SecūdusMetherologorum

tis. a quo iterum propter defectum radiorum refluit vſqꝫad pūctum orientis. Et dicit ſanctus Thomas ꝙ illa virtus lune que eſt cauſa illius fluxus fortificatur in luna ꝑaſpectum quem habet ad ſolem. ſcꝫ oppoſitione. coniūctione. ⁊ in aſpectu quarto Et ſimiliter fortificatur per ſtellaserraticas ⁊ fixas. ⁊ etiam per ſigna in quibus eſt luna. etergo fluxus ⁊ refluxus ſunt maiores in vno tꝑe qͣꝫ in alioSi mare flueret ⁊ reflueret hͦFIV III ¶IUL. enec vel per violentiam. aut ꝑnaturam. Non primum. quia non videtur quid poſſꝫ violentare tantam magnitudinem aquarum. Nec ſecūduꝫquia natura determinata eſt ad vnum ¶ Dicendumꝙ ille fluxus ⁊ refluxus non conuenit mari ẜm naturampropriam neqꝫ violente. ſed ſolum ſupra naturaꝫ ⁊ ẜm naturam cōmunem. Et ergo qͣꝫuis in effluxū mare moueatur ad locum altiorem. tamen ille aſcenſus nō eſt violentus. qꝛ eſt ẜm naturam ꝯmunem.F Si mare qd̓ eſt ſalſuꝫ flueret ⁊ reflueNl̓ IHAL rec. ſeqret ꝙ aque ſtagnaleo r ſit̓t alieaq̄ dulces deberent hoc idē facere. Probat̉. qꝛ oēs aqueſunt vnius ſpeciei ¶ Dicendum ꝙ ille motus non ſequitur naturam ſpecificam. ſed naturam cōmunem. quiaſequitur motum ipſius lune que diſgregat exalationes etterreſtreitates in mari repertas. non autem in aquis dulcibus. In ſignum cuius pura aqua ſupra ignem poſita. itanō ebulit ⁊ rarefit. ſicut aqua mixta ¶ Et quando dicitur. Multa ſunt maria medie terranea que non fluuntneqꝫ refluūt. ⁊ ſimiliter ſunt aliqua maria que ſoluꝫ ſemelfluunt in menſe. et tamen reſpiciūtur a luna. gͦ videt̉ ꝙ luna non ſit cauſa illius fluxus ⁊ refluxus. Dicendum ꝙ illa diuerſitas eſt ꝓpter diuerſam diſpoſitionem illorū mariuꝫ in ſpiſſitudine ⁊ ſubtilitate. quia eſt aliquod mare itagroſſum ꝙ luna non ſufficit ipſum ſubtiliare ſufficienterad hoc ꝙ fluat. Et etiam eſt aliquod taliter diſpoſituꝫ inſpiſſitudine ꝙ luna apponit dimidium menſem antequāfacit ipſuꝫ fluere. ⁊ pro alia medietate facit ip̄m refluereTuna ſemper equaliter moueFIIINI LNL Iur. cum motus eius ſit regularis. ergo videtur ꝙ ſi ille fluxus ⁊ refluxus eēnt ex motulune. ꝙ non deberet eſſe maior in vno tempore qͣꝫ in alio.¶ Dicenduꝫ ꝙ licet motus lune ſit cauſa principalisſunt tamen multe alie cauſe coadiuuantes. de quibus dictum eſt ſuperiꝰ in notabili. ⁊ ꝓpter illas eſt variatio iſta.¶ Et quando dicitur. luna ſemper reſpicit mare eodēmodo ⁊ perpendiculariter. ergo videtur ꝙ ſemper deberet fluere ⁊ refluere. Tenet conſequentia. quia poſita cauſa eadem. ponitur ⁊ idem effectus. Dicendum ꝙ antecedens eſt falſuꝫ. vt patuit ſuperius ex declaratiōe ſanctiThome in notabili¶ De generatione autem eius ſi factum eſtet de ſapore que cauſa ſalſedinis ⁊ amaritudinis dicendum. Cauſa quidem igitur que facitpriores putare mare principium eſſe et corpusomnis aque hec eſt. videbitur em̄ vtiqꝫ rationabile eſſe quemadmodum ⁊ aliorum elementorum eſt congregatio moles ⁊ principium. ꝓpter multitudinem: vnde permutatur partituꝫet miſcetur alijs. Puta ignis quidem in ſupe-

