Tertiuslethero logorum

adhuc magis clarus apparet.¶Septimo. vtꝝ poſſibile ſit appaQl̓. VII. L. rereplures irides duabꝰ. ¶ Solutio doctoris. poſſibile eſt apparere terciā iridē q̄ ita ſe hꝫẜm ſitū ad ſecūdā ſicut ſecūda ad pͥmā. ⁊ hꝫ obſcuriorescolores coloribus ſecūde. ſicut ſecūda reſpectu pͥme ꝓptereādē cām Et tal̓ iris apparet ꝓpter eādē cām ꝓpt̓ que duealie. ſcꝫ ꝓpter refractōem luminis a roratōe ad viſum Ettūc cauſat̉ qn̄ nubes oppoſita ſoli eſt multa nigra ⁊ ſpiſſa.qꝛ tūc poteſt facere multā ⁊ bene diſpoſitā roratōem ad refractōem De ordine aūt coloꝝ iſtius iridis d̓t ſcūs Thomas experimentū nō habui rōnabiliter. tn̄ videt̉ eidē doctori ꝙ haberet colores ordine ꝯuerſo cū coloribꝰ ſecundeiridis ſcꝫ alurgum in minori periferia. viridem in ſecūdaet puniceū in maiori ſicut pͥma. qꝛ om̄is ꝓceſſus fit ꝑ aſſimilatōnem ſcd̓oꝝ ad pͥma. ſed alurgus qui eſt in maioriperiferia ſecūde eſt ꝓpinquior nigro. gͦ rōnabiliter in minori periferia tercie debet apparere color alurgus. deindeaūt viridis qui eſt ꝓpinquior. hinc aūt puniceusᵉ qͥ diſparet in albo vel claro nubis ſubtilioris in extremitateF Areſtoteles d̓t ꝙ ꝓpter remotōnem ſecūda iris¶ ¶. hꝫ colores debiliores qͣꝫ pͥma. ſed ſitus tercie eſtmulto remotior. gͦ refractio erit etiā debilior adeo ꝙ nonpoterit cauſare apparentiam alicuius coloris ſenſibilis¶ Reſpondet doctor ꝙ dictū Areſtotelis intelligēdū eſtvt in pluribꝰ. qꝛ raro videt̉ terciaOctauo. vtꝝ nō exiſtente nubeQIIVIINL. ponꝫ interdum apparere itis inmaris ſuꝑficie. ¶ Dd̓m ẜm doctorē ſcm̄ ꝙ ſic. qꝛ exiſtēte caligine in ſuꝑficie maris nō multū eleuata apparuitinterdū nauigātibꝰ lateral̓r iris hn̄s oēs colores iridis. nōtn̄ exn̄te nube. Et videbat̉ a nauigātibꝰ trāſferri ſꝑ apparēs ip̄is in eadē diſtātia ⁊ ſitu ad ipſos vſqꝫ ad defectū caliginis. qꝛ ſemꝑ ab alia ⁊ alia parte fiebat ꝯtinue alia ⁊ aliarefractio ad viſumIris cauſat̉ ẜm Areſto. ex refractōne luminis¶. aroratōe ſub nube oppoſita viſu exiſtente ī medio. ſed illa in iſta apparitōe nauigātibꝰ facta nō habent locum. vt de ſe notum eſt. īmo ſuppoſitū. ergo videt̉ ꝙ nonſit iris ¶ Qd̓m ẜm doctorē ſanctū ꝙ omīa iſta in p̄dictaapparitōe aſſignari poſſunt. qꝛ ſuperior pars caliginis incidetibꝰ radijs ſolis antiperiſtheſim paſſa ꝯuertebat̉ in ſubtilem roratōem. cuius pars habet rōnem ſpeculi in quibꝰpoſſibile eſt apparere colorē corporis obiecti. nō aūt figurāſicut dictū eſt pͥus. Sed mare ex oppoſito nauigantiū exiſtens apparens nauigātibꝰ altius ⁊ habens circa terrā figuram circularē non planā. cū ſit aqua pura ⁊ a remotisvidebat̉ repreſentare colorē nigrū quēadmodum nubes. lumen ꝟo fuit a ſole vel ab aliqua ſtella. ⁊ refrangebat̉ ad viſum a nigredine maris altioris ꝑ ſubtilē roratiōem caliginis. quare cauſabat figurā ⁊ iridis colores. ¶ De generatione aūt colorū iridis in ſpeciali ⁊ ordine ipſoꝝ Areſto.ſatis determinat. ⁊ ideo de his nihil q̄rendū eſt ad p̄ſens¶ Ꝙ aūt neqꝫ circulū poſſibile eſt fieri iridisneqꝫ maiorē ſemicirculo portōem. ⁊ de alijs accidētibꝰ circa ipſam ex deſcriptōe erit ꝯſiderātibus manifeſtū Hemiſperio em̄ exiſtente ſuꝑorizontē circulū in quo. a. centro aūt. k. alio aūtquodā oriente ſigno in quo. h:

