Folio xlix
digeſtionis aūt pepanſis epteſis adhuc obteſis frigiditatis indigeſtio: Huius autē hometes molinſis ſtarenſis. Oportꝫ autē exiſtimarenō ꝓprie hec dici nomina rebꝰ. ſed non iacentvniuerſaliter his que ſimiliter Quare non hasſed tales oportꝫ putare eſſe dictas ſpēs. Dicamus aūt ipſoruꝫ vnūquodqꝫ quid eſt. Digeſtioqͥdeꝫ igit̉ eſt ꝑfectio a naturali ⁊ ꝓprio calido exoppoſitis paſſiuis. hec ſunt ꝓprie vnicuiqꝫ materia. Cum em̄ digeſtum fuerit. ꝑfectuꝫqꝫ eſt ⁊factū Et principiū ꝑfectōnis a caliditate ꝓpriaaccidit. ⁊ per aliquod exteriorum auxiliuꝫ conſumptum eſt. velut alimentum digeritur ⁊ perbalnea ⁊ per alia talia. Aliudqꝫ pͥncipium quein ipſo caliditas eſt. Finis autē his qͥdem natura eſt. Natura autē quā dicimus vt ſpēm ⁊ ſubſtantiam. his autē in ſubiectā quādam formaꝫfinis eſt digeſtionis. cū tale fuerit factuꝫ ⁊ tantum humidū. aut obteſim paſſuꝫ. aut epteſimaut putrefactuꝫ. aut aliter qualiter calefactum.Tunc em̄ vtile eſt ⁊ digeſtū eſſe dicimus. ſicutmuſtum ⁊ que in naſcentijs ꝯſtantia. cuꝫ factafuerit quale. ⁊ lachryma cum facta fuerit lippitudo limus. ſimiliter aūt ⁊ alia. Accidit autemhoc pati omnibꝰ. cum obtineat̉ materia ⁊ humiditas Hec em̄ eſt que terminat̉ ab ea que innatura caliditate. qͣꝫdiu em̄ inſit ipſa rō naturahoc eſt ꝓpter qd̓ ⁊ ſanitatis ſigna q̄ talia ⁊ vrineſeceſſiones ⁊ totaliter ſuꝑfluitates: et dicunturdigeſta eſſe cum inſinuāt caliditatē propriā obtinere indeterminati. Neceſſe aūt digeſta groſſiora ⁊ calidiora eſſe. tale em̄ efficit calidū melioris molis ⁊ groſſius ⁊ ſiccius. Digeſtio quidem igit̉ hec eſt. Indigeſtio autē imꝑfectioꝓpter indigentiam ꝓprie caliditatis. indigētiaaut caliditatis frigiditas eſt. imꝑfectio aūt ē oppoſitorū paſſiuorū. Que qͥdem eſt vnicuiqꝫ natura materia Digeſtio qͥdē igit̉ ⁊ indigeſtio terminetur hoc modo.¶ Iſtud eſt ſecūdū capl̓m huius tractatꝰ. in quo ph̓sdeterminat de oꝑatōibꝰ earūdē qualitatū. que eſſe rei ꝯſtitutū ꝯſequūtur. ſcꝫ de digeſtione ⁊ indigeſtione ⁊ ſpēbꝰ earū. Et diuidit̉ in duas ꝑtes In pͥma determinat de illisẜm ſe. Et in ſecūda determinat de ſpēbꝰ illaꝝ ibi (Pepāſis autem) In pͥma parte multa facit ꝑ ordinē. pͥncipaliter tn̄ definit digeſtionē ⁊ indigeſtionē Eſt em̄ digeſtio ꝑfectio q̄dā a naturali ⁊ ꝓprio calido ex oppoſitꝭ paſſiuis Eſtāt ſenſus definitōis ꝙ digeſtio eſt ꝑfectio. id eſt trāſmutatio ducēs ad eſſe ꝑfectū effectiue cauſata a calore naturaliet ꝓprio qui agit in virtute alicuiꝰ forme ſubſtātialis. ⁊ eſttemperatus ꝑ oppoſitū. ſcꝫ frigus in paſſiuo. id eſt in ma
