Druckschrift 
Opera, lat. Mit Expositiones textuales dubiorum.
Seite
IIIIr
Einzelbild herunterladen
 

Folioiiij.

naturaliter ẜcat interiorē paſſionē aīalis qꝛ hāc ẜcationem aīalia ꝑfectiora ex vocibꝰ inuicē ꝯgnoſeut interiorespaſſiones ſed hoc ſit accidens ptꝫ. qꝛ auditus per ſe cognoſcit niſi drās ſonorū que ſunt graue vl̓ acutumſed accidēs inqͣꝫtū voces ſunt indicatiue diuerſaꝝ paſſionū ſic auditum etiam alie drn̄e rerū ꝯgnoſcūtur. Om̄is ſurdus a natiuitate eſt mutus. ſuffiyceret alterū ponere in correlario textus. An̄sꝓbatur. qꝛ talis poteſt addiſcere formatōnem ſermonum quibꝰ deficientibꝰ remanet mutus. Et d̓t ſanctusThomas ſurdus a natiuitate habet ſe ſil̓r ad locutionem totius humani generis. ſicut ille nunquā audiuitaliquā linguā ad līguā illam ſe habet. Dd̓m ẜm doctorem. ſunt ideꝫ ꝯuertibiliter qꝛ eſt ncc̄ariū ecēuerſo om̄is mutus ſit ſurdus p̄t em̄ ꝯtingere ex aliqͣaliquē eſſe mutū ꝓpter impedimētum ſurdumN qͥbus aūt habēt fieri corꝑis inſtrumēta nūc qͥdem ẜm elemēta corporū potentes ad quatuor quīqꝫ exiſtentibus coaptare cupiunt de quīto Faciūt auteꝫom̄es viſum ignis. qͥa paſſionis cuiuſdaꝫ ignorant cām Cōſtricto em̄ et moto oculo videt̉ ignis lucere. Hoc aūt in tenebris habet acciderevt palpebris ſuꝑuelantibꝰ fiunt em̄ tūc tenebre. Habet aūt dubitationem hoc et aliam ſiem̄ eſt latere ſentientē videntē viſibile qͥdēneceſſe erit ſe videre oculū quare ergo qͥeſcenteillo hoc accidit Cauſa qͥdē huius obiectōiset putandi ignem viſum hinc ſumēda. Leuia ī tenebris nata ſunt fulgere tn̄ lucē facere. Oculi aūt vocatū nigrū mediuꝫ leue. apparet aūt hoc moto oculo qꝛ accidit quaſi duofieri vnū. Hoc aūt celeritas facit motus vt aliud videat̉ eſſe videns viſum quare et fitniſi celeriter in tenebris hoc accidat. Lenein tenebris natū eſt fulgere quēadmodū q̄damcapita piſciū et ſepie turbide lēto moto oculo accidit vt videat̉ ſil̓e vnū et duo videnset viſum illo aūt modo ip̄e ſeip̄m videt oculusquēadmodū et in refractōne Capitulum ſecundumPoſtqͣꝫ ph̓s reſumpſit ea ſtꝭ neceſſaria ad pn̄tēſideratōem de ipſis virtutibꝰ ſenſitiuis. Hic ꝯſequēterin iſto capl̓o ſcd̓o accedit ad principale ꝓpoſitum applicādo ſcꝫ conſideratōem ſenſus ad corꝑalia. Et diuidit̉ induas ꝑtes pͥncipales. In pͥma applicat ꝯſiderationē deſenſibꝰ aīaliū ad organa. In ſecūda applicat illā ꝯſideratōem ad ip̄a ſenſibilia. ibi de ſenſibilibꝰ aūt his. Primaꝑs ſubdiuidit̉ ī duas ꝑtes. qꝛ pͥmo attribuit organa ſenſuū elemētis īprobādo ſermones alioꝝ. Scd̓o ꝓbat idqd̓ verius eſſe poteſt. ibi. Igit̉ ſiquidē in his. Dicit ergoprimo. priores ph̓i q̄rebat ẜm elementa corporū qͣliaeſſent corporis inſtrumēta in quibꝰ que oꝑatōes ſen

