Areſtotelis

Folio xxvj

ſto quod eſt calidum ⁊ ſiccum ¶ Dicendū ꝙ mare eſtcalidum ⁊ ſiccum virtualiter qd̓ ſufficit et illam virtutemhabet a ſicco terreſtri. non tamen requiritur ꝙ ſit tanta ſiccitas terreſtris qͣꝫta eſt humiditas aqueQuod habet elementum in loco ſuo naturaliF . exiſtens debet eſſe purum. ſed locus naturalismaris eſt locus elementi aque. vt patꝫ ex dictis. ergo acex tali loco erit pura ⁊ non ſalſa. Et confirmatur. quia niſi ſic non haberemus ſimplex elementum aque. ¶ Dicendum. ꝙ propter ſalutem viuentium mare exiſtes in loco naturali aq̄ nō eſt purū. ⁊ hoc nullū inducit incōueniēsSi ſalſedo maris cauſaretur ex admixtione ſicI ci terreſtris. ſequeretur primo ꝙ alij fluuij eſſentſalſi ſicut mare. Sequeretur ſecūdo ꝙ mare continue fieret magis ſalſuꝫ. Sequeretur tercio ꝙ ſub polis mare nōdeberet eſſe ſalſum. cū ibi nulla aut pauca ſit euaporatio.¶ Dicendū negando ſequelā pro qualibet parte. Ratio primi. quia propter fluxum fontium et fluuioruꝫ pauca eleuatio exalata ex ipſis non poteſt tantum commiſceri ꝙ cauſet ſalſedinem. Ratio ſecūdi patet ex dictis. qꝛ nōſolum eleuatur ex mari dulce. ſed etiam ſiccum terreſtrepropter eorum admixtionem nimiam. Et etiā aque dulces continue ingrediūtur mare. quare hoc impediūt. Ratio tercij. quia mare nunqͣꝫ eſt in loco ita calido quin ex eopoſſint emitti maxime multitudines vapoꝝ ⁊ exalationū¶ Secūdus tractatusE ſpiritibus autem dicamus ſumentes principium dictum nobis iam prius. Sunt em̄ due ſpecies exalatōnisvt diximus. hec quidem humida: hec autē ſicca. vocatur autem hec quidem vapor. hec autem ẜm totum quidem innominata. eo autē ꝙin parte neceſſe vtentes vniuerſaliter appellareipſam velut fumum. Eſt autem neqꝫ humidūſine ſicco. neqꝫ ſiccum ſine humido. ſed omniahec dicūtur ẜm exceſſum Lato itaqꝫ ſole circulo ⁊ cum quidem propinquū erit caliditateꝫeleuanti humidum. longius autem facto propter infrigidationem conſiſtentem ſurſuꝫ. ducto vapore in aquam. propter qd̓ in hyeme magis fiunt aque. ⁊ nocte qͣꝫ per diem. ſed non videtur qꝛ latent nocturne magis qͣꝫ diurne. Deſcendens itaqꝫ aqͣ diſtribuitur oīs in terrā. exiſtit autem in terra multus ignis ⁊ multa caliditas. ⁊ ſol non ſolum ſupernatans terre humidum trahit. ſed terra ipſam deſiccat calefaciēs¶ Poſtqͣꝫ ph̓us determinauit de mari cuius ſalſedo cātur ex admixtione exalatōis ſicce terreſtris. Hic ꝯſequēter in iſto tractatu ſecundo determinat de ventis. qui abeadem exalatōe ficca cauſant̉ Et diuidit̉ in tria capitulaIn pͥmo determinat de generatōe ventoꝝ in generali etin ſpēali cū hoc de motu locali ipſorū. In ſcd̓o determīatde augmento ⁊ quietatōe ipſoꝝ. ibi ¶Sol autē) In tercioagit de poſttōe ⁊ ꝯtrarietate ipſoꝝ. ibi De poſit ō e auteꝫ

