ſi qͥsſcientias indifferētes dicat. neqꝫ em̄ operatioerit ſine virtute que ẜm ſeipſaꝫ neqꝫ abſqꝫ hacerit ſenſus.¶ Hic cōſequenter improbat p̄dictum modum. Etcirca hͨ tria facit. Primo on̄dit ꝙ ſeqͣtur ꝙ etiā vnus ſenſus puta viſus diuidat̉ in plures ꝑtes Secūdo oſtendit hͦeſſe impoſſibile. ibi. ¶ Si autem qꝛ). Tercio oſtēdit ꝙ etiam nō eſt poſſibile qͣꝫtum ad diuerſos ſenſus. ibi ¶ Si aūthoc in vno) Dicit ergo pͥmo ꝙ cum cōtingat plura ẜmeūdem ſenſum ſentire. ſicut viſus diſcernit inter album etnigrum. tūc oportebit dicere ẜm eādem rōnem ꝙ diuerſos colores ſentiat ẜm diuerſas ſui partes. Et ſic ſeqͥturꝙ idem ſenſus habebit plures partes eaſdem ſpecie Nōem̄ poteſt dici ꝙ partes viſus differant ſpecie. quia omneqd̓ ſentitur per viſum eſt eiuſdem generis. ſed in potētijsſenſitiuis nihil differt ſpecie niſi ꝓpter diuerſa genera ſenſibilium. ¶ Tūc ibi ¶ Si aūt qꝛ) Improbat qd̓ dictuꝫ eſtduabꝰ rōnibꝰ. Quarū pͥma eſt. quia ſi aliquis dicat ꝙ ſicut ſunt duo organa viſus. ſcꝫ duo oculi. ſic etiam nihil ꝓhibeat in anima ſenſitiua eſſe duos viſus Dicendū eſt cōtra hoc. qꝛ ex duobꝰ oculis fit aliquod vnū. ⁊ eſt vna operatio amboꝝ oculorum inqͣꝫtuꝫ ſcꝫ viſio vtriuſqꝫ oculi cōcurrit per quoſdam neruos ad aliquod extrinſecum viſiuū organū quod eſt circa cerebrum. vt ſupra dictū eſt. Siaūt ſimiliter in anima fiat vnum ex duobꝰ viſibꝰ per hoc ꝙvterqꝫ viſus ꝯcurrat ad aliquod vnū pͥncipium. tunc illivni attribueretur operatio ſentiendi. Si vero omnino ſeparatim habeant ſe duo viſus in anima ita ꝙ nō cōcurrātin aliquod vnū pͥncipium. tūc nō ſimiliter ſe habebit de viſibus in anima ſicut de oculis in corpore. Et ita ſimilitudo non fuit ꝯueniens ad manifeſtanduꝫ ꝓpoſitum. Nonergo videtur rōnabiliter dici ꝙ ſint duo viſus in anima.¶ Tūc ibi (Amplius ⁊ ſenſus) Ponit ſecūdam rationem dicens. ꝙ ẜm p̄dictaꝫ poſitōem hoc modo erunt plures ſenſus qui ſunt ijdeꝫ ſpecie. puta plures viſus aūt plures auditus. Sicut ſi quis dicat ſcientias non differētesſpecie eſſe plures in eodem homine. puta plures grāmaticas vel plures geometrias. Sed eſſe plures grāmaticasnumero vel plures viſus in diuerſis hominibꝰ eſt poſſibile. non autem in vno ⁊ eodem homine. ſicut nec plures abedines numero ſunt in vno ⁊ eodem ſubiecto. Q auteꝫnon poſſint eſſe plures ſenſus eiuſdem ſpeciei in eodē ſubiecto ſic oſtendit. quia virtus ſenſitiua ⁊ operatio ſe inuicēconſequūtur. ita ꝙ neqꝫ virtus eſt ſine propria ⁊ per ſe operatione. neqꝫ operatio ſine propria virtute. ſꝫ operatio ſenſitiua diſtinguitur ẜm ſenſibilia. ⁊ ergo vbi ſunt omninoeadem ſenſibilia. ibi nō ſunt diuerſe virtutes ſenſitiue cauſantes diuerſas operationes. Et ſimile eſt de habitibusſcientiarum. quarū actus diſtinguūtur ẜm obiecta¶ Si aūt hoc in vno ⁊ indiuiſibili ſentit manifeſtū ꝙ alia magis em̄ cōtingebat hoc ſimulplura qͣꝫ genere altera. ſic itaqꝫ alia qͥdem dul-

