Folio xxj

giſantiū. Pro cuius reprobatōe ponit talem diſtinctiōeꝫaquarū que ſunt circa terrā. Dicens ꝙ ꝗ̄dam ſunt fluentes ſicut aque fontales. alie ſunt ſtationarie. Et iſte ſuntduplices. Quedam ſunt ſtantes ꝑ artem. ſicut putealesueda ſunt ſtantes ſine arte. ſicut paludes ⁊ ſtagna Ettūc ſtatim ibi (His āt ſic det̓mīatꝭ) Reprobat dcāꝫ opinionem theologoꝝ duabꝰ rōibꝰ. Prima ſi aque fontaleseſſent pͥncipiū generatōnis maris vel eſſent aque ſtantes.aut fluentes. Non pͥmū. quia aqua fontalis ſtans ominomodica eſt. ſꝫ ē magna multitudo aq̄ maris. Neqꝫ ſecundum. quia om̄is aqua fontalis fluens eſt dulcis. mare aūtnon eſt dulce. Etiam omnis aqua fontalis eſt fluxibilis ꝑnaturā vel ꝑ artem. ſed mare nō eſt fluxibile. ¶ Secūdarō tangitur ibi (Adhuc aūt) et eſt iſta. qꝛ ſunt multa maria que non habent ꝯmixtionem ẜm locum aliquē aut ẜⁿmodicū. ſicut mare rubrum ẜm modicum cōmiſcet̉ mariquod eſt extra colūnas herculis. ſed alia ſunt maria quepoſſunt vbiqꝫ circūdari ẜm locum. ⁊ tamen in illis nō apparent aliqui fontes vel fluuij intrantes. ergo non ſuntprincipia ipſorum.¶ Fluens auteꝫ mare videtur ẜm anguſtiasſicubi propter adiacentē terram in modicuꝫ exmagno coartatur pelago. propterea ꝙ librat̉huc ⁊ illuc ſepe. hoc aūt in magna multitudineimmanifeſtū. Quare auteꝫ propter anguſtiamterre modicū obtinet locum neceſſariū ea quein lato modicam libratiōem ibi apparere magna. Ꝙ autē intra eracleas colūnas totum ẜmterre cōcauitatem fluit ⁊ fluuiorū multitudinem. Meotis quideꝫ em̄ in pontū fluit. iſte autem in Egeū. Qui aūt iam extra hec pelagi miuus faciūt hoc euidēter Illis aūt ⁊ propter fluuiorum multitudinem accidit hoc. plures em̄fluuij in Euxinū fluūt ⁊ Meotim. aut multiplicem regionem ipſius ⁊ propter breuitatē ꝓfunditatis. ſemper em̄ ibi profundius videturexiſtens mare ⁊ Meotide quideꝫ pontus. hicaūt egeum. egeo aūt Siciliū. Sardonicū aūtet Hirenicum ꝓfundiſſima omniū. Que autēextra colūnas breuia quideꝫ ꝓpter lutum ſineflatu aūt ſunt: vt in ꝯcauo mari exiſtente. Sicut igitur ⁊ ẜm partē ex altis fluuij apparēt fluentes. ſic ⁊ totius terre ex altioribꝰ que ad arctum fluxus fit plurimus. vbi hi quidē proptereffuſionem nō profundi. qui aūt extra pelagi ꝓfundi magis. de eo auteꝫ ꝙ qui ad arctum ſuntterre alta. ſignuꝫ quoddam ⁊ multos ꝑſuaſoseſſe antiquoꝝ metherologoꝝ ſolem non ferriſub terra ſed circa terram ⁊ locū hūc: diſparereaūt ⁊ facere noctem. propterea ꝙ alta ſit que adarctum terra. Ꝙ quideꝫ igitur neqꝫ fontes poſſibile ſit eſſe maris. ⁊ ꝓpter quā cauſam. ſic vident fluentes talia ⁊ tāta nobis dicta ſufficiāt

