Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
XIXv
Einzelbild herunterladen
 

et ſenſatōOelemū

Sed ea que ſentiūtur diuerſis ſenſibꝰ non ſunt contrariaad inuicem. ergo non poſſunt ꝯmiſceri. Et ſic non fit aliqd̓ vnū ex colore albo ſono acuto niſi forte per accidēs inqͣꝫtum ꝯueniūt in eodem ſubiecto. aūt per ſe ſicut ſymphonia ꝯſtituitur ex voce graui acuta Et ex om̄ibꝰ hisꝯcludit nullo modo ꝯtingit ſentire ſenſibilia diuerſorūſenſuū ſimul. quia ſi eoruꝫ motus ſint equales omnino deſtruent ſe inuicem. cum poſſit vnum fieri ex eis. ſi veroſint ineqͣles. maior motꝰ preualebit. ipſe ſolus ſentiet̉. Adhuc ſi magis ſil̓ vtiqꝫ duo fentiet vtiqꝫanima vno ſenſu quorū vnus ſenſus velut acutum graue. Magis em̄ ſimul motus vniusipſe ipſius qͣꝫ duorum. puta viſus auditus.Uno autem ſimul duo eſt ſentire ſi mixta fuerint. Mixtura em̄ vnum vult eſſe. vniusaūt ſimul vnus ſenſus. vnus autem ipſe ſimulQuare neceſſe mixta ſimul ſentire. qꝛ vno ſenſu ẜm actum ſentit. vnus quidē em̄ numeroẜm actum. vnus ſpecie autē qui ẜm potentiamvnus. ſi vnꝰ ergo ſenſus qui ẜm actū vnūillud dicit miſceri ergo neceſſe ipſa. quandoergo fuerīt mixta duo erūt ſenſus qui ẜm actum ſed ẜm vnam potentiam indiuiſibilepus vnā neceſſe eſſe operatōem Unius em̄ quiad ſimul vſus motus vnus. vna aūt potētia. ergo contingit duo ſimul ſentire vno ſenſu.Atuero ſi ea que ſub eodeꝫ ſenſu ſimul impoſſibile ſi ſunt duo. palaꝫ adhuc minus que ẜmduos ſenſus ꝯtingit ſimulſentire velut albumet dulce Uidet̉ em̄ idem numero anima nullo alio dicere niſi in eo qd̓ ſimul. Qd̓ autē ſpecie vnū iudicante ſenſu ipſo modo. Dico autēhoc quia forte albū nigrum alterū qd̓ ꝓpriuꝫideꝫ iudicabit dulce amarū. idē quidem ip̄eab illo autē alius. ſed aliter vtrūqꝫ ꝯtrariorumEodem aūt modo ſibijpſis coelemētaria putaſicut guſtus dulce ita viſus album. ſicut iſtenigrum ita illa amarum. Hic conſequenter ponit ſecūdam rationem que ſumitur ex vnitate pluralitate ſenſuum. Eſt ergo talisquia qͣꝫto motus ſunt magis diuerſi tanto minus vidētur eidem ſimul poſſe attribui. ſed duo motus quibꝰ anima diuerſis ſenſibꝰ ſentit diuerſa ſenſibilia diuerſorū generū per diuerſos ſenſus ſunt magis diuerſi qͣꝫ duo morquibus per vnum ſenſum ſentit diuerſa ſenſibilia eiuſdeꝫgeneris. ergo magis videtur poſſit eſſe ſimul in vna anima motus vnius reſpectu diuerſorum ſenſibilium eiuſdēgeneris qͣꝫ motus duorum ſenſuū. puta viſus auditus.Sed non ꝯtingit ſimul ſentire duo ſenſibilia per vnū ſenſum niſi illa duo fuerint ꝯmixta. tunc ſunt duo. quiamixtura eſt aliquod vnum. ergo ⁊c̄. Qꝭ autem ſenſusvnus non poſſit cognoſcere multa niſi inqͣꝫtum fiunt vnūper mixturam. Probat per hoc. quia potētia ſenſitiua ſen