rioribus locis. aeris autem multitudo ꝙ poſtignis locum. terre autem corpus circa qd̓ omnia hec poſita ſunt manifeſte. quare palā ꝙ ẜmeandeꝫ ratiōem ⁊ de aqua neceſſe querere. Tale autem nullum aliud corpus videtur poſituꝫtotum ſimul ſiccum ⁊ aliorum elementorū. preter maris magnitudinem. Qd̓ em̄ fluiorum neqꝫ totum ſimul neqꝫ ſtabile. ſed vt factum ſemper videtur quotidie. Ex hac vtiqꝫ dubitatione principium humidorum ⁊ omnis aque putatum eſt eſſe mare. propter quod ⁊ fluuios nōſolum in hoc ſed ex hoc aiunt quidam fluere.Colatū em̄ fieri ſalſuꝫ potabile. Opponiturautem altera ad hanc opinioneꝫ dubitatio. cūquidem non eſt conſiſtens aqua hec potabilisſi quidem principium omnis aque ſed ſalſa.Cauſa autem ſimul ⁊ʳ huiuſmodi dubitationis ſolutio erit ⁊ de mari propriā accipere exiſtimationem neceſſarium recte.¶ Iſta eſt ſecūda pars huiꝰ capituli pͥmi. In qua ph̓sdeterminat de natura maris. vtrū ſcꝫ ſit naturalis locusaque. et pͥmo p̄mitit de quo ſit intentio. Dicens ꝙ dd̓meſt de generatione maris. vtrū ſcꝫ ſit factum. ⁊ de ſaporeeius que ſcꝫ ſit cauſa ſalſedinis eius ⁊ amaritudinis ipſius. Secūdo ph̓s narrat vnā opinionem antiquoꝝ de natura maris. Dicens ꝙ quidā antiquoꝝ dixerūt mare eēpͥncipiū omniū aquarū ⁊ locū naturale aque. Et cā inducens eos ad hoc fuit iſta. qꝛ ſimiliter ē de aqua ⁊ de alijselementis. ſed in alijs elementis magnitudo cōgregatain vnū locū eſt pͥncipiū vnde deriuat̉ particulariter elemētum. ⁊ ille locus eſt ipſis naturalis. vt inductiue ꝓbatur inlittera. ergo etiā ſic erit de aqua. Sed talis multitudo inaqua nō eſt niſi mare. ergo mare erit pͥncipiū ⁊ locus naturalis aliarū aquarū. Et ad hoc amplius ꝓbandū antiqͥadducebāt ſignū qd̓ eſt tale. qꝛ aqua fluuioꝝ nō eſt ſtabilis ſed fluēs. ergo nō eſt ibi ſicut in ꝓprio loco. qꝛ quodlibꝫelementū in ſuo ꝓprio loco quieſcit. Et ꝓpter illam cauſaꝫẜm ipſos alie aque nō ſolū intrant mare. ſed etiā fluunt amari. Et quando eis obijciebatur. mare eſt ſalſum. ⁊ aqͣfluuiorum eſt dulcis. ergo videtur ꝙ non fluat a mari. Dixerūt ipſi ꝙ illud qd̓ eſt ſalſum quādo colatur fit dulce. etſic aqua maris quando colat̉ fit dulcis ⁊ potabilis in fluuijs ¶ Tūc ibi (Opponit̉ auteꝫ) Areſtoteles opponitꝯtra dictam determinatōem antiquoꝝ. ⁊ precipue cōtrahoc ꝙ ſit locus naturalis aque ⁊ pͥncipium omnis aque.Dicens ꝙ ſi hoc eſſet verum. tūc eſſet dubium quare mare non eſſet dulce ⁊ potabile. cum omne elementū in ꝓprioloco videtur eſſe intranſmutatum ⁊ naturaliter ſe habensſed ſalſedo non eſt naturalis ꝓprietas aque. ſed accidit eiex aliqua tranſmutatione. Et ſolutio dicte dubitatōis eſtſolutio dubitationis antiquorum. et cum hoc oſtendit rectam opinionem de mari¶ Aqua em̄ circa terram ordinata ſicut circa hanc aeris ſpherā. ⁊ circa hāc q̄ dicit̉ ignisHic em̄ eſt horū vltimū: ſiue vt plurimi dicūt