Primū capitulū diuidit̉ in duas partes. In pͥma determinat de generatōe ventoꝝ. In ſecūda determīat de motu ipſoꝝ. ibi ¶ Exalatio aūt) Circa pͥmū duo facit. qꝛ primo p̄mittit pͥncipia generatōis Dicens ꝙ cum ſit determinandū de ſpiritibꝰ. id eſt de vētis oportꝫ relumere hocpͥncipiū qd̓ pͥus dictū eſt. ſcꝫ ꝙ ſint due ſpēs exalationisUna humida que vocat̉ vapor. Et alia ſicca. que non habet nomen ꝯmune. ſed quadā ſua parte vocat̉ fumus. qꝛfumus d̓r exalatio ficca lignoruꝫ ignitoꝝ. Et non ſunt iſteexalatōes oīo diſtincte ⁊ diuerſe. ſed quelibet denominatur ab eo qd̓ excedit. ¶ Tūc ibi. (Lato itaqꝫ ſole)Areſtoteles ponit pͥncipium efficiens qd̓ eſt motus ſolisDicēs ꝙ cū ſol ſuo motū ꝓpinquat ad aliquaꝫ partē terre. tūc ſua caliditate eleuat humidū. ⁊ elōgato ſole vaporeleuatus ꝓpter frigiditatē cōdenſat̉ in aquā. ⁊ inde eſt ꝙin hyeme magis pluit qͣꝫ in eſtate. ⁊ in nocte magis qͣꝫ indie. qͣꝫuis hoc nō ꝑcipiamus ꝓpter ſomniū. ⁊ etiam aquadecurrēs ꝑ terrā bibit̉ ab ea Et qꝛ in terra ē multū de calido ⁊ hūido ex eleuatōe ſolis ⁊ alioꝝ corpoꝝ celeſtiū. iō ſolterrā calefaciens nō ſolū attrahit humidū qd̓ d̓r vapor. ſꝫetiā terrā deſiccat. ⁊ ꝓpter hoc eleuātur exalatōnes ſicce q̄dicūtur fumus. ſicut in ſimili illud qd̓ exalat a lignis calefactis dicitur fumus¶ Exalatione auteꝫ ſicut dictum eſt duplici exiſtente. hac quidem vaporoſa. hac autemfumoſa ambas neceſſarium fieri. harum auteꝫque quidem humidi plurem habens multitudinem exalatio principium pluentis aque eſt.ſicut dictum eſt prius. ſicca auteꝫ ſpirituū principium ⁊ natura omnium: Hoc autem qd̓ iſtomodo neceſſarium accidere ⁊ ex ipſis operibꝰpalam. Etem̄ exalationem differre neceſſariuꝫet ſolem ⁊ eam que in terra caliditatem hec facere. non ſolum poſſibile ſed neceſſarium eſtQuoniā autem altera vtriuſqꝫ ſpecies manifeſtum ꝙ differunt. ⁊ non eadeꝫ eſt que venti natura. ⁊ que plute aque. ſicut quidam aiūt. Eundem em̄ aerem motum quidem ventuꝫ eſſe. cōſiſtentem autem iterum aquaꝫ Aer quidem igitur ſicut in ſermonibus ante hec diximus fit exhis. vapor quidem em̄ humidum ⁊ frigiduꝫ bene terminabile. hoc quidem em̄ vt humidum.Qui autem aque eſt frigidum propria natura.ſicut aqua non calefacta. fumus autem calidꝰet ſiccus. Quare quēadmoduꝫ ex ſimbolis cōſiſtit qui ſurſum aer humidus ⁊ calidus. Etem̄incōueniens ſi qui circa ſingulos circūfuſusaer iſte motus ſpiritus. ⁊ vndecūqꝫ extiterit motus ventus erit. ſed non ſicut fluuios exiſtimamus. non qualitercunqꝫ eſſe. neqꝫ ſi habeatmultitudinem. ſed oportꝫ fontale eſſe quod fluit. Sic em̄ ⁊ de ventis habet. mouebit̉ em̄ vtiqꝫ magna multitudo aeris ab aliqͦ magno caſunō habēs principium neqꝫ fontem

e ij