AreſtotelisFolio xxxv.

fit aūt ꝑcuſſura eodeꝫ modo. vt ꝯparet̉ maioriminor paſſio em̄ que in flamma fit ſono qd̓ vocant hi quidem Uulcanuꝫ ridere. hi aūt Ueſtam. Hi aūt cōminatōem horū. fit aūt qn̄ exalatio in flāma cōuerſa feratur ruptis et ficcatislignis. Sic em̄ et in nubibꝰ facta ſpiritus ſegregatio ad ſpiſſitudinē nubium incidens facitconitruū Omnimodi aūt ſoni ꝓpter irregularitatem fiunt nubiū et ꝓpter medios ventres qͣꝫcōtinuitas deficit ſpiſſitudinis. Tonitruū quidemigitur hoc eſt et fit ꝓpter hanc cauſam.Spiritus aūt extruſus ẜm multa quidē igiturſubtili et debili ignitione. et hoc eſt qd̓ vocamus coruſcationem qua vtiqꝫ velut excidensſpūs coloratus appareat Fit aūt poſt percuſſurā et poſterius tonitruo ſed videtur prius qꝛviſus anticipat auditum. patꝫ aūt in ductu triremiū. iam em̄ referētibus iterū remos prius ꝑtingit qͣꝫ ſonus remi ꝑcuſſionis.Iſta eſt tertia pars huius capituli in qua ph̓s inquirit cām et principiū aliquoꝝ ꝓpoſitorū ſcꝫ tonitrui et coruſcatiōis que ſunt nobis magis manifeſta. ſed in principio tertij libri reddit cām aliorum minus manifeſtorumEt ſubdiuiditur illa pars. qꝛ pͥmo dat cām et modū generationis tonitrui. Dicens ꝙ exalatio calida et ficca eleuata cū vapore humido ad locum ſuperiorem diſpergitur in aere ſupra locū frigidū per ꝟtutem calidi ſꝫ aliapars q̄ eſt groſſior ꝓpter minorem caliditateꝫ includiturin partibꝰ aeris frigidi coaguſantꝭ nubeꝫ ſegregata frigiditate partium nubis. et illa exalatio ſic in nube incluſa ꝓpter frigiditatem nubis exitū petens mouetur hūc et illuc. et facit magnā percuſſionem frangendo latera nubiūEt ex tali fractione ⁊ percuſſione cauſatur ſonus qͥ vocatur tonitruū Et hoc declarat ꝑ ſil̓e. qꝛ fumus exiſtēsinfra lignū aliqn̄ reſoluitur et ſubtiliat̉ a calido ignis etpetit exitum. et percutiendo lignū ꝑ violentiaꝫ cauſat diuerſum ſonū ẜm diuerſitatem ꝑcuſſionis. de quo ſono dicunt quidam ꝙ ſit riſus Uulcani quem dicebant gētileseſſe deū ignis Alij aūt dicūt ꝙ ſit riſus Ueſte quam ponebant deā ignis. Alij aūt ꝙ ſit ſignū cōminatōnis circūſtantiū ab vtroqꝫ. vel altero illorum Et eodē modo exalatio ſegregata ex nube ꝑ violentiā ꝑcutiēs latera nubishabētia ſpiſſitudinē facit ſonū quem vocamus tonitruūEt cauſa diuerſitatis illorū ſonoꝝ ſumitur ex diuerſitate ꝑcuſſionū. et ex irregularitate partium nubis. quarū q̄dam ſunt frigidiores et ſpiſſiores ꝓpter qd̓ fortius reꝑcutiuntur. ſed alie ſunt minus tales. et ergo minus reꝑcutiunt̉ Eſt igitur tonitruū ſonus quidam ꝓpter cām dictam ſcꝫ ꝓpter colliſionē violentam exalatiōis ſicce a frigido ꝓpellente ad latera nubis. Scd̓o ibi (ſpūs autem)Dat cam coruſcationis Dicens ꝙ exalatio ſicca q̄ excolliſione ſua cauſat tonitruū extruſa ⁊ ꝓpulſa exteriusẜm multas partes ignit̉ debiliter in partibꝰ ſubtilioribꝰet coloratur Et hoc dicimus coruſcatōem extruſaꝫ a nube. et coloratum a calido igniente Tūc ibi (Fit aūtCōparat tertio illa duo qͣꝫtum ad tempus generatōniset apparitionis Dicens ꝙ coruſcatio ẜm naturam po-

