Areſcotelis

Folio xIII

cientibꝰ in aque qͣꝫ in ip̄as nubes et hoc valderationabiliter ꝓpter refractionem em̄ pauco viſu aſpiciunt̉ differt aūt nihil qd̓ videt̉ permutari aut viſum vtroqꝫ enim modo erit idem.Adhuc autem oportet non latere et hoc Accidit em̄ cum fuerit nubes ꝓpe ſolem in ipſa qͥdem reſpicienti nihil apparere coloratam ſedeſſe albam In aqua autem eandem hanc virtutem colorē habere aliquem eorum qui iridis.Palaꝫ igitur ꝙ viſus ſicut et nigrum fractus ꝓpter debilitatem nigrius facit apparere. et albūminus album et adducit ad nigrumPoſtqͣꝫ ph̓us determinauit cām et modū generationis vnius coloris et principalis iridis. ſcꝫ punicei. H icconſequenter aſſignat cām et modū generationis aliorūEt primo premittit intentionem ſuam Dicens. ꝙ pͥncipalis color iridis eſt talis ꝓpter cauſam predictam. ſedapparitio alioruꝫ colorum erit manifeſta ex dicendis.Tunc ibi (O portet em̄) Areſto. ꝓſequitur ꝓpoſitumEt primo premittit tres ſuppoſitiones ꝑ ſe manifeſtasad oſtenſionē ꝓpoſiti. Prima eſt. qꝛ oportet intelligere ⁊ſupponere (ſicut declaratum eſt prius) ꝙ fulgidum apparens in nigro per refractōem. aut etiam ꝑ nigrū tanqͣꝫ ꝑmediū facit apparitiōem coloris punicei Secūda ſuꝑpoſitio viſus elongatꝰ a re viſa eſt debilior in videndo etminoris virtutis. qꝛ viſibile elongatū a viſu agit debiliꝰin ipſum viſum. quare ſequit̉ debilitas viſionis in actu.Tertia ſuppoſitio. Nigrum in genere coloris eſt ſicutpriuatio q̄dā reſpectu albi. qꝛ ꝯtraria reducūtur ad priuatiua ⁊ ſemꝑ alterū ꝯtrariorū habet rōnem habitus etperfectōis reſpectu alteriꝰ. reliquū vero rōem pͥuatiōiset īꝑfecti reſpectu pͥmi ſicut patet decimo methaphificeEx quo ſequitur ꝙ illud quod videtur deficiente aliqͣliter viſu. vel viſu exiſtente impotente apparet nigrū. velꝓpinquo nigro. qꝛ ſicut ſe habet albū ad nigrū. ita ſe hapet viſio albi ad viſionem nigri. et viſus comprehendēsvnū ad viſum ꝯprehendente alterū. et ergo ſi vnū ſit priuatio et reliquum Tūc ibi (Propter qd̓) Areſto. infert quaſdam alias ſuppoſitiones ꝓpoſito ꝓpinquioresPrima eſt. om̄ia que vident̉ alonge apparent nigriora qͣꝫſi viderent̉ deprope. Cuius cā eſt ẜm mathematicos.qꝛ viſus nō ꝑtingit ad illa aut debiliter pertingit. Sedẜm veritatem cauſa eſt. qꝛ viſus elongatus a viſibili eſtdebilior ſicut dixit ſcd̓a ſuppō De iſtis tn̄ diligentius cōſiderādū eſt in libro de ſenſu ⁊ ſenſato. et etiaꝫ in ꝑſpectiuis. qꝛ illorum eſt ꝓprium facere cōſiderationē de iſtis.Et addit ꝯſequenter ph̓us ꝙ illa que videntur a longeapparent nigriora minora et planiora. cauſa primi iā patuit. Sed cauſa ſecūdi eſt qꝛ quāto res eſt remotior tanto ſub minori angulo apparet. Cauſa tertij eſt. qꝛ alōgemodica ſuꝑeminētia vel ꝯcauitas nō poteſt ꝑcipi ꝓpterdebilem alterationem. gͦ om̄ia aſtra apparēt plane figure. Et ſubdit ꝙ nihil differt in ꝓpoſito viſibile immutari a viſu vel viſum īmutari a viſibili. qꝛ vtroqꝫ modo ideꝫaccidit qd̓ dictuꝫ eſt Secūda ſuppoſitio eſt. quāto nubes fuerit ꝓpinquior ſoli tanto minus apparet coloratacolore iridis ſed apparet alba. qꝛ tūc magis recipit lumēSed viſa ꝑ refractōem ab aqua ꝑ maiorem diſtantiā vi