teria. Et iſtam definitōem ph̓us manifeſtat quadrupliciter. Primo oſtendit ꝙ digeſtio ſit perfectio. Secūdo ꝙhꝫ eſſe a calore naturali. ibi (Et pͥncipiū) Tercio manifeſtat qͥs ſit finis eius. ibi. Finis autē). Quarto oſtēdit̉ꝙ habet eſſe ex oppoſitis paſſiuis qualitatibꝰ. ibi (Acciditauteꝫ) Et finaliter oſtendit qualia debent eſſe digeſta. ibi.(Neceſſe aūt. que om̄ia ſunt clara ex littera. ¶ Tuncibi Indigeſtio aūt) Definit indigeſtionē Dicens ꝙ eſtimꝑfectio ꝓpter indigentiā ꝓprie ⁊ naturalis caliditatis inoppoſitis paſſiuis. Et eſt iſta indigentia ꝓpter impedimētum frigiditatis. etiā indigeſtio eſt pͥncipaliter a frigiditate. ¶ Et eſt notandū ꝙ ſicut in definitōe digeſtionis ponitur perfectio loco generis. ⁊ caliditas ꝓpria vt efficienset humiditas vt materia. Ita ſimiliter hic imperfectio eſtgenus. qꝛ indigeſtio eſt via ad hoc vt humidū digerenduꝫreddat̉ imperfectum ⁊ inutile vt vniatur alicui nature. ſꝫfrigiditas impediens calidum eſt efficiens. Eſt tamē verum ꝙ vtrūqꝫ operatur. ſed calidum impeditur ne expleat ſuam operatōem. ⁊ omnia paſſiua ponūtur vt materiaqꝛ ꝯtrariorum eadeꝫ eſt materia. Sed ꝙ non aſſignat aliquem finem indigeſtionis ratio eſt. qꝛ indigeſtio habet rōnem imperfecti. finis vere hꝫ rōnem boni ⁊ ꝑfecti.Pepanſis aūt ⁊ digeſtio quedā. digeſtio em̄elemēti in pericarpijs pepāſis d̓r. Qm̄ aūt digeſtio ꝑfectio. tūc pepāſis ꝑfecta eſt. qn̄ ſemina q̄in pericarpio poſſint efficere tale alteruꝫ qualeip̄m. Etem̄ in alijs ꝑfectū ſic dicimus pericarpij qͥdem igit̉ hec pepāſis. qͥ a naturali calido.dicunt̉ aūt pepāſa ⁊ alia multa digeſtoruꝫ ẜmeādem qͥdē ſpēm. metaphoris autē ꝓpterea qd̓nō iacent ſicut dictū eſt ⁊ pͥus noīa ẜm vnāquāqꝫ ꝑfectōem circa ea q̄ terminātur a naturali caliditate ⁊ frigiditate. Eſt aūt que naſcentiarū ⁊flegmaticis ⁊ taliū pepāſis que a naturali calido digeſtio exiſtētis humidi. Impoſſibile em̄terminare nō obtinēs. Ex ſpūmoſis qͥdem igit̉aquoſa: ex talibꝰ aūt que terreſtria ꝯſiſtunt ⁊ exſubtilibꝰ ſemꝑ groſſiora fiunt pepanſim paſſaom̄ia. Et hec ꝗͥdem in ipſam natura ducit ẜmhoc. hec aūt em̄ inijcit pepāſis igit̉ dictū eſt qͥdeſt. Hometes aūt eſt cōtrariū. Cōtrariū aūtpepāſi indigeſtio alimēti in pericarpio. Hec autem eſt interminata humiditas. ꝓpter qd̓ autſpūmoſa. aut aquoſa. aut eorū q̄ ex ambobꝰ eſteſt Qm̄ aūt pepanſis ꝑfectio quedā eſt: hometes imꝑfectio erit. Fit aūt imꝑfectio ꝓpter indigentiā naturalis calidi ⁊ incōmenſuratōem adhumidū qd̓ pepanſim patit̉. nullū aūt humidum ipſum ẜm ſe pepanſim. patitur ſine ſic/co. aqua em̄ nō ingroſſatur ſola humidorum.Accidit autem aut eo ꝙ calidum ſit paucum.aut quia quod terminatur multuꝫ. propter qd̓et ſubtiles humores eorum que homo ſunt et
i. i.