Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
Xr
Einzelbild herunterladen
 

AreſtotelisFolio Ex

Folio E.

Poſtqͣꝫ ph̓s determinauit de colore. Hic conſequēter determīat de ſapore et primo ꝓponit de quo eſt intentio. Secūdo determinat ꝓpoſitū. ibi quidē igitur. Dicit ergo primo. poſt colorem dd̓m eſt ꝯiūctim de odore ſapore ꝓpter eorum conuenientiam. quia vtrūqꝫ eorum eſt fere eadem paſſio. prius tn̄ determinandū ē deſapore qͣꝫ odore. quia genus ſaporū eſt nobis manifeſtiꝰqꝫ genus odorū. ſapor em̄ certiori ſenſu a nobis ꝑcipit̉ qͣꝫodor. qꝛ habemus olfactū peiorem cōparationem adalia aīalia et alios ſenſus in nobis ſunt ſed habemꝰ tactum certiſſimū inter alia aīalia guſtus eſt quidā tactꝰergo guſtus eſt in nobis certiſſimusF Cum odor et ſapor ſint fere vna paſMl̓b.. ſio quare Areſto prius determinatde ſapore qͣꝫ de odore Qd̓m ideo ẜm doctorē ſanctū. qꝛ ordo diſcipline requirit vt a manifeſtioribus adminus manifeſta procedatur. ſꝫ genus ſaporis eſt nobismanifeſtius qͣꝫ genus odoris. ergo de ſaporibus priuseſt determinandū. Qinor probat̉ in littera. qꝛ ſapor certiori ſenſu ꝑcipit̉. ſcꝫ guſtū inqͣꝫtū eſt quidā tactus eſtin nobis certiſſimus ſicut et ip̄e tactus. ſed olfactū habemus peiorem ceteris aīalibꝰ etiam per cōparationemad alios ſenſus ſunt in nobis. Cuius eſt. qꝛ odoratus in actu ꝑficit̉ per calidū igneū. ſꝫ organū odoratꝰ eſtcirca cerebrum qd̓ eſt frigidius humidius oībꝰ ꝑtibꝰcorporis. aūt inter cetera aīalia habet cerebrū maiusẜm quātitatem cui corporis. vt dicit̉ in libro de ꝑtibꝰ aīalium. oportet homo deficiat in ſenſu odoratus. Sꝫ habet certiſſimū tactum inter alia aīalia. hoc ideo ēqꝛ tangibilia ſunt ea ex quibꝰ ꝯſtituit̉ corpus anīalis ſcꝫcalidū et frigidū hūidū et ſiccū et hmōi alia ꝯſequūt̉ſic poteſt hoc eſſe organū tactꝰ ſit denudatū abqualitate tāgibili ſicut pupilla caret colore. īmo oportet organū tactus eſſe in potentia ad qualitates tangibiles ſicut mediū eſt in potentia ad extrema. vt in ſecundode aīa Tunc ſic arguit̉ tanto tactus eſt certior quanto ꝯplexio corporis eſt magis tꝑata et ad mediū reducta. ſed hoc habet maximelocū in hoīe. qꝛ corpus eius eſtproportionatuꝫ nobiliſſime forme. ergo homo inter oīaaīalia habet certiſſimū tactum et conſequens guſtumqui eſt qͥdam tactus. Et huius ſignū eſt homo minus poteſt ſuſtinere vehemētiam frigoris et caloris qͣꝫalia aīalia Et etiā inter hoīes tāto aliqͥs eſt magis aptusmēte quāto eſt melioris tactus ſicut apparet in his quihabent molles carnes ſicut dictū eſt in ſecūdo de aīaZ Odor et ſapor ſunt in genere qualitatis ſicut. obiecta aliorū ſenſuum. male hic dicit̉ ſintpaſſiones. Dd̓m ẜm doctorē ſanctū Areſto. noīatvtrūqꝫ paſſionē. qꝛ vtrūqꝫ eorū eſt in ſpē qͣlitatis ē paſſio vel paſſibilis qͣlitas. Et qn̄ querit̉. quare d̓t ſaporem odorem fere eſſe eandem paſſionē. Reſpondet doctor ideo. qꝛ vtrūqꝫ cauſatur ex ꝑmixtione humidi etſicci ẜm aliqualem tranſmutatōem a calido non tamenvtrūqꝫ eorū eſt oīno in eiſdem. qꝛ odor magis ſequiturſiccū et ideo prīcipalius eſt infumali euaporatione. ſaporaūt magis ſequitur humidumOdor ſentitur medium extrinſecum ſicutet color. videtur ꝓpter iſtam ſimilitudinēpoſt colorem immediate ſit dicendū de odore Qd̓mẜm doctorē ſanctū Areſto. ibi ſeruat ordinem diſcipli

