Areſtotelis
Folioxli
lo apparet per modū albi circuli cui vndiqꝫ circūponiturnigrēdo. Ratio huius eſt. qꝛ quedam ꝑtes materie in qͣapparet halo magis incorporant ſibi lumē et q̄dā minusſꝫ lumē ꝟgit in albedinē. gͦ ꝑtes magis de lumīe incorporantes apparēt albiores. ⁊ ille q̄ minus de lumine incorporāt apparēt minus albe ſꝫ minꝰ albū iuxtapoſitū magis albo apparet nigrū. gͦ ibi circūponitur nigredo Tertium accidens halo magis apparet in nocte qͣꝫ de die. etmagis de ſero qͣꝫ de meridie. qꝛ tūc calor eſt magis temperatus frigiditate Quartū accidēs. halo non apparetſtante vento. qꝛ ventus ꝓhibet ꝯgregationē talis materie Quintū accidens. halo qͣꝫuis poſſet fieri quolibettēpore anni. ſepius et ꝯuenientius fit in vere ⁊ autūno etadhuc magis in autūno. Ratio qꝛ in eſtate ꝓpter eſtumprohibetur conſiſtentia materie. ſed in hyeme ꝓpter frigus nimis ingroſſatur et in pluuiam cōuertitur. ſed in tēporibus intermedijs eleuatur materia mediocriter denſaq̄ eſt materia ipſius halo. et ſil̓r calor eſt mediocriter temperatus. Sed qꝛ ver nimis accedit ad hyemē. ideo nimis participat de frigiditate. autūnus vero habet calorētemperatum ⁊ mediocrem ſiccitatē. ideo hoc tēpus autūni eſt magis conueniens ad eleuandam materiam inqua habet apparere halo.Iris nō apparet circularis figure. gͦNl̓ ¶I. nec halo. Teret cōſequentia. qꝛ cauſa eorū eſt eadē. vt habetur in textu Qd̓m ꝙ non eſtſil̓e. qꝛ halo apparet ꝑ refractionem. et iris ꝑ reflexionemEtiā in apparētia ipſiꝰ halo nubes directe ſupponit̉ viſuiet aſtro. in iride vero oculꝰ mediat inter aſtrum et nubeꝫSi halo eſſet circularis figure. vel haberet taI L. lem figuram ab aſtro. vel a nube Nō ab aſtroqꝛ qn̄ luna eſt ſemiplena. tunc frequenter apparet halo.neqꝫ a nube. qꝛ nubes nullam figuram ſibi determinatQd̓m ꝙ talis figura cauſat̉ ex refractōne radiorū luminoſoꝝ facta in caligine nubis ad perpendicularem. q̄ qͥdēcaligo eſt vniformis diſpōnis in ſuis ꝑtibus. et ergo figura illa circularis apparet ex incidentia radij luminoſiſupra nubem. quare neceſſe eſt vtrūqꝫ dictoꝝ ꝯcurrere.Circulus eſt figura plana vnica linea ⁊ vni. ca ſuperficie ꝯtenta. non habens ꝓfunditateꝫſꝫ halo hꝫ ꝓfunditatē. gͦ nō ē circularis figure Dd̓m ꝙcirculus capit̉ hic large pro corꝑe circulari vel orbiculariDe iride in ſpecialiIris aūt ꝙ quidē eſt refractio dictū eſt pͥusqualis aūt quedā refractio: et qͦmō ⁊ ꝓpter quācām ſingula fiūt accidentiū circa ipſum dicimꝰnūc Refractꝰ qͥdē igitur viſus ab oībꝰ videt̉planis. horū aūt eſt et aer et aqua. fit autē ab aere qͥdem cū factus fuerit cōſiſtens Propter viſus aūt debilitatem ſepe et ſine inſpiſſatione facit refractionem. qͣlis aliquādo accidit cuidampaſſo debiliter et non acute videnti. Semꝑ em̄idolum videbat̉ p̄cedere ambulantē ip̄m ex oppoſito reſpiciēs ad ip̄m. hoc āt patiebat̉. qꝛ viſus refrāgebat̉ ad ip̄m Sic em̄ debilis erat ettenuis valde ab infirmitate. vt ſpeculū fieret etꝓpinquius aer. et nō poſſet repellere. ſicut qͥ lon