dentur nigriora ſicut dictum eſt. ⁊ ideo vidētur haberealiquē colorem iridis. Tertia ſuppoſitio ꝓpter refractionem illud quod eſt albius apparet minus album et adducit ad nigrum ſicut nigrum viſum per refractionemapparet nigrius. quia propter refractionem debilitāturradij viſuales qͦꝝ debilitatio facit apparere nigredinem.Qui quidē igitur fortior in puniceū coloreꝫꝑmutauit. habitus aūt in viridem. Qui autemadhuc debilior in alurgū Qm̄ autē qd̓ plusnon iam apparet ſed in tribus ſicut et aliorumplurima. et horum habuit finem aliorū auteminſenſibilis ꝑmutatio Propter qd̓ et iris tricolor apparet vtroqꝫ quidem. oppoſite āt prima quidem igitur exteriorem puniceā habet Amaxima em̄ periferia plurimꝰ incidit viſus adſolem. maxima aūt que extra. habita aūt ⁊ tertia ꝓportionaliter Quare ſi que de colorū phātaſia dicta ſunt bene neceſſe tricolorē eſſe ip̄amet his coloribus colorari ſolumHic ꝯſequenter ph̓s ex dictis ſuppoſitiōibꝰ aſſignatcām aliorū colorū apparentium in iride. Dicens ꝙ vbieſt refractio fulgidi intēſioris a nube ibi ꝑmutatur colorclarus ſolis in puniceū. qꝛ clarū viſuꝫ in nigro facit apparitōem punicei ẜm prima ſuppoſitiōem. et talis refractiofit a maiori periferia pͥncipalis iridis. Sed refractio facta a ſecūda periferia eſt debilior ideo permutat colorē clarum ſolis in viridem qd̓ viride eſt nigrius puniceo. Etrefractio q̄ fit a tertia periferia ꝑmutat lumen clarum inalurgū. qꝛ illa debilior eſt ſecūda. gͦ facit nigruꝫ apparerenigrius. alurgus aūt nigrior viridi Uūc ibi (Qm̄ ātAſſignat rōem nūeri colorū in iride Dicens ꝙ nūeruscolorū in iride finē habet in tribꝰ. ſicut in alijs pluribꝰ naturalibꝰ terminus eſt in tribꝰ. vt patet primo celi. ſꝫ permutatio facta ab alijs periferijs p̄ter tertiam eſt īſenſibilis et non facit apparere alium colorem ab his tribꝰ Ratio aūt quare ſunt tm̄ tres colores. vt patet ex dictis. qꝛtot ſunt colores in iride qͦt ſunt loca in nube a quibꝰ ſit reflectio. ſed illa ſolum ſunt tria. vt iam declaratum eſt pertriplicem refractionem. igitur ⁊c̄. Tunc ibi ¶( Propt̓quod) Tangit ordinē et poſitionē colorū Dicēs ꝙ qn̄apparet due irides tūc quelibet illarū habet dictos trescolores licet ecōtrario poſitos. qꝛ interior et cōtēta queeſt principalior habet in maiori periferia colorem puniceum. in media viridem. in infima alurgon. ſꝫ exterior inminori periferia habet puniceū. in media viridem. in maiori aūt alurgum. cauſa patet ex dictis Cōſequēter ph̓sibi (Quare ſi) Ph̓s recapitulat Dicens ꝙ ſi ea q̄ prius ſuppoſita ſunt de apparitione coloris ſint bene dicta.Tunc neceſſe eſt in iride apparere tres colores ⁊ ſolumcolorari tribus coloribus. ſicut patet inferius in figurade duplici iride.