De ſenſuet ſenſatō

ſaporuꝫ non ſit ex ꝑte ipſius aque ſꝫ ſolū ex ꝑte agentisqd̓ aquā trāſmutat diuerſimode ſicut ſol vel qd̓cūqꝫ aliud̓ calidum Tūc ibi. Porū aūt reprobat ꝑ ordinempredictas tres opiniones Et primo opinione Empedoclis dicens. ꝙ dictū eius aꝑtū eſt mendaciū ſi em̄ diuerſitas ſaporū eſſet actu in ꝑuis ꝑtibꝰ aque oporteret ꝙ immutatatio ſapoꝝ nō fieret niſi per hoc ꝙ diuerſe ꝑtes adͣattraherētur ad corpus cuius ſapores imitatur. ſed hocnō ſemꝑ fit. vt patet de fructibꝰ abciſis ab arboribꝰ quitranſmutant̉ in faporibꝰ per reſolutōem īterioris humoris ẜm diuerſam decoctōem a ſole vel alijs ignitis. Secūdaꝫ opinionem ſcꝫ Democriti et Anaxagore ſic reprobat Qicens. ꝙ impoſſibile eſt aquāeſſe materiā ſaporum quaſi ꝯtinentem oīa ſemina eorū. ita ſcꝫ ꝙ diuerſe ꝑtes eius ſint ſemīa diuerſorum ſaporū. Quia videmusvnū et idem corpus mutari ad diuerſos ſapores ſicut eadem eſca q̄ ſumit̉ ab aīali vel planta ꝯuertit̉ in diuerſasꝑtes aīalis vel plante. et ita cōuertit̉ in diuerſos ſaporesꝯuenientes diuerſis ꝑtibꝰ ſicut vnius plante eſt alius ſapor radicis ſemīs et fructus ⁊ diuerſarū plantarū ſtꝭ diuerſi ſapores ⁊ gͦ ſapores nō cauſant̉ ex diuerſis ꝑtibꝰaque quare relinquit̉ ꝙ ſapores cauſantur ex hoc ꝙ aqͣtranſmutetur et aliqͥd patitur ab aliquo tranſmutante.Tertiā opinionē q̄ eſt dicētiū. ꝙ ſapores cauſent̉ ex immutatione aque a ſolo calido ſic reprobat. qꝛ manifeſtuꝫeſt ꝙ aqua non accipit qualitatem ſaporū ex ſola virtutecalidi immutantis. qꝛ oēs ſapores inueniunt̉ in corpore hn̄te aliquo mō groſſitudinē ſed aqͣ eſt ſubtiliſſima inioēs humores. id eſt inter oīa corꝑa q̄ ſenſibiliter humectant qd̓ d̓r ꝓpter aerem qͥ eſt ſubtilior ſꝫ nō humectat licet ſit humidus Et qꝛ alicui poſſet eſſe dubiū de oleo ꝓpter hoc ꝙ ſuꝑnatat aque ⁊ plus diffunditur qͣꝫ aqua.ideo videtur ꝙ ſit ſubtilius. Reſpondet ph̓s ꝙ aquaſit ſubtilior ſꝫ ꝙ oleum ſuꝑnatat. hoc hꝫ ꝓpter aerietateꝫipſius ⁊ ſic etiam ligna ſuꝑnatant aq̄ ⁊ ꝙ plus diffunditur hoc ꝯtingit ꝓpter eius lubricitatē ⁊ viſcoſitatem. ſꝫaqua eſt magis frangibilis ⁊ diuiſibilis ita ꝙ vna parsſequitur aliam. difficilius em̄ eſt aquā conſeruare in manū qͣꝫ oleum facilius etiaꝫ tota aqua a manu elabitur qͣꝫoleū. Ergo ſequit̉ ꝙ pura aqua ꝓpter eiꝰ ſubtilitatē nōpoſſet trāſmutari ad diuerſos ſapores qualitercūqꝫ ſitcalefacta. Non tn̄ remouet̉ ꝙ calidū ſit aliqͣ cā mutansaquā ad ſaporē ſꝫ nō eſt tota cā qꝛ requirit̉ aliquid aliudet ſic eſt magis cōcauſa qͣꝫ cauſa.Apparēt aūt ſapores q̄cūqꝫ qͥdeꝫ in fructibꝰhi exiſtētes ⁊ in terra quare multi antiquorumphiſiologorū dicūt talē eſſe aquā ꝑ qualēcūqꝫterrā trāſeat ⁊ hoc manifeſtū eſt in falſis aquismaxime. Sal em̄ q̄dā terre ſpēs ⁊ q̄ ꝑ cineremcolati ipſo amaro exiſtente amarū faciunt ſaporem. Sūt quoqꝫ fontes multi hi quidē amari.alij vero acuti. hi aūt oīmodos habētes ſapores alios Rationabiliter itaqꝫ in naſcētibusfit ſaporum genus maximePoſtqͣꝫ ph̓s excluſit opiniones aliorum de cauſa generationis ſaporū. Hic cōſequēter aſſignat veram cāmẜm opinionē ꝓpriā. Et circa hoc tria facit. qꝛ pͥmo oſtendit ꝙ ſapor eſt terre ⁊ non ſolū aque vt antiqui ponebāt