¶ Hic ꝯſequēter Ateſtoteles occaſione pͥme rōnis. inqua dixit mare non eſſe aquā fluxibilem. aſſignat tres cauſas apparentes fluxus in ipſo. Prima. qꝛ quando mare exmaiori loco venit ad minorem locuꝫ. tūc coartatur a terracircūiacēte. ſic ꝙ mouet̉ huc ⁊ illuc ad motū ipſius lune q̄exꝓpria virtute habet mouere humidū. ſed virtute luminis ſolis habet diſgregare ⁊ rarefacere. Secūda cauſa eſtmultitudo fluuiorū mare intrantiū. vel etiam eſt. tranſitus vnius maris in aliud. qꝛ Meotis palus fluit in pontum. ⁊ mare ponticum fluit in Egeum. ſed hoc in alijsmaribꝰ minus videtur. Tercia cauſa. quia ſicut particulariter flumina fluūt ex altioribꝰ ad demiſſiores. ſic etiā fluxus mariū fit ex altioribꝰ locis terre. ſicut maria ſeptentrionalia que emittūt aquam ⁊ ꝓpter eorum altitudineꝫ fluūtad meridionalia. qꝛ terra ex parte ſeptentrionis eſt altiorEt hoc probat a ſigno. qꝛ quidam antiquorū dixerūt ſolem non moueri ſub terra. ſed occultari a nobis in nocte.ꝓpter altitudinem partis ſeptentrionalis. In fine recapitulat qd̓ dixerat. ⁊ littera eſt plana¶ Utrum mare debeat fluere ⁊ reQl̓ IlAL. Auere ¶ Dd̓m ꝙ ſic. Probatur. quia poſita cuſa fluxus ⁊ refluxus etiam debet poni effectus. ſed aſpectus lune eſt cauſa illius fluxus ⁊ refluxusergo ipſo poſito debet poni talis fluxus ⁊ refluxus. Minor probatur. qꝛ qͣꝫuis omnes ſtelle habeant virtutē in mouendo corpora inferiora. tamen ſol habet ſpecialiter virtutem mouendi calidum propter magnitudinem ſui corporis. ⁊ ꝓpter multitudinem luminis cuius eſt calefacere. ſꝫluna habet ſpecialiter virtutem mouendi humida. Tumex natura ꝓpria. tum etiam ex ꝓpinquitate eius luminiset ex paſſibilitate corpoꝝ hūidoꝝ. ē tn̄ veꝝ ꝙ luna ꝟtute luminis qd̓ recipit a ſole hꝫ diſgregare ⁊ rarefacere humidaIn cuius ſignum augmētato lumine lune quo ad nos augment ātur humida. ſicut medulle ⁊ cerebrum in animalibꝰ. decreſcente autē minuitur. et in eclipſi vt dicit ſanctusThomas omnia corpora inueniūtur ſiccaNQꝭ mare dicit̉ tripliciter fluCEUL ADAC ere. Uno modo ab aquioneverſus meridiem. ⁊ ibi non eſt refluxꝰ. et cauſa illius patet ex immediate dictis. Etiam ſub polis viget maximafrigiditas. ⁊ ergo ibi generatur maxima multitudo aquarum per cōuerſionem aeris in aquam. ſed ſol verſus meridiem conſumit aquam Secūdo etiam dicitur mare fluere propter ventos facientes inundattōes Tercio diciturfluere ⁊ refluere bis in die naturali. Et huius cauſa ē motus lune. quia mare non eſt ſimpliciter aqua. ſed hꝫ multas partes exalatiōis calide ⁊ ſicce īmixtas. et ergo quādo luna aſcendit hemiſperium alicuius regionis tunc ꝓijcit radios oblique ad ipſum mare ſubtiliando exalatiouem mari immixtam per modum ebulitionis. ⁊ ſic facitipſum effluere quouſqꝫ luna venit ad medium celi. ſed luna in medio celi directiꝰ ꝓijcit radios ad mare fortiſſimecalefaciendo propter breuitatem radiorum. ⁊ ergo ſegregat partem exalationis cōmouentis mare. vel dimittiteaꝫ ſue nature. ⁊ tūc refluit mare quouſqꝫ luna fuerit in pūcto occidentis. ſed luna in pūcto occidentis propter virtutem radiorum lune reflexorum a corpore celeſti ad mare facit iterum mare effluere. ſed debilius qͣꝫ prius. qꝛ virtus radiorum reffexoꝝ eſt debilior qͣꝫ incidentiū. et ine effluxus continuatur quouſqꝫ luna venit ad angulum noc

d iij