TertiusMetherologorum
Ꝙ quidem igitur iris ſit refractio viſus adſolem manifeſtum. propter qd̓ et exoppoſito ſꝑfit. Halo autem circa ip̄m quāuis ambo refractio Sed hec qͥdem colorū variate differt. hecqͥdem em̄ ab aqua et nigro fit refractio ⁊ delonge. hec aūt de ꝓpe ab aere albiori ẜm naturamApparet aūt fulgidū ꝑ nigrū aūt in nigro puniceum. differt em̄ nihil a puniceo. videre auteꝫlicet viridiuꝫ lignorū ignē quomō rubeā habeat flammā. ꝓpterea ꝙ fumo multo mixtus eſtignis fulgidus exiſtens et albus. Et per caliginem et fumū ſol apparet puniceus. Propterquod iridis qͥdem refractio que prima talē habere videtur coloreꝫ. A guttis em̄ paruis fit refractio que autē ip̄ius halo non. De alijs autēcoloribus poſterius dicemus. Adhuc autemcirca ipſum quidem ſolem nō fit mora talis cōſiſtentie. ſed aut pluit aut diſſoluitur. Ex oppoſitis aūt in intermedio generatiōis aque fit qͦddam tempus qm̄ ſiquidem fieret eſſet vtiqꝫ coloratus halo ſicut iris. Nunc aūt toto quidemnō fuerit talem habentia emphaſim Neqꝫ circulo. parua āt ⁊ ẜm ꝑtē q̄ vocāt̉ ꝟge qm̄ ſi ꝯſtaret tal̓ caligo qͣlis fiet vtiqꝫ ab aliqͦ alio aūt aqͣaut aliqͦ alio nigro ſicut dicimꝰ Apparet vtiqꝫ iris tota ſic̄ q̄ lucernas. Circa has eī ẜm plurimā auſtralibꝰ exiſtētibꝰ iris fit hyeme Maxīeaūt manifeſta fit humidos habentibꝰ oculos.Horū em̄ viſus cito ꝓpter debilitatē refrangitur. fit aūt et ab humiditate aeris. et ab euaporatōne a flamma defluente et mixta. Tunc em̄fit ſpeculum et ꝓpter nigredinem em̄ fumoſa euaporatio illa Lucerne autem lumen non albūſed purpureum. apparet circulo et iriale puniceum autem nō. Eſt em̄ viſus qꝛ paucus qui refrangit̉ et nigrum ſpeculum que āt a remis ſurſum lata ex maris poſitione quidem eodem fitmodo ei que in celo. Colore autem ſimiliori eiqui circa lucernas Non em̄ puniceum ſed purpureum habēs colorem videtur. Refractio autem a paruiſſimis quidem continuis autemfit guttis. He autem aqua ſegregata ſunt iampenitus. fit autem et ſi quis ſubtilibus rorationibus roret in aliquem talem locum qui poſition ad ſolem verſus fit. et hac quidem ſol illuſtret hac autem vmbra fit. In tali em̄ ſi quis intus roret. ſtatim extra permutantur radij et faciunt vmbraꝫ apparere iridem. Modus autemet coloratio ſimiliter et cauſa eadem ei que a re
mis. manu em̄ ꝓ remo vtit̉ rorans.Hic ꝯſequenter Areſto. ponit in ſpeciali modū generationis coloris punicei Et premittit tres ſuppoſitiones. Prima. iris eſt refractio aeris. id eſt apparitio cauſata ex refractione. et gͦ ſemꝑ fit ex oppoſito ad aſtrū aut ſolem. Halo aūt fit circa ipſum. cōueniunt tamē in refraction. Secūda ſuppoſitio. in halo non eſt illa varietas colorū que eſt in iride. Etiam in iride eſt refractio de longeet a nigro. ſed halo fit deprope ⁊ ab aere albiori ẜm naturam. Tertia ſuppoſitio fulgiduꝫ ſeu lucidū viſuꝫ in nigro vel per nigrum apparet puniceū. In ſignum cuiꝰ ignis lignorū viridiū habet flāmā rubeam ꝓpter magnuꝫfumū tali igni īmixtum Etiam ſol viſus ꝑ caliginem ⁊ fumū apparet puniceus .i. rubeus tendens ad albedinē.Tūc ibi¶ Propt̓ qͦd iridis) Ponit cām coloris puniceiin iride. Dicens ꝙ apparet ꝓpter refractionē luminis ſolis a guttis paruis q̄ ſunt in nube nigra et aquoſa. quiafulgidum viſum in nigro apparet puniceū. ſic aūt nō eſtde halo. Et ergo nō eſt tanta diuerſitas in halo ſicut iniride. quia nubes in qua apparet halo non eſt tante ꝑmanentie cica ſolem. ſicut nubes in qua apparet iris. qꝛ nubes circa ſolem vel ꝯuertitur in pluuiam. vel diſſoluiturꝓpter calorem ſolis. ſed nubes in oppoſuo ſolis facit aliquam moram. ſi ergo nubes circa ſolem diu permaneretHalo vtiqꝫ appareret coloratus. Tūc ibi Apparetvtiqꝫ) Declarat modū generatōnis coloris punicei perquedam ſigna Primū eſt. qꝛ in hyeme circa lucernas apparet circulus habens colorem puniceū iridis ꝓpter refractionem luminis. maxime flantibꝰ ventis auſtralibusqꝛ tunc aer eſt ingroſſatus ꝓpter hyemē et ventū auſtralem. qui ſecū adducit humores. et ergo hoc maxime apparet illis qui habent oculos humidos. Secūdū ſignuꝫqꝛ in aqua maris ſurſuꝫ mota a remis nautarū apparēttales colores. ſicut in iride. et ſimiliores ipſis qͣꝫ ſint colores lucerne. et hoc fit ꝓpter refractionē luminis ad aquāeleuatā. Tertiū ſignū. qꝛ quando aliquis eſt in aliqͦ locoex vna parte tenebroſa. et ex alia parte verſus ſolem rorat aliquis per manū ſubtilibꝰ roratōnibꝰ tunc apparentſimiles colores iridis Et hͦ fit ꝓpter refractōem luminis ſolis ab aqua rorida. ergo ſignū eſt ꝙ colores iridiscauſantur ex refractione luminis a nube rorida qꝛ in ſupradictis eſt ſimilis modus coloratōnis et eadem cā ſcꝫrefractio ab aqua rorida qꝛ rorans per manū idem facitqd̓ fit in manu per remum.Quia aūt color talis ſimul palam erit et dealiorū colorū phantafia ex his. Oportet em̄intelligentes ſicut dictū eſt et ſupponētes pͥmoqͥdē qꝛ fulgidū in nigro aut ꝑ nigrū colorē facitpuniceū Scd̓o aūt qꝛ viſus ꝓtenſus debiliorfit et minor. Tertio ꝙ nigrū velut negatio eſt.in deficiendo em̄ viſum apparet nigrū Propter quod qui longe om̄ia nigriora apparent ꝓpterea ꝙ nō ꝑtingit viſus. Cōſiderent̉ qͥdē igit̉hec exhis q̄ circa ſenſus accidūt. illorū em̄ proprij de his ſermones Nunc autem quantū neceſſe de ip̄is dicamus Apparent igitur ꝓpterhanc cām et que longe nigriora et minora ⁊ planiora. et q̄ in ſpeculis Et nubes nigriores aſpi