Secundo oſtendit ꝙ aqua immutat̉ a ſicco terreſtri adſapores. ibi pati em̄. Tertio cōcludit cām generatōis ſaporū. ibi Quēadmodū ergo. Circaprimū pͥmo ꝓponit qd̓ intendit Dicens ꝙ oēs ſapores quicūqꝫ apparētin fructibus plantaꝝ in qͥbꝰ manifeſte diuerſificant̉ ſapores etiam ſitur in terra nō quidē pura. vt dicit doctor ſanctus. qꝛ terra pura nō habet humorē ſed terra ad modicam ꝑmixtionē humidi cū aliqua alteratōne calidi acquirit alique ſapore. ⁊ hoc manifeſtat per duo ſigna. Primūqꝛ multi antiqͦrū naturaliū in hoc ꝯueniūt ꝙ dicūt aquaeſſe talis ſaporis ꝑ qͣlem tranſeant terrā Et hoc eſt maxime manifeſtū in aquis fontiū ſalſis. qꝛ mare habet aliam cām ſue ſalſedinis. Nec hoc eſt mirū quia ſal eſt q̄dāſpēs terre ſicut etiam ſulphur etiam qͥdā montes inueniūtur de ſale. hoc etiam apparet in aquis colatis ꝑ cinerem q̄ habent amarū ſapore ſicut cinis per quē colanturInueniunt̉ etiā fontes diuerſorū ſaporū ꝓpter diuerſasterras ꝑ qͣs tranſeūt. Tūc ibi. Rationabiliter itaqꝫ.Ponit ſcd̓m ſignū Dicens ꝙ ſapores ſunt terre rōnabiliter qꝛ ſaporū genus maxime manifeſtat̉ ⁊ diuerſificat̉in his que naſcūtur īme diate extra terram ꝓpter affinitatem ipſorum ad terram.Pati em̄ natū eſt humidū quēadmodū ⁊ aliaa contrario cōtrarium aut ſiccū quare ergo etab igne patitur qualis. Sicca em̄ ignis natura ſed propriuꝫ ignis calidū eſt terre vero ſiccūſicut dictū eſt in his que de elementis Quaquidem igitur ignis et que terra nihil natumeſt facere vel pati vel aliud quicqͣꝫ Ꝙ aūt ineſtcontrarietas in vnoquoqꝫ Hec om̄ia faciūt etpatiuntur. Quēadmodum ergo qui lauant̉in humido colores et ſapores talem faciūt habere aquam ſic et natura terre ſiccum et terreum ⁊ ꝑ terreum et ſiccum colans et mouens calidum quale quid humidū facitHic ꝯſequēter ſecūdo probat ꝙ humidū aque īmuꝰtatur ad ſapores a terra Dicens ꝙ humidū natū eſt pati a ſuo ꝯtrario ſicut oīa alia patiuntur a ſuis contrarijsvt probatū eſt in primo de generatione ſꝫ cōtrariū humido eſt ſiccum. gͦ humidū naturaliter patit̉ a ſicco. Et qꝛnon ſolum terra eſt ſicca ſed etiam ignis. ita etiam patuab igne cuius natura eſt ſicca. principaliter tn̄ ⁊ ꝓprie cōuenit igni eſſe calidum et terre eſſe ſiccum aeri vero eſſehumidū et aque eſſe frigidū et hec determinata ſunt in libro de elementis. id eſt in ſecūdo de generatione. Undeſequit̉ ꝙ humidū maxime natū eſt patia ſicco terreſtri.Tūc ibi. Qua qͥdem igitur excludit quādā obuiationem nō em̄ ſequit̉ ꝙ humidū magis patiatur a ſicco niſi patiat̉ a ſicco inqͣꝫtū eſt ſiccum. Poſſit aūt aliquis hocnegans dicere ꝙ humiduꝫ patiat̉ maxime ab igne inqͣꝫtum eſt ignis ad hoc excludendū reſpondet ph̓us ꝙ ignis inquantum eſt ignis non eſt natꝰ agere vel pati necetiam aliquid aliud corporum. Probat quia ẜm aliquanata ſunt agere et pati abinuicem ẜm ꝙ habent contrarietatem vt oſtenſum eſt in primo de generatione. Sedigni inquātum ignis et terre inquantum terra nihil eſtcontrarium. ſicut nec alicui ſubſtantie. ergo illa corpora