¶ Poſtqͣꝫ ph̓us determinauit de cā iridis ⁊ coloribꝰipſius. Hic ꝯſequenter intendit determinare de figuraet de his que ꝯſequūtur ipſam qͣꝫtum ad figuram. Et pͥmo p̄mittit intentū ſuū Dicens ꝙ ex figurali deſcriptione iridis qͣꝫtum ad ſitum eius ⁊ ſolis ⁊ viſus p̄t eſſe manifeſtū ꝯſiderantibꝰ ꝙ non eſt poſſibile irideꝫ apparere ẜmcirculū ꝑfectum neqꝫ ẜm ꝓportionem maiorem ſemicirculo. adhuc aūt de alijs accidentibꝰ circa ipſam. ¶ Tūcibi (Hemiſperio qͥdem) Proſequitur intentum. Et ꝓ pͥmo deſcribit quoſdā terminos Dicens ꝙ hemiſperiumqd̓ eſt ſupra orizontem tanqͣꝫ terminum ſignetur per. a. centrum antē huius hemiſperij ſignet̉ per. k. ⁊ ſignificat viſum alicuius exiſtentis in medio. ſed aſtrū exiſtens in oriēte vel occidente ſit. hSi que a. k. linee ẜm conū excidētes faciātvelut axem in qua. h: k. et. a. k. ad. m. adiugaterefrangantur ab hemiſperio ad. h: ſuꝑ maioreꝫangulū ad circuli periferiā incidēt. a. k. et ſiqͥdēin oriente aūt ī occidēte aſtro refractio fiat ſemicirculus aſſumet̉ circuli ab orizōte qui ſuꝑ terram fit. Si aūt ſupra ſemꝑ minor ſemicirculo.minimū aūt cū in meridie fuerit aſtrum¶ Poſtqͣꝫ Areſtoles poſuit ſitum ſolis ⁊ viſus in iride. Hic ꝯſequenter ponit quatuor ꝯcluſiones quas intēdit demonſtrare Dicens ꝙ ſi linee protracte a. k. ſcꝫ viſuad hemiſperiū ẜm conuꝫ ꝯſtitute circa lineam. h. k. quaſicirca axem. ita ꝙ ſupra ipſam cōſtituant angulos acutosequales in pūcto. k. ſcꝫ ex oppoſito ipſius. h. ⁊. a. b. protracte ad. m. arcum quēdam in hemiſperio ⁊ applicentur adh. f. ſolem vel aſtrum ꝯſtituendo trianguluꝫ. h. k. m. ille deneceſſitate refrangūtur ſupra maiorem angulū eiuſdē trianguli. ſcꝫ ſuꝑ. k. qui de neceſſitate eſt obtuſus. qꝛ ſi eſſꝫ rectū oꝑteret nubē a qua fit refractio in iride eſſe ſuꝑ zenithcapitis aſpicientis. Eſt aūt zenith pūctus directe ſuprapoſitus noſtris capitibꝰ. ſi vero eſſet acutus oporteret ipſameſſe inter zenith capitis ⁊ ſolem. quorū vtrūqꝫ eſt impoſſibile in apparitōne iridis. qꝛ dictuꝫ eſt pͥujs ꝙ oportꝫ nubeꝫeſſe opoſitam ſoli ⁊ viſu exiſtente in medio. ⁊ hec eſt pͥmaꝯcluſio. ¶ Si vero aſtrum ad qd̓ refrangunt̉ radij viſuales a nube oppoſita fuerit in oriente vel occidente. tūc directe abſcindetur ab orizōte exiſtente ſuꝑ terrā ſemicirculꝰcirculi ꝯſtituti ꝑ refractōem radioꝝ in nube. id eſt exiſtente ſtella in oriente vel occidente apparet ſemicirculus iridis preciſe. Et hec eſt ſecūda ꝯcluſio ¶ Si aūt aſtrū eleuetur ſupra orizontem. de neceſſitate apparebit minor portio in ſemicirculo. Et hec eſt tercia concluſio. ¶ Si veroaſtrum fuerit in meridie apparebit minima portio circuliquā ꝯtingit apparere in iride. Et hec eſt vltima ꝯcl̓o.¶ Si em̄ in oriēte pͥmo cuius. h. et refractaſit. k. m. ab. h. ⁊ planū erectuꝫ ſit in quo. a. qd̓ atrigono in quo. h. k. m. Circulꝰ igit̉ deciſio eritſphere qͣꝫ maximꝰ ſit in qͦ. a. Differt em̄ nihil ſiquodcūqꝫ eorū que ſuꝑ. h. k. ẜm trigonū. k. m.h. erectū fuerit planū: Que igit̉ ab his que. h. kducte lune in hac ratione nō cōſtituent̉ ſemicitculi in quo. a. ad aliud ⁊ aliud ſignū Quoniāem̄ que. k. h. ſigna data ſunt ⁊ que. k. m. data