ge et ſpiſſus. Propter qd̓ quidem et ſummitates retracte vident̉ in mari ⁊ maiores magnitudines oīm cū Euri flauerint ⁊ que in caliginibus velut ⁊ ſol et aſtra orientia et occumbentiamagis qͣꝫ in medio celi exiſtentia Ab aqua aūtmaxime refrangitur et ab incipienti fieri magisadhuc qͣꝫ ab aere Quelibet em̄ partiū ex quibusfit ꝯſtātibꝰ roratio ſpeculū neceſſariū eē magiscaligine Quoniā aūt et manifeſtū. et dictumeſt prius. ꝙ in talibus ſpeculis color tm̄ apparet Figura aūt immanifeſta neceſſarium pluerecū incipiat pluere et iam qͥdem conſiſtat et irrorationes q̄ in nubibus aer nōdū āt pluat ſi exoppoſito fuerit ſol. aut aliud aliquid ſic fulgidūet vt fiat ſpeculū nubis ⁊ refractōem fieri ad fulgidū exoppoſito. Fieriqꝫ emphaſim coloris nōfigure in vno quoqꝫ ſpeculoꝝ exiſtente paruo ⁊indiuiſibili. Ea āt q̄ ex oībꝰ ip̄is ꝯtinuitate magnitudinis viſa neceſſe cōtinuā magnitudineꝫeiuſdē apparere coloris. Unūqd̓qꝫ em̄ ſpeculoꝝ eundē reddit colorē ꝯtinue Quare qm̄ hocꝯtingit accidere cū habeat hoc mō ſol ⁊ nubeset nos ſumꝰ intermedio ip̄orū. erit ꝓpter refractōem emphaſis q̄dā. Quinimo et videtur tūcet nō aliter habentibꝰ facta irisHic ꝯſequēter ph̓s determinat de iride Et ſubdiuidit̉hec ꝑs in tres ꝑtes pͥncipales. In pͥma determīat de generatione iridis. et primo p̄mittit ſuum intentū. ſecundotangit vnā generalem ſuppoſitōem. Dicens. ꝙ prius dictum eſt ꝙ iris ſit refractio quedā. ſed qualis ſit refractōet qūo. et ꝓpter quā cām fiunt ſingula accidētia circa iridem. nūc dicēdū eſt Tūc ibi (Refractus quidē igit̉)Ponit ſuppoſitionē Dicens ꝙ radius viſualis natꝰ eſtrefrangi ab oī corpore plano. ſicut ſunt aer et aqua. Deaere ꝓbat qͣtuor ſignis Primū qꝛ antiphonti ꝓpter debilitatem ſui viſus accidit. ꝙ ſemper videbat ſimilitudinēſue faciei in aere ipſo aſpiciente ꝓpter refractionem facieiin aere. gͦ ſignū eſt ꝙ in aere fiat refractio. Scd̓m ſignūqꝛ ſummitates nauiū ſcꝫ mali vident̉ aſpicientibꝰ alōgein mari breuiores et groſſiores. et hoc nō fit niſi ꝓpter refractōnem viſus in aere. Tertiū ſignū qꝛ cū flant Euritūc res apparent maiores. ꝓpter refractōem ad aerē ingroſſatū flāte euro Quartū ſignū. qꝛ tꝑe caliginis ſol etalia aſtra oriētia et occidētia vidēt̉ maiora qͣꝫ ī medio celiꝓpter refractōem ad aerē caliginoſuꝫ Sꝫ de aqͣ ſic ꝓbatqꝛ in aere fit refractio. igit̉ et in aqua. qꝛ aqua eſt denſioraere et magis eſt ſpeculū qͣꝫ caligo Tūc ibi (Qm̄ āt)Ph̓s ponit modū gn̄atōis coloris iridis in generali Dicens ꝙ colores iridis fiūt ꝑ reflexioneꝫ luminis ſol̓. autalicuius aſtri ſplendidi a nube aquoſa cū incipiat iā pluere vel deſinat. ꝓbat qꝛ in tali nube ſunt multe parue guttule tanqͣꝫ parua ſpecula. q̄ ꝓpter ꝑuitatē ſolū oſtēdūt colorē et nō figuram. Et qꝛ guttule iſte apparēt ꝯtinue ſiccolor iridis apparet ꝯtinuꝰ et nō interruptus. Sꝫ iſtudſolū ꝯtingit qn̄ ſol et nubes ſic ſe hn̄tꝭ ꝙ ponunt̉ ex oppoſtto ꝯtra ſe ⁊ oculus eſt in medio ipſorum