TertiusMetherologorum

Sit igit̉ eo in quo p polo vtens. diſtantiaaūt ea in qua mꝑ circulus ſcribat̉ omnes attinget angulos quos refracte faciūt que ab ina circulo. Si aūt nō ſil̓iter oſtendēt̉ eādē habētes rōnem q̄ alibi ⁊ alibi ſemicirculi ꝯcurrētesqd̓ qͥdē erat īpoſſibile Si igit̉ circūducas ſemicirculū in quo a circa dyametruꝫ in qua hkp. q̄ ab hkrefracte ad id in quo m: in om̄ibꝰ planis ſil̓iter habebūt ⁊ equalē faciēt angulū. qͥ kmh. et quē facient angulū q̄ hꝑ et m p. ſuꝑ eaꝫque h p. ſemꝑ equalis igit̉ erit. trianguli igit̉ ſuper eam q̄ hb̓ ⁊ k ꝑ equales ei qui hmꝑ ⁊ kmpcōſiſtūt. Horū aūt catheci ad idē ſignū cadenteius que hͦ p. ⁊ equales erūt cadant ad o. Centrum ergo circuli o. ſemicirculus aūt qui circamin abſectus eſt ab orizonte¶ Hic ꝯn̄ter ph̓s demonſtrat ꝯcl̓ones ꝓpoſitas. ⁊ pͥmo pͥmā Dicens pͥmo. ꝙ ſi vtamur ſigno ipſius. p. ſicutpolo. ⁊ diſtantia ipſius p m. que eſt a polo vſqꝫ ad circūferentiam circuli et deſcribamus circulū circa ip̄m polū ẜᵐquantitateꝫ linee p m. circūferendo pim̄circa p. hmōi circūculus attinget oēs angulos. id eſt oīa pūcta fractionū ẜmāgulos qͦs linee ꝓtracte a kẜm conū. ⁊ refracte ab m ad hfaciūt ſecūdū circulū Si eī dicat̉ ꝙ nō attīgat oēs. tūc oſtedet̉ quēadmodū ſuperius oſtenſuꝫ ē. ꝙ a ſignis hk in eodem ſemicirculo ꝓtrahant̉ alie due linee ꝯcurrentes alibihabentes ad inuicem eandem ꝓportionē quā hūt linee hm ⁊ km. hoc aūt eſt impoſſibile. ſicut oſtenſuꝫ eſt prius.deſcriptus eſt circulus circa polū p. ẜm qͣꝫtitatē linee pͥm.et attingit oīa ſigna refractoꝝ a circūferētia in a. ¶ Tuncibi ¶ Si igit̉) Probat ſecūdā ꝯcluſionē. ſcꝫ ꝓportōes ſuperius poſitas demonſtratōe que ducit ad impoſſibile. quevideat̉ in textu breuitatis cā. ⁊ poſt illaꝫ tangit centrū iridis. Dicens ꝙ centruꝫ iridis eſt ille pūctus a qͦ oēs lineeducte ad circūferētiā ſupra axem circuli ſunt ꝑpendiculares. Et ſtatim ſubiūgit cām triū accidētiū circa iridē Primū eſt. qꝛ colores iridis apparent fortiores in extremitatibus iridis circa terrā qͣꝫ in medio. eo ꝙ nubes eſt ibi denſior qͣꝫ ſit in medio. Secūdū accn̄s. eſt ꝙ iris raro fit a lunaProbat dupl̓r. pͥmo qꝛ nunqͣꝫ fit a luna niſi in plenilunioSecūdo qꝛ luna ꝓpter debilitatem ſui luminis nō ſufficiteleuare tantos vapores ꝙ ſuꝑ eos poſſet cauſari iris.Terciuꝫ accn̄s. iris maxime fit in illa ꝑte hemiſperij in qͣſol maiores eleuat vapores. Probat qꝛ ex eis generat̉ nubes ſupra quam debet cauſari iris.Iterum ſit orizon qͥdem in quo a g. aſcenditaūt ſupra hūc haxis. aut ſit nūc ī quo h p. aliaquidē igit̉ om̄ia ſil̓r oſtēdētur vt rꝑ pͥus Polus aūt circuli in quo perit ſub orizonte. eo inquo a geleuato ſigno ab eo in quo a. in quo h.In eadem aūt ⁊ polus ⁊ centruꝫ circuli o. ⁊ ꝙterminātis nūc ortuꝫ Eſt em̄ iſte ī quo h p. qm̄aūt ſupra dyamētrū q̄ a g. ꝙ kh. centruꝫ vtiqꝫerit ſub orizonte pͥus. eo in quo a g. in ea q̄ hͦ p.linea in quo o. Quare minor erit ſuperior deci