ſuum exercent̉. Sꝫ ſtatim occurrebat eis vna difficultasſunt em̄ qͥnqꝫ ſenſus et quatuor elementa. ideo nitebant̉cui poſſent organū quinti ſenſus applicare Eſt aūt interaerem et aquā qd̓dā mediū aere quidē denſius aqͣ autēſubtilius qd̓ dicit̉ fumus vl̓ vapor et huic attribuebantorganū odoratus. qꝛ odor ſentitur ẜm quādam euaporatōem ſꝫ alios quatuor ſenſus attribuebāt qͣtuor elemētis. ſcꝫ tactū terre. guſtū aque. qꝛ ſapor ſentit̉ humidūauditū aeri. et viſum igni Auc̄ ibi. Faciūt aūt Accedit ſpecialit̓ ad organū viſus qd̓ attribuebāt igni Etmo ponit cām qua qͥdam mouebant̉ ad attribuendū organū viſus igni Dicens oēs attribuebāt organū viſus igni. Hoc ideo faciebant. qꝛ ignorabāt cām cuiuſdāpaſſionis circa oculū accidit. qꝛ ſi in tenebris noctispalpebris aꝑtis oculus ꝯprimat̉ et fortiter moueat̉ videtur ignis luceat qd̓ etiaꝫ contingit in aere claro ſimo claudātur palpebre. qꝛ hoc fiūt tenebre oculo clauſo et hoc reputabāt eſſe maīfeſtū ſignū organū viſusad ignem ꝑtineret Tūc ibi. Habet āt dubitatōnem.Qouet quādam dubitatōem circa predicta Dicenshoc habet dubitationē. qꝛ viſus cognoſcit viſibile pn̄s ſiergo eſſet ſemꝑ p̄ſens viſui. vtputa organuꝫ viſus. videt̉ viſus ſꝑ deberet videre igne ſiue moueret̉ ſiue quieſceret. qꝛ ꝯtingit viſibile latere ſentientem videntē.Tunc ibi Cauſa qͥdem huiꝰ Aſſignat cām p̄dcē apparitōnis quā dubitatio mota ſoluit̉ oſtendit̉ inaniterputauerūt viſum eſſe ignem. Dicens apparitio fulgoris non eſt propter viſum eſſe ignem. ſed ꝓpter aliud. qꝛillud qd̓ vocat̉ nigrū ſiue mediū oculi eſt ꝑfecte lene politū quare habet quēdam fulgorem ex ratione lenitatiset ex natura ignis. ſicut alij exiſtimabāt Et iſte fulgorapparet moto oculo. qꝛ motionē oculi accidit vnumfiat duo. Nam pupilla vnum et idem ſubiecto eſt fulgens et videns. fulgens inqͣꝫtum eſt ꝓijciens fulgoremſuū ad extra. ſed videns inqͣꝫtū ꝯgnoſcit fulgorem quaſirecipiendo ip̄m ab exteriori ſicut etiam accidit in refractione quando idē vno ſitu ſubito refrangit̉ ſuꝑ ſeip̄m inalio ſitu hoc manifeſte. apparet in illa refractōne oculus videt ſeip̄m in ſpeculo. Sꝫ qn̄ viſus eſt quieſcenstūc emiſſio fulgoris fit ad exteriꝰ tm̄. tūc et ita viſus huiuſmodi fulgorē recipit. vt videri poſſitF Quare fulgor cauſatꝰ ab oculo. ſoQV.. luꝫ videtur ab eodē in tenebris ip̄oceleriter moto Pro reſpōſione Notandū ẜm doctorēſanctū corꝑa lenia .i. polita et terſa ex ꝓprietate ſue nature hn̄t quedā fulgorē qd̓ in corꝑibꝰ planis ꝯtingit. qꝛ in illis quedā partes ſuꝑeminēt alijs obumbrāteas Et qͣꝫuis hmōi corꝑa lenia in ſe aliqͣliter fulgeāttn̄ hn̄t tm̄ de fulgore pn̄t mediū facere actu lucidū ſicut facit ſol et hmōi corꝑa Sed qꝛ mediū oculi qd̓ vocat̉nigrū eſt qͣſi lene bn̄ politū. ideo habet quēdā fulgoreꝫex rōne lenitatis exnatura ignis Tūc dd̓m ē ẜmdoctorem. iſta eſt cauſa illius viſionis qꝛ qn̄ oculus celeriter mouet̉ tūc illud nigrum tranſfertur ad exterioreꝫlocum in quem pupilla emittebat ſuum ſplendorem anteqͣꝫ ille ſplēdor deficiat. et ideo ad aliū locū velocit̉ tranſlata recipit ſplēdorē ſuū quaſi ab exteriori. ſic videt̉aliud videns viſum qͣꝫuis ſint idē ſubiecto. Et apparitio hmōi fulgoris fitniſi celeriter oculus moueat̉qꝛ ſi moueret̉ tarde pͥus deficeret impreſſio fulgoris abexteriori loco ad quem fulgor ꝑueniebat qͣꝫ pupilla illuc

A iiij