Areſtorelisy
Folinxl
por ſegregatus eſt ab exalatione ſicca ⁊ ignea.Hoc aūt pulcri temporis ſignū. quomodo qͥdem igit̉ habente aere fit refractio dictū eſt.¶ De halo inſpeciali.¶ Premiſſis ſuppoſitionibꝰ neceſſarijs ad declarationem ſuppoſitorum prius. Hic conſequenter proſequit̉de ipſis. Et primo de halo. ſecūdo cū dicit (Iris autēde iride Tertio cum dicit (Eoſdem autem) de virgiset parelijs Circa primum primo premittit intentionemDicēs ꝙ primo dicamus de figura halo in ſpeciali. quare ſit circularis figure. et vtrum fiat circa ſolem et lunaꝫet ſimiliter circa alia aſtra. ſed non ex oppoſito. vel ex latere. quia eadem eſt ratio de omnibus. Tūc ibi (Fitquidem) Phyloſophus proſequitur propoſirum. Etquia halo apparet ex refractione viſus conſiſtente vapore vel aere. Ideo ph̓us primo declarat quomodo ſe habeat huiuſmodi vapor a quo fit refractio Dicēs ꝙ refractio viſus ī apparitōe halo fit ab aere et vapore .i. ab aerevaporoſo ingroſſato a frigido in nubē tenuē paruarū etregulariūꝑtiū. Et hoc manifeſtat per ſignū. qꝛ ſi ille vapor in quo apparet halo ingroſſetur. tūc eſt ſignū pluuieSi autem diſtrahatur et diſgregetur. tūc eſt ſignū venti. Si vero euaneſcat et exterminetur. tunc eſt ſignum ſerenitatis. Probat primum. quia talis ingroſſatio vaporis oſtendit continuam inſpiſſationem nubis. quam tandem neceſſarium eſt permutari in aquam. Et propterhoc huiuſmodi nubes continue fiunt nigriores. et ſic finaliter diſparet halo Probat ſecundū. quia quando fit illadiſtractio tunc non videtur fieri niſi a vento iam incipiente fieri. In ſignum cuius quando diſtrahitur halo tūcincipit ventus flare ab illa parte a qua incepit illa diſtractio. Probat tertium. quia ſic aer propter calidum interceptum non poteſt condenſari. et hoc eſt ſignū ſerenitatis. quia tale calidum conſumit vaporem et non permittit eum condenſari.Refrangitur autem a conſiſtēte caligine circa ſolem aut lunam viſus. propter quod nō exoppoſito ſicut iris apparet.Hic conſequenter ph̓us oſtendit quomodo et qualiter ſe habente nube ẜm poſitionem ad ſolem fiat prediota refractio Dicens ꝙ viſus refrangitur a caligine exiſtente inter ipſum et ſolem et propter hoc non apparetex oppoſito ſicut iris. que apparet in nube oppoſita ſolivel lune viſu exiſtente in medio. nec etiam apparet ex lateribus ſicut virge et parelij.IIIALIOH in apparitione halo inter viScd̓m doctorem ſanctum.ſum et ſoleꝫ ponitur nubes tenuis a qua fit refractio. itaꝙ aſtrum videtur per ip̄am propter qd̓ videtur etiaꝫ ineadem ſuꝑficie cum ipſa. qͥa quando aliquod corpus remotum videtur per aliquod corpus medium diſtans aviſu. tunc videtur eſſe ſimul cum medio. quia viſus propter diſtantiam non dijudicat remotionem vnius ab altero. Et propter eandem cām (vt inquit doctor) corpꝰſphericum a remotis viſum ſemper apparet plane ſuperfic iei quia viſus propter remotionem nō dijudicat ſub-
ſtantiam et maximum circulum eius.Undiqꝫ autē ſimiliter refractio neceſſe circūlum eſſe aut circuli partem. ab eodem em̄ ſigno et ad idem ſignum equales frangentur ſuper circuli lineam ſemꝑ. Sit em̄ a ſigno in quoa ad b. fracta que a. b. g. et que a. 3. b. et que a. db. Equales autē hee a. g. a. z. a. d. inuiceꝫ ⁊ quead b. inuicem puta. g. b. 3. b. d. b. ⁊ protrahatura. e. b. quare trigoni equales. Etem ſuper equalem. a. e. bDucantur autē catheci ad e. ex angulis. a. gͦ quidē g. e. a. zātz e. ad autem de. equales itaqꝫ hee. In equalibus em̄ triangulis ⁊ invno plano omēs. ad rectum em̄ om̄es ei que. ae. b ⁊ ad vnū ſignum e copulātur. Circulus igitur erit deſcripta. centrum autem e. Eſt igiturb. quidem ſol. a autem viſus: quę autem circag. 3. et d. periferia nubes a qua refrangitur viſus ad ſolem.¶ Hic conſequenter ph̓us oſtendit ꝙ nube ſic ſe habente ſicut dictum eſt tūc oportet ꝙ illa refractio fiat ẜmcirculum. ⁊ ideo neceſſe eſt halo eſſe circulum ſi nubes ſitcōtinua et irregularis. vel partem circuli. ſi nubes fueritdiſcontinua et irregularis. Probat. quia illa q̄ equaliterdiſtant a perpēdiculari ⁊ equaliter refrangūtur per incidentiam luminis ad perpendicularem ſunt circularis figure. ſed figura in halo quibus incidunt linee declinantes a perpendiculari equaliter diſtant a perpendiculari.et etiam equaliter refranguntur per incidentiam luminis ad perpendicularem. ergo ſunt circularis figure. etper conſequens halo qui cauſatur ex tali refractione apparet ẜm circulum. quia huiuſmodi puncta ſeu ſigna habēt pro cētro perpendicularē. Qaior eſt manifeſta. quiaaſtrum equaliter agit in ea que equaliter diſtant ceterisparibus. Eſt tamen conſideranduꝫ ꝙ Areſtoteles hicnon accipit aſtrum in alterando refrangi. ſed viſum. ſicutdictum eſt prius. non quidem ẜm radium perpendicularem. ſed ẜm radios declinantes a perpendiculari. ⁊ refrāgitur ſecūdum plus et minus ẜm ꝙ plus vel minusdeclinant. Qinorem probat phyloſophus in terminiscommunibus quos tamen ſpecificat Dicens ſit a viſus qui refrangitur. b. autem ſit aſtrum ad quod fit refractio ẜm modum prius dictum Et protrahatur lineaperpendicularis ab. a. in. b. per medium caliginis ſiuenubis in puncto e. et ſignentur tria puncta eque diſtantia ab e. in circumferentia nubis. ſcilicet g. d. z. a quibusfranguntur radij luminoſi ad lineam perpendicularem etconcurrunt in puncto. a. tunc ibi intelligūtur tres trianguli magni qui ſunt. a. b. g. ab d̓ ⁊ a b. ꝫqui ſunt equalesvt poſſet practicari per aliquas propoſitiōes mathematicales et maxime per quartam propoſitōnem primi Euclidis ducantur igitur tres linee perpendiculares ſupralineam a. b. ad punctum e. ab illis tribus punctis g. d. 3.in nube ſignatis. tunc conſtituuntur tres parui trianguli. ſcilicet a. g. e. a. d. e. et. a. 3. e. et iſti trianguli etiā ſuntequales. vt probari poſſet per octauam propoſitionemprimi Euclidis. Sed iſte linee ducuntur directe exij
g iiij