ſio ſemicirculi. ī quo s y. qd̓ em̄ s yq̄ ſemicirculus erāt nūc aūt abſciſus eſt ab a gorizonte. ꝙitaqꝫ yq̄ diſparens erit ipſius eleuato ſole. manifeſtū aūt cum in meridie. qͣꝫtum em̄ ſuperiush magis inferius ⁊ polus ⁊ centrū circuli erit.¶ Hic ꝯn̄ter ph̓us oſtēdit duas alias ꝯcluſiones. Dicens ꝙ iris p̄t apparere ẜm ꝓportōem ſemicirculi. ſed nonẜm maiorē ꝓportōem ſemicirculo. Probat pͥmū. qꝛ centꝝaſtri ⁊ centru inidis ſunt in eadē linea. gͦ aſtro exiſtente ſuꝑorizontē centrū iridis erit ſupra orizontē. cū gͦ orizon interſecat circulū iridis in eqͣles ꝑtes. ſic apparet nobis figurecircularis. ſed ꝙ nō p̄t apparere ẜm portōem maiorē ſemicirculo. ideo eſt qꝛ tūc aſtrū eſſet ſub terra. aſtro aūt exiſtente ī oriēte in ortu vel occaſu iris apparet ẜm maiorē portioneꝫ ẜm quā p̄t apparere ꝙ iris ⁊ aſtrū ſunt in eadē lineaset ergo qͣꝫto eſt aſtrū magis prope terrā. ſicut in ortu ⁊ occaſu. tanto magis eleuat̉ iris ſupra orizontē noſtrū. ⁊ qͣꝫtomagis eleuat̉ tanto magis apparet ¶ Tūc ibi. (Polusaūt) Ph̓s oſtendit ꝙ aſtro eleuato ſupra orizonte apparetiris ẜm portōnem minorē ſemicirculo. Probat. qꝛ aſtrumet centrū iridis debent eſſe in eadē linea. ⁊ gͦ qͣꝫtū aſtrū eleuet̉ tantū iris depͥmit̉. Ex hoc infert ꝙ ſole aſcendente inmeridie apparet iris ẜm minimā portōem ſemicirculi ẜmquā illo die poſſet apparere. qꝛ ſol illo die non poteſt pluseleuari ſupra orizontem qͣꝫ ſit eleuatus in meridie. ⁊ ergotūc centrū iridis eſt maxime depreſſum. ⁊ ſic minor apparet portio circuli qͣꝫ ꝯtingit apparere in regione illa. Et gͦmanifeſtum eſt ꝙ vbi ſol in meridie eſt ſuꝑ zenith capitistūc impoſſibile eſt apparere lridem.Quoniā in minoribꝰ qͥdem diebꝰ his qͥ poſteqͥnoctium autūnale cōtingit ſemꝑ fieri irideꝫ.In longioribꝰ autē diebꝰ his qͥ ab equinoctioaltero ad equinoctiū alterū circa meridiem nōfit iris cauſa. qꝛ que ad arctū deciſiones om̄esmaiores ſemicirculo ⁊ ſemꝑ ad maiores ſemicirculo. qd̓ aūt immanifeſtū ⁊ paruū. Que aūtad meridiem deciſiones eqͥnoctiales. que qͥdeꝫſurſuꝫ deciſio parua: que aūt ſub terra magnaet ſemꝑ etiā maiores que longius. quare in hisque ad eſtiuas verſiones diebꝰ ꝓpter magnitudinem deciſiōes anteqͣꝫ ad mediū veniat deciſionis. ⁊ ad meridianū h. ſubtus iam penitꝰ fitp. ꝓpter longe diſtare a terra meridiē ꝓpter magnitudinē deciſionis. In his aūt qui adhyemales verſiones diebꝰ. qꝛ nō multū ſuꝑ terraꝫſunt deciſiones circulorū ꝯtrariū nccariū fierimodicū em̄ eleuato in quo hͦ in meridie fit ſol¶ Hic finaliter determinat de tꝑe apparitōis iridis qͣꝫtūad duo accn̄tia Dicēs ꝙ in diebꝰ breuioribꝰ poſt eqͥnoctiuꝫ autūnale qn̄ dies ſunt minores noctibꝰ iris apparerep̄t omni hora diei. Sed poſt equinoctiuꝫ vernale qn̄ diesmaiores ſtꝭ noctibꝰ iris nō p̄t apparere oī hora. qꝛ nō apparet circa meridiē his qͥbꝰ ſolſtitiū ml̓tū eleuat̉ ī meridieRatio generalis eſt qꝛ portiones circuli quas ſol deſcribit in diebus longioribꝰ ſuꝑ orizontē ſunt minores ſemicirculo. ⁊ illud qͦd eſt paruiū apparet qͣſi immanifeſtū. ſed