ne qui requirit vt a manifeſtioribꝰ ad minus manifeſtaꝓcedat̉ ſed genus ſaporū eſt nobis manifeſtius qͣꝫ genꝰodorum. vt patet ex dictis ergo ⁊c̄. quidem igitur aqua natura vult inſipida eſſe neceſſe eſt itaqꝫ in ipſa aquā habere genera ſaporū inſenſibilia ꝓpter paruitateꝫ ẜmEmpedocles dicit vel materiā talem ineē quēadmodū panſpermā ſaporū et omnia quidē exaqua fieri. Alia quidē ex alia parte Nullā habente drām aqua et faciens eſſe drn̄am. ac ſi calidū et ſoleꝫ dicat qͥs Horū aūt ſicut Empedocles dicit multum mendaciū aꝑtum: Uidemus em̄ ꝑmutari calorē ſapores oblatis fructibus ad ſolem et ignitis tanquā ī aqua trahere ſapores tales factos ſed in ip̄o fructu trāſmutantes reſudantes et iacentes ꝓpter tempus auſteros a dulcibꝰ et amaros oīmodosfactos decoctos et ad om̄ia ſaporū genera. vteſt dicere tranſmutatos. ſimiliter aūt panſperme materiā eſſe aquā impoſſibile. ex eodeꝫ em̄videmꝰ ſic̄ ex eſca factos alios ſapores Reſtatigit̉ ī pati aliqͥd aquā trāſmutari qͥdē igit̉a tali ſolū virtute accipit hanc virtutē quā dicimus ſaporē manifeſtum eſt. ſubtiliſſimum em̄oīm humorum aqua eſt ipſo oleo ſed ꝓtendituroliū plus qͣꝫ aqua ꝓpter viſcoſitatem aqua aūtfrangibilis eſt quare aūt et grauius eſt ſeruareaquā in manu qͣꝫ oleūqm̄ aūt calida facta aqua apparet ingroſſata aqua ipſa ſola manifeſtūqm̄ alia quedā vtiqꝫ erit cauſa Sapores oēsgroſſitudinem habent magis autem calidumcauſa eſt. M0M OpimoneHic ꝯſequenter ꝓſequit̉ ꝓpoſitū determinādo qͥd ſitnatura ſaporis Et primo ponit tres opiniones circa generatōem ſaporis Et incipit determinare naturā ſeu generatōem ſaporis ab aqua que videt̉ eſſe ſubiectū ſapo1ris. Dicēs ipſa natura aque ẜm ſe vult. id eſt hꝫ naturalem aptitudinē ad hoc ſit inſipida ſi aliqͣ aqͣ habeat ſaporem hoc eſt ex ꝑmixtōe alicuius terreſtris Etquāuis aqua ẜm ſe ſit inſipida eſt tamē radix et principiū oīm ſaporū ſꝫ qͣliter hoc poſſit aliqͥ tripliciter aſſignauerūt Empedocles em̄ dixit oēs ſapores ſint actuin aqua ſꝫ ſint inſenſibiles propter paruitatem partiūin quibus radicantur. Scd̓a fuit opinio Democriti etAnaxagore ſicut Alexander dicit in cōmento dicunt in aqua non ſint ſapores actu ſꝫ ſit ibi quedā materia ſaporū quēadmodū panſperma. id eſt vl̓e ſemē. ita ſcꝫ oēs ſapores fiant ex aqua ſꝫ alij ſapores ex alijs partibus aque qꝛ ip̄i ponebant ꝑtes indiuiſibiles eſſe principia corꝑm. Qullū aūt corpus īdiuiſibile eſt actu ſaporoſum ſꝫ oportet corpus ſapidū eſſe ꝯpoſitū et ideo poponebant in aqua eſſe ſapores in actu ſꝫ ſaporū ſeminata tn̄ diuerſa corꝑa īdiuiſibilia ſint ſemīa diuerſorꝝ ſapoꝝ ſicut diuerſaꝝ naturaꝝ Tertia oꝑīo ē dicētiū dr̄a

ē dicdB iiij