ſterius generatur qͣꝫ tonitruuꝫ. quia tonitruū cauſaturex violenta ꝑcuſſione ad latera nubis Sed choruſcatioeſt ignitio exalationis extruſe a nube. extruſio autem etignitio ſunt poſteriores ꝑcuſſura. Sed ꝙ choruſcatioprius videatur qͣꝫ audiatur tonitruum ideo eſt qꝛ viſusin apprehendendo anticipat auditum. quia auditus indiget tempore vt ſonus cū motu locali veniat ad ipſum. ſꝫperfectio viſus a viſibili nō eſt in tēpore ſꝫ in indiuiſibiliEt hͦ manifeſtat Areſto. ī motu triremiū .i. ī motu nauiūhabentium tres ordines remorum. qꝛ quando remigantes eleuant remos a prima ꝑcuſſione. prius videtur eoꝝeleuatio qͣꝫ audiatur ſonus ex percuſſione precedenti Etaddit ſanctus Thomas aliud ſil̓e videlicet in ripa Secane prius videtur eleuatio lotricum ꝑcuſſorij qͣꝫ audiatur ſonus.Quāuis qͥdam dicant ꝙ in nubibus fiat ignis: hunc āt Empedocles qͥdē ait eē interceptūde ſolis radijs Anaxagoras aūt de eo qͥ deſuiethere qͦd etiam ille vocat ignē delatuꝫ a deſuꝑdeorſum. micatōem qͥdē igitur huius ignis eēcoruſcatōem. ſonū aūt intus extincti ⁊ fixim tonitruū tanqͣꝫ. ſicut videtur factū. ſic et prius coruſcatio fit ⁊ tonitruo Irrationabilis autē etignis interceptio vtroqꝫ modo quidem. magisautē detractio eius qui deſuꝑ etheris. Quareem̄ feratur deorſum natum ſurſum oꝑtet dicicām. et ꝓpter quid aliqn̄ hoc fit circa celum. qn̄nebuloſum fuerit quidē tm̄. ſed nō ꝯtinue. ſic ſerenitate exiſtente nonfit. Hoc em̄ oīno videturdictū eſſe feſtine Similiter aūt et dicere eamque a radijs caliditatem interceptam in nubibus eſſe horum cām nō ꝓbabileꝫ. Etem̄ iſte ſermo irrationabiliter dictus eſt valde. ſegregatācm̄ neceſſariū eſſe cām ſemꝑ et determinatā. etq̄ tonitrui et que coruſcatōis. et aliorū talium.et ſic fieri. hoc aūt differt plurimū Sil̓e em̄ etvtiqꝫ ſi qͥs putet aquā. ⁊ niuem. et grandinē inexiſtentē prius poſterius ſegregari et non fieri.velut hipoteca faciente ſemꝑ ꝯcretōem vnūqd̓qꝫ ipſorum. eodem em̄ modo et illa ꝯcretioneset hoc diſgregationes exiſtimādum eſſe Quare ſi altera horū nō fiunt. ſed ſunt de ambobuseadeꝫ cōgruet ratio. Interceptōemqꝫ aliqͥd vtiqꝫ magis alterū dicet quiſqͣꝫ quēadmodum inſpiſſioribus. Etem̄ aqua a ſole et ab igne fit calida. ſed tamē cū iterū ꝯſtet ⁊ infrigidetur aquacoagulata. nullam accidit fieri talem excidentiam qualem illi dicunt. quāuis oportebat ẜmrōnem magnitudinis feruorem facere ſpm̄ intus factum ab igne qͣꝫ em̄ poſſibile in exiſtereprius. Neqꝫ illi ſonū feruorem faciūt ſed fiximEſt auteꝫ et fixis parua bulitio. qua em̄ qd̓ ex-