ce. alia vero album ſentit parte anima aut qd̓ex iſtis vnum aliqͥd eſt vel nō vnū. ſed neceſſevna em̄ quedam ſenſitiua eſt pars. cuius ergoilla vnius. nullū nāqꝫ ex iſtis vnum. neceſſe ergo vnū aliquid eſſe anime quo omnia ſentit. ſicut dictū eſt pͥus. aliud aūt genus ꝑ aliud¶ Fdic conſequenter oſtendit hoc eſſe impoſſibile in ſenſibilibꝰ diuerſorum ſenſuū. vt ſcꝫ per aliam partem animeſentiantur Dicens ꝙ ſenſibilia diuerſoꝝ cenerum ſentiātur per aliquid anime quod eſt vnum ⁊ idem indiuiſibilemanifeſtū eſt ꝙ multomagis illa que ſunt eiuſdem generis. qꝛ probatum eſt ſupra ꝙ magis contingit ſimul ſentire ea que ſunt vnius generis qͣꝫ ea que ſunt diuerſorū generum. Qꝭ aūt in eodem indiuiſibili anima ſentiat ſenſibilia diuerſorum generum probat. quia ſi anima ſentiat ꝑaliam ſui partem dulce. ⁊ per aliam albuꝫ. tūc aut ex illisduabꝰ partibꝰ erit aliquod vnū. aut non erit aliquod vnūSed neceſſe eſt dicere ꝙ ſit aliquod vnū ad quod referātur omnes iſte partes. ſcꝫ diuerſi ſenſus. quia ſenſitiua eſtvna quedam pars anime. ⁊ pars illa eſt ſenſus cōmunisqui eſt pͥmum ſenſitiuū. Non aūt poteſt dici ꝙ pars ſenſitiua anime ſit alicuius vnius generis ſenſibiliuꝫ. niſi fortediceretur ꝙ ex omnibꝰ ſenſibilibꝰ particularium ſenſuum.puta colore ſono ⁊ alijs hmōi. fieret vnū ſenſibile qd̓ correſponderet illi vni parti ſenſitiue. ſed hoc eſt impoſſibile.ergo neceſſe eſt ꝙ ſit aliquod vnum anime. ſcꝫ ſenſus ꝯmunis quo animal omnia ꝓpria ſenſibilia ſentit. ſed aliud genus per aliud. puta colorem per viſum. ⁊ ſonum per auditum. ⁊ ſic de alijs¶ Sꝫᵐ doctorem ſanctum ꝙEAIADLN. vbicūqꝫ ſint diuerſe potentie ordinate tunc inferior potentia ꝯparatur ad ſuperioreꝫper modum inſtrumenti. eo ꝙ ſuperior mouet inferioremactio aūt attribuitur pͥncipali agenti per inſtrumentumſicut dicimus ꝙ artifex ſecat per ſerram. Et ꝑ hūc modūph̓us hic dicit ꝙ ſenſus ꝯmunis ſentit per viſum ⁊ ꝑ audituꝫ ⁊ alios ſenſus qui ſunt diuerſe partes potētiales aīenō aūt diuerſe partes ſicut alicuius ꝯtinui.¶ Igitur quod indiuiſibile eſt ẜm actū vnū4eſt dulcis ⁊ albi: quādo vero diuiſibile factumfuerit ẜm actum alterum vel quēadmodum inrebus ipſis cōtingit. ita ⁊ in anima: Idem em̄et vnū numero album ⁊ dulce eſt ⁊ alia multa.ſed nō ſeparabiles paſſiones ab inuicem: ſꝫ alterum eſſe vnicuiqꝫ. Similiter ergo ponēdumet in anima idem ⁊ vnū eſſe numero ſenſitiuuꝫomniū. ẜm eſſe tamen alterum ⁊ alterum. hoꝝquidem genere. horū vero ſpecie. Quare ⁊ ſentiet vtiqꝫ ſimul eodē ⁊ vna rōne aut nō eodem¶ Hic ꝯſequenter oſtendit quomodo eadē pars anime indiuiſibilis poſſit ſimul ſentire diuerſa. Et aſſignatduos modos. quorum primum breuiter ⁊ obſcure ponitquia in libro de anima apertius poſitus eſt. Ad huius ergo euidentiam ꝯſiderandum eſt. ꝙ cum operatōes ſenſuum ꝓpriorum referantur ad ſenſum ꝯmunem ſicut ad pͥmū ⁊ ꝯmune pͥncipium. hoc modo ſe habet ſenſusmu-

D iij