tit illa duo ẜm vnum ſenſum in actu. id eſt ẜm vnā operstionem ſenſitiuam. ſed ſenſus ẜm actum. id eſt operatioſenſitiua ex hoc habet vnitatem ẜm naturam. qꝛ eſt vniusſenſibilis. Specie aūt eſt vnus ſenſus ẜm actum ſiue vnaoperatio ſenſitiua. ex eo eſt ẜm potentiam vna. ſicut omnes viſiones quorūcūqꝫ viſibilium ſunt vnius ſpeciei propter vnitatem potentie. ſed viſio vnius rei differt numeroa viſione alterins rei. Neceſſe eſt ergo ſi ſit vnꝰ ſenſusẜm actum. id eſt vna operatio ſenſitiua ſenſus poſſit plura ſentire in eodem indiuiſibili tempore. quia vniusrei non poſſunt eſſe ſimul niſi vnus vſus vnus motusquia operatio ſenſitiua nihil aliud eſt qͣꝫ vſus quidaꝫ quoanima vtitur potentia ſenſitiua. etiam eſt motus qͥdaꝫipſius potentie inqͣꝫtum ſenſus mouetur a ſenſibili. Cuꝫergo vnus ſenſus ſit vna potentia non ꝯtingit multaſentiātur vno ſenfu. Si ergo ea que ſunt vnius ſenſusnon poſſunt ſimul ſentiri ſi ſint duo. manifeſtum videtureſſe adhuc minus contingit ſimul ſentire que ſunt duoẜm diuerſos ſenſus. ſicut album dulce. Hanc autē illationem cōſequenter manifeſtat. Dicens anima nullomodo videtur diiudicare aliquid eſſe vnū numero niſi inqͣꝫtum ſimul ab ea percipitur. quia ipſa operatio ſenſitiuaeſt vna numero inqͣꝫtum eſt ſimul. vt dictum eſt. Sed anima dicit aliquid eſſe vnum ſpecie. non ex eo ſimul ſentitur. ſed quia eſt idem ſenſus quo vtrūqꝫ ſentit. Sicut eſtidem ſenſus proprius qui iudicat de duobꝰ diuerſis. ſcilicꝫde albo nigro. et ſimiliter eſt vnꝰ ſenſus in ſpecie qui diiudicat dulce amarum. ſed tamen viſus non eſt guſtuslicet eo modo quo viſus ſentit album guſtus ſentiat dulce. quia quilibet ſenſus cognoſcit vnum contrariorū. ſicuthabitum aliquid perfectum. reliquū vero ſicut priuationem aliquid imperfectum. cum quilibet ſenſus cognonoſcat coelementaria. id eſt principia ꝓportionabiliter ſibicorreſpondentia. Patꝫ ergo anima diiudicat aliqua diuerſa ſpecie vel diuerſo ſenſu. ſicut album dulce. vel diuerſo modo. ſicut album nigrum. vnū autē numero qd̓ſimul ſentit. Si ergo impoſſibile eſt id quod eſt vnuꝫ ſpecie eſſe vnum numero. videtur impoſſibile eſſe anima fimul ſentiat vel ea que cognoſcūtur vno ſenſu. vel alio etalio. vel ea que cognoſcūtur diuerſis ſenſibꝰ. Amplius ſi contrariorum motus contrarij. ſimul autē cōtraria in eodem athomo noncōtingit eſſe ſub ſenſu autem vno ꝯtraria ſuntvelut dulce amarum. vtiqꝫ ꝯtingit ſentireſimul. Similiter autem palam qd̓ neqꝫ queꝯtraria. hec quidem em̄ albi ſunt. hec vero nigri. in alijs ſimiliter velut ſapores. hi quideꝫdulces. hi vero amari. Neqꝫ ꝯmixta ſimul. proportiones em̄ ſunt oppoſitorum. velut dyapaſon dyapente: niſi ſicut vnū ſentiātur: ſic autēvna proportio extremitatum fit. aliter autēerit ſimul hec quidem multi ad paucum vel imparis ad parem. hec autem pauci ad multum.vel paris ad imparē. Si ergo plus adhuc diſtant ad inuicem differūt coelementaliterdem dicta in alio autē genere qͣꝫ que in eodemgenere. Dico autem puta